Türkiye'nin bilim, teknoloji ve yenilik ekosistemini küresel rekabette üst sıralara taşımak amacıyla hazırlanan 2027-2029 dönemi bütçe planlamasında TÜBİTAK'a ayrılan dev kaynak dikkat çekiyor. Kurumun 2027 yılı bütçe teklifinden derlenen verilere göre; önümüzdeki üç yıllık süreçte araştırma altyapılarının güçlendirilmesi, nitelikli insan kaynağının yetiştirilmesi ve özel sektörün yüksek katma değerli teknoloji üretme kapasitesinin artırılması için toplam 276 milyar 461 milyon 404 bin liralık bütçe öngörülüyor.
Bütçe takvimine göre kuruma 2027 yılında 79 milyar 540 milyon 460 bin lira, 2028 yılında 92 milyar 909 milyon 450 bin lira ve 2029 yılında ise 104 milyar 11 milyon 494 bin lira kaynak tahsis edilmesi planlanıyor. Bu dev kaynağın 246 milyar 199 milyon 504 bin liralık bölümü doğrudan Araştırma, Geliştirme ve Yenilik Programı kapsamında projelere aktarılırken, 30 milyar 261 milyon 900 bin liralık kısmı ise Yönetim ve Destek Programı faaliyetlerinde değerlendirilecek.
Yatırım ödeneklerinde aslan payı teknolojik araştırmalara
TÜBİTAK'ın toplam bütçesi içerisinde yer alan üç yıllık yatırım ödeneklerinin büyüklüğü 140 milyar 720 milyon 510 bin liraya ulaşıyor. Planlanan yatırımların dağılımında en büyük pay, 138 milyar 783 milyon 224 bin lira ile doğrudan teknolojik araştırmalara ayrıldı. Kurumun dijital ve bilişim altyapısının modernize edilmesi için 1 milyar 549 milyon 829 bin lira kaynak öngörülürken, bilim kültürünün tabana yayılması amacıyla ilköğretim ve genel ortaöğretim düzeyindeki çalışmalara 387 milyon 457 bin liralık yatırım bütçesi belirlendi.
Özel sektöre 9 ayda 3,88 milyar liralık destek sağlandı
Sanayi ve teknoloji odaklı dönüşümde özel sektörü merkeze alan TÜBİTAK, firmaların yenilikçi AR-GE çalışmaları ve üniversite-sanayi işbirliği projelerine hız kesmeden destek veriyor. Yürütülen destek programları çerçevesinde, yılın ilk 9 aylık döneminde özel sektör kuruluşlarına toplam 3,88 milyar liralık finansman desteği aktarıldı. Yeni bütçe döneminde de işletmelerin ticarileşme potansiyeli yüksek yerli teknolojiler geliştirmesi teşvik edilmeye devam edilecek.
Girişim sermayesi fonlarında hedef 25 milyar lira
Teknoloji tabanlı erken aşama girişimlerin finansmana erişimini kolaylaştırmak amacıyla kurulan girişim sermayesi fonlarının hacmi de genişletiliyor. Sürdürülebilir bir girişimcilik ekosistemi oluşturma vizyonu doğrultusunda, teknoloji odaklı yatırım fonlarındaki toplam taahhüt tutarının 25 milyar lira seviyesine ulaştırılması hedefleniyor. Bu adımın, yenilikçi fikirlere sahip yerli girişimlerin küresel pazarlara açılmasında kritik bir kaldıraç görevi görmesi bekleniyor.
Bilim insanı ve bursiyer desteğinde 85 bin sınırı aşılacak
Türkiye'nin araştırma ekosistemini besleyen en önemli unsurlardan biri olan nitelikli insan kaynağının geliştirilmesi için burs ve araştırmacı destekleri kademeli olarak artırılıyor. TÜBİTAK tarafından desteklenen toplam bilim insanı ve bursiyer sayısının 2027 yılında 82 bine, 2028 yılında 83 bine ve 2029 yılı itibarıyla 85 bine çıkarılması planlanıyor. Bu artışla birlikte hem akademik araştırmaların niteliğinin yükseltilmesi hem de sanayinin ihtiyaç duyduğu uzman araştırmacı kadrolarının güçlendirilmesi amaçlanıyor.
