Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, ekonomi gündeminin yakından takip ettiği yılın son Enflasyon Raporu sunumunu gerçekleştirdi. Para politikası duruşundan küresel arz şoklarına, iç talepteki dengelenmeden finansal piyasalardaki likidite hareketlerine kadar pek çok kritik başlığın ele alındığı toplantıda, 2026 yıl sonu enflasyon tahmininin yüzde 29,5 seviyesine yükseltildiği duyuruldu.
Enflasyonun ana eğiliminde belirgin bir iyileşme gözlemlendiğini kaydeden Karahan, buna karşın küresel belirsizlikler ve maliyet baskıları nedeniyle para politikasında gevşek bir yaklaşıma kapı aralamayacaklarının altını çizdi.
Ara hedefler için sıkı duruş korunacak
Enflasyondaki düşüşün kalıcı hale gelmesi için ihtiyatlı politikanın devam edeceğini vurgulayan Karahan, para politikasındaki kararlılık mesajını yineledi. Ara hedeflerle uyumlu bir dezenflasyon patikası izlediklerini belirten TCMB Başkanı, "Ara hedeflerimizle uyumlu şekilde gerilemesini sağlayacak sıkı para politikası duruşumuzu sürdüreceğiz" değerlendirmesinde bulundu.
Enerji maliyetleri ve Hürmüz Boğazı enflasyonu baskılıyor
Dezenflasyon sürecinin hız kesmesinde arz yönlü şokların belirleyici olduğunu ifade eden Karahan, özellikle enerji fiyatlarının 2026 yılı boyunca enflasyon üzerinde ana risk unsuru haline geldiğini söyledi. Eylül ve ekim aylarında ham petrol ile doğalgaz fiyatlarında yaşanan sert yükselişlere değinen Karahan, ABD seçimleri sonrasında çatışma beklentilerinin zayıflamasıyla risk priminde kısmi bir gerileme yaşansa da enerji fiyatlarının hem önceki rapor döneminin hem de savaş öncesi seviyelerin üzerinde kaldığını aktardı.
Küresel tedarik zincirlerindeki kırılganlıklara da dikkat çeken Karahan, Hürmüz Boğazı'na alternatif ticaret rotalarında artan güvenlik risklerinin ve uzayan güzergahların navlun ile sigorta maliyetlerini yukarı çektiğini belirtti. Kasım ayındaki sınırlı gevşemeye rağmen lojistik giderleri ve azalan stokların ithalat fiyatlarını yüksek tuttuğunu kaydeden Karahan, enerji artışlarının kalıcı olması halinde mal ve hizmet fiyatlarında ikincil etkilerin ortaya çıkabileceği uyarısında bulundu.
Küresel büyümede yapay zeka desteği, gelişmekte olan ülkelerde sermaye çıkışı
Jeopolitik gerilimlerin küresel ekonomiye yansımalarını değerlendiren Karahan, savaşın dünya genelindeki büyüme üzerindeki olumsuz etkisinin çatışma bölgesi dışında görece sınırlı kaldığını ifade etti. Teknoloji ve yapay zeka yatırımlarındaki ivmelenmenin negatif arz şoklarını kısmen dengelediğini söyleyen Karahan, Türkiye'nin dış talep görünümünün ise 2026'da zayıf seyredeceğini, 2027 yılında sınırlı bir toparlanma göstereceğini öngördüklerini paylaştı.
Küresel enflasyon baskıları nedeniyle ABD ve Avrupa merkez bankalarının eylül ayında faiz artırımına gittiğini ve faiz patikalarını yukarı yönlü revize ettiğini hatırlatan Karahan, bu durumun gelişmekte olan piyasaları etkilediğini belirtti. Artan tahvil faizleri ve jeopolitik belirsizlikler sonucunda eylül ayı itibarıyla gelişmekte olan ülkelerden portföy çıkışlarının yeniden hızlandığı bilgisi paylaşıldı.
İç talepte dengelenme sürüyor, sanayi ve hizmet ayrışıyor
Yurt içi ekonomik aktiviteye ilişkin verileri paylaşan Karahan, ikinci çeyrekte iç talepteki yavaşlamayla birlikte büyümenin ivme kaybettiğini, üçüncü çeyrekte ise sektörler arası ayrışmanın belirginleştiğini söyledi. Hizmet üretiminde artış yaşanırken sanayi üretiminin gerilediğini ifade eden Karahan, tarihsel ortalamaların altında seyreden kapasite kullanım oranlarının talep kaynaklı enflasyon baskısını hafiflettiğine dikkat çekti.
Dış ticaret tarafında ise zorlu küresel koşullara rağmen ihracatın dirençli kalarak büyümeye destek verdiğini belirten Karahan, iş gücü piyasasının da manşet işsizlik oranının işaret ettiğinden daha az sıkı bir görünüm sergilediğini kaydetti. Gıda tarafında arz koşullarındaki iyileşmeyle enflasyonda aşağı yönlü bir hareket görülse de fiyat oynaklığının yakından izlenmeye devam edileceği vurgulandı.
Fonlardan çıkan para mevduata yöneldi, kredi büyümesi yavaşladı
Finansal istikrarı desteklemek adına likidite araçlarının ve makroihtiyati çerçevenin aktif biçimde kullanıldığını açıklayan TCMB Başkanı, ağırlıklı ortalama fonlama maliyetinin toplam 400 baz puan gerilediğini bildirdi. Finansal piyasalardaki son hareketliliğe de değinen Karahan, fon piyasasından gerçekleşen çıkışların büyük bölümünün mevduata yöneldiğini aktardı.
Kredi piyasasında büyümenin yavaşladığını ifade eden Karahan, toplam tahsili gecikmiş alacak oranının tarihsel ortalamalara yakın seyrettiğini ancak bireysel kredilerdeki gecikmelerin yakından takip edildiğini söyledi. Karahan ayrıca, uluslararası piyasalarda altın fiyatlarında yaşanan oynaklığın ve küresel risk iştahındaki değişimlerin Türkiye'nin rezerv görünümüne doğrudan yansıdığını sözlerine ekledi.
