İsrail’de yeni hükümeti kurma çalışmaları devam ederken, Başbakan Binyamin Netanyahu’nun siyasi geleceğini güvence altına almak amacıyla İran ile yeniden çatışma ortamı yaratmaya çalıştığı öne sürüldü. İsrail’in önde gelen gazetelerinden Haaretz’in yazarlarından Amos Harel tarafından kaleme alınan analizde, Tel Aviv yönetimindeki koalisyon belirsizliği ile Tahran’a yönelik olası askeri senaryolar arasındaki bağlantıya dikkat çekildi.
İktidarını korumak için İran kartını masaya sürüyor
Haaretz yazarı Amos Harel, analizinde Netanyahu’nun siyasi ömrünü uzatmak için her yolu denediğini ve İran ile yeni bir savaşı mevcut siyasi çıkmazdan kurtuluş reçetesi olarak değerlendirdiğini belirtti. Harel’e göre Netanyahu, doğrudan askeri hamlelerle ya da Tahran’ı misillemeye zorlayacak provokasyonlarla bölgedeki tansiyonu kasıtlı olarak yükseltmeye çalışıyor. Analizde, böyle bir çatışma ortamının ülkedeki olağan siyasi takvimi ve hükümet kurma sürecini sekteye uğratabileceği endişesi vurgulandı. Ayrıca Netanyahu’nun partisi Likud’un, ilgili komitenin toplanmasını erteleyerek zaman kazanmaya çalıştığı ifade edildi.
Genelkurmay ve Washington hattında savaş çekincesi
Analizde, İsrail güvenlik bürokrasisi içindeki görüş ayrılıklarına da geniş yer verildi. Seçim öncesindeki süreçte İsrail Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir ile bazı üst düzey komutanların, Netanyahu’nun İran’ı kışkırtma veya ABD’yi ortak bir operasyona ikna etme girişimlerine karşı çıktığı aktarıldı. Zamir’in, olası bir savaşın seçim sürecini erteleyebileceği yönündeki kaygılarını ABD’li mevkidaşına da ilettiği kaydedildi.
Öte yandan Washington cephesindeki siyasi dengelerin de Netanyahu’nun planlarını zorlaştırdığı belirtildi. Cumhuriyetçilerin Kongre’de çoğunluğu kaybetmesinin ardından ABD Başkanı Donald Trump’ın yeni bir savaşa mesafeli yaklaştığı, Katar arabuluculuğunda Tahran ile diplomatik temasları sürdürürken ekonomik ve askeri baskı yöntemlerini tercih ettiği ifade edildi.
Eizenkot’tan itidal çağrısı ve mektup krizi
Cumhurbaşkanı Isaac Herzog tarafından 8 Kasım’da 67 milletvekilinin desteğiyle hükümeti kurmakla görevlendirilen Değişim Bloğu lideri Gadi Eizenkot’un Netanyahu’ya gönderdiği mektup, iki isim arasında "güvenlikte sorumluluk" tartışması başlattı. Haaretz analizine göre Eizenkot’un mektubu, aynı zamanda Netanyahu cephesinin baskılarına maruz kalan Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir’e açık bir destek mesajı niteliği taşıyor.
Eizenkot, mektubunda yeni hükümet yemin edene kadar ertelenebilecek tehlikeli askeri hamlelerden uzak durulması gerektiğini belirterek, acil ve doğrudan bir tehdit olmaksızın ordunun harekete geçirilmesinin İsrail demokrasisine ve kurumlara duyulan güvene ağır zarar vereceği uyarısında bulundu. Başbakanlık Ofisi ise bu eleştirilere yanıt vererek, alınan tüm kararların güvenlik gerekçeleriyle ve ilgili kurumlarla tam eşgüdüm içinde yürütüldüğünü savundu.
Tel Aviv’de koalisyon düğümü ve erken seçim ihtimali
İsrail iç siyasetinde hükümet kurma süreci kırılganlığını koruyor. Değişim Bloğu’nun kabineyi oluşturabilmesi için İsrail vatandaşı Filistinlilerin kurduğu partilerin desteğine ihtiyaç duyması ve blok içindeki ideolojik farklılıklar müzakereleri yavaşlatıyor. Harel, bu geçiş döneminde Değişim Bloğu’nun temel görevlerinden birinin Netanyahu’nun ülkeyi yeni askeri maceralara sürüklemesini engellemek olduğunu savundu. Siyasi takvime göre Eizenkot’un koalisyon kuramaması halinde görevin yeniden Netanyahu’ya verilmesi, her iki girişimin de başarısız olması durumunda ise ülkenin yeniden erken seçime gitmesi gündeme gelecek.
