Küresel piyasalarda yıl başından bu yana değer kazanan Çin yuanı, geleneksel ekonomi kurallarının aksine ülkenin dış satım performansını frenlemedi. Çin Merkez Bankasının (PBoC) kurdaki sert dalgalanmaları dizginleyen adımları ve ihracat kalemlerinin düşük maliyetli ürünlerden yüksek teknolojiye kayması, Pekin’in küresel ticaretteki elini güçlü tutmasını sağlıyor.
Dış Ticaret Fazlasında 1 Trilyon Dolar Barajı Aşıldı
Açıklanan son dış ticaret verilerine göre Çin’in ihracatı, ekim ayında bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 35,2’lik dikkat çekici bir sıçrama yaparak 412,3 milyar dolara ulaştı. Aynı dönemde ithalat ise yüzde 41,6 artışla 307 milyar dolar seviyesine çıktı. Eylül ayıyla kıyaslandığında ihracat artış hızında sınırlı bir ivme kaybı yaşanırken, ithalattaki yükselişin hız kazandığı gözlemlendi.
Özellikle Orta Doğu’daki jeopolitik gerilimlerin tetiklediği petrol fiyatlarındaki yükseliş, Çin’in ithalat faturasını kabartan temel etken oldu. Bu tabloya bağlı olarak eylülde 133,5 milyar dolar olan dış ticaret fazlası, ekimde 105,3 milyar dolara geriledi. Ancak aylık bazdaki bu daralmaya rağmen Çin’in yılın ilk 10 ayındaki toplam dış ticaret fazlası 1,04 trilyon dolara ulaşarak kritik 1 trilyon dolar eşiğini geride bıraktı. İhracat cephesindeki bu direnç, Pekin yönetiminin yıllık yüzde 4,5 ile yüzde 5 arasındaki büyüme hedefini yakalamak adına ekonomiye ılımlı destek politikalarıyla devam etmesine alan açıyor.
PBoC'den Kura Fren, İhracatçıya Zaman
Yıla 6,9880 bandından giriş yapan dolar/yuan paritesi, yuanın yıl genelinde dolar karşısında yaklaşık yüzde 5 değer kazanmasıyla 2 Kasım itibarıyla 6,6449 seviyesine kadar çekildi. Yuan yalnızca dolar karşısında değil, Çin’in başlıca ticaret ortaklarının para birimlerinden oluşan sepet karşısında da son dört yılın en yüksek değerine ulaştı.
Piyasalardaki bu hızlı yükselişi dengelemek isteyen Çin Merkez Bankası (PBoC), bu ay döviz mevduatlarında zorunlu karşılık oranlarını artırma yoluna gitti. Söz konusu hamle, yuandaki değer kazancının kalıcı olarak dizginlenebileceği yönündeki beklentileri güçlendirdi.
Kur Baskısını Hafifleten Gizli Güç: Yapay Zeka ve Çip İhracatı
Asya piyasaları analisti Sadi Kaymaz, ekim ayındaki dış ticaret fazlası daralmasının ihracat zayıflığından ziyade artan ithalat hacminden kaynaklandığına dikkat çekti. Normal şartlarda yerel para biriminin güçlenmesinin ihracatçının fiyat avantajını aşındırması gerektiğini belirten Kaymaz, Çin özelinde bu etkinin görülmemesini ihracatın değişen yapısına bağladı.
Çin’in dış satımını artık yapay zeka donanımlarının sırtladığını vurgulayan Kaymaz, ülkedeki çip ihracatının değer bazında iki katına çıktığını ifade etti. Yüksek katma değerli teknoloji ürünlerinin ağırlık kazanması, Çin ihracatının döviz kuru hareketlerine olan duyarlılığını oldukça sınırlı bir seviyede tutuyor.
Düşük Enflasyon ve Ucuzlayan Girdiler Maliyetleri Dengeliyor
Güçlü yuanın ihracatçı üzerindeki baskısını hafifleten bir diğer unsur ise ithal girdi maliyetleri ve düşük iç enflasyon oldu. Sadi Kaymaz, ihracat üretiminde önemli yer tutan enerji, ham madde ve ara malların, yuanın değerlenmesiyle birlikte Çinli üreticiler için daha ucuza mal olduğunu belirtti. Bunun yanı sıra Çin’deki fiyat artış hızının ticaret ortaklarına kıyasla daha düşük seyretmesi, kurdaki değerlenmeyi doğal olarak telafi ediyor.
Sektörel bazda ise farklılaşmalar göze çarpıyor:
Düşük Marjlı Sektörler: Tekstil, oyuncak ve mobilya gibi kura duyarlı alanların ihracatında bir miktar hız kaybı yaşanıyor.
Merkez Bankası Etkisi: PBoC’nin kurda ani ve tek yönlü sıçramalara izin vermeyen politikası, ihracatçılara kur değişimlerine uyum sağlamaları için zaman kazandırıyor.
Mevcut görünüm, küresel ticaretteki zorlu koşullara ve değerlenen para birimine rağmen Çin’in yapısal dönüşüm hamlesiyle rekabet gücünü korumayı başardığını ortaya koyuyor.
