Antalya’nın ev sahipliğinde gerçekleşen Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31’inci Taraflar Konferansı (COP31), küresel iklim politikaları ile iş dünyasının yatırım stratejilerini aynı masada buluşturdu. Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) tarafından Akdeniz Salonu’nda organize edilen "İş Dünyası ve Yatırım Zirvesi"ne katılan Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Türkiye’nin yeşil kalkınma hamlesine ve küresel iklim finansmanındaki dar boğazlara ilişkin önemli değerlendirmelerde bulundu.
Küresel ekonominin yapısal bir kırılma döneminden geçtiğini belirten Yılmaz, yeşil ve dijital dönüşümün artık yalnızca çevresel bir başlık olmaktan çıkıp ekonominin tüm dinamiklerini yeniden şekillendiren ana politika eksenine yerleştiğini vurguladı.
Çevre ve ekonomi politikaları tek çerçevede birleşiyor
Enerji maliyetlerinden karbon yoğunluğuna, kaynak verimliliğinden tedarik zincirlerinin dayanıklılığına kadar pek çok unsurun artık doğrudan yatırım kararlarını ve finansmana erişimi belirlediğini ifade eden Yılmaz, iklim dönüşümünün doğru adımlarla verimlilik ve teknoloji fırsatına çevrilebileceğine işaret etti.
Türkiye’nin bu süreci hem üretim kapasitesini büyüterek hem de enerji arz güvenliğini tahkim ederek yönetmekte kararlı olduğunu dile getiren Yılmaz, ekolojik hedeflerle ekonomik önceliklerin birbirinden kopuk değil, tam bir bütünlük içinde ele alındığının altını çizdi.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde ortaya konulan 2053 Net Sıfır Emisyon vizyonunun uzun vadeli bir rota çizdiğini hatırlatan Yılmaz, yeşil ve dijital dönüşümün makroekonomik istikrara katkısına şu sözlerle dikkat çekti:
"Kalkınma politikalarımızın odağına aldığımız yeşil ve dijital dönüşüm, çevresel hedeflerimize ulaşırken ekonomimizi daha nitelikli ve sürdürülebilir bir zemine kavuşturmaktadır. Cari açığımızın temel nedeni olan fosil kaynakların ithalatını azaltan dönüşüm süreçleri, sadece çevre açısından değil, makroekonomik istikrar bakımından da son derece kıymetlidir."
Küresel iklim finansmanında dev makas: İhtiyaç 6,2 trilyon dolar
Konuşmasında küresel iklim finansmanındaki dengesizliklere de değinen Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, çarpıcı veriler paylaştı. Küresel iklim finansmanının 2024 yılında 2 trilyon dolar eşiğini aştığını ancak yapılan projeksiyonların 2035 itibarıyla yıllık finansman ihtiyacının en az 6,2 trilyon dolara ulaşacağını gösterdiğini belirten Yılmaz, Çin dışındaki gelişmekte olan ekonomilere yönelen kaynağın yaklaşık 426 milyar dolarda kalmasının erişim sorununu açıkça ortaya koyduğunu söyledi.
İklim Uygulama Köprüsü aracılığıyla ülkelerin iklim önceliklerini yatırım yapılabilir projelere dönüştürmelerine katkı sunduklarını kaydeden Yılmaz, projelerin finansmana erişimi için risk paylaşımının, öngörülebilir piyasa kurallarının ve düşük emisyonlu ürün talebinin güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
Özellikle çelik ve çimento gibi ağır sanayi kollarındaki dönüşüm ihtiyacına parmak basan Yılmaz, "2026-2035 döneminde düşük ve sıfıra yakın emisyonlu çelik ve çimento üretimi için 500 milyar doların üzerinde kümülatif yatırım ihtiyacı öngörülürken, nihai yatırım kararına ulaşmış projeler sadece 20 milyar dolar seviyesinde kalıyor" dedi. Yılmaz, Antalya Yeşil Sanayileşme Mutabakatı’nın tam da bu noktada devreye girerek temiz sanayi projelerinin önünü açmayı ve düşük emisyonlu ürün pazarlarını büyütmeyi hedeflediğini aktardı.
İhracatçıya sürdürülebilirlik desteği ve KOBİ vurgusu
Elektriğin nihai enerji tüketimindeki küresel payının 2035 yılına kadar yüzde 35 seviyesine çıkarılması hedefinin, enerji şebekelerinden depolama sistemlerine kadar geniş bir yatırım alanı yarattığını ifade eden Yılmaz, yapay zeka destekli temiz teknolojilerin ve dijital enerji yönetiminin ancak sahada ölçeklendiğinde ekonomik değer üretebileceğini söyledi.
Türkiye’nin bu alandaki yol haritasını 2026-2030 Yeşil Mutabakat Eylem Planı ile güncellediğini belirten Yılmaz, sanayide düşük karbonlu üretimi ve kaynak verimliliğini teşvik ettiklerini, ihracatçı firmalara da sürdürülebilirlik yol haritaları ve dönüşüm projeleri kapsamında doğrudan destek sağladıklarını açıkladı.
"Devlet sanayi politikalarında daha aktif rol üstlenmeli"
Yeşil dönüşümün kalıcı bir başarıya ulaşması için yalnızca büyük ölçekli holdinglerin değil, KOBİ’lerin de sürece entegre edilmesinin şart olduğunu vurgulayan Yılmaz, küresel belirsizliklerin ve teknolojik dönüşüm hızının arttığı bir dönemde devletin ekonomideki rolünün yeniden tanımlanması gerektiğini ifade etti.
Kamu ile özel sektör arasındaki iş birliğinin artık bir tercih değil zorunluluk haline geldiğini belirten Yılmaz, "Bu riskli ve belirsiz ortamda devletin daha aktif sanayi politikalarıyla hareket etmesi gerekiyor. Bunun en anlamlı yolu da kamu ile özel sektörün güçlü bir diyalog içinde politikaları birlikte şekillendirmesi ve sahada güçlü bir ortaklıkla uygulamasıdır" değerlendirmesinde bulundu.
