Avrupa iş dünyası, hem küresel ticaretteki korumacı rüzgarlar hem de teknolojideki baş döndürücü dönüşüm nedeniyle son yılların en sert istihdam daralmasıyla karşı karşıya. Yüksek borçlanma maliyetleri, zayıf iç talep ve Rusya-Ukrayna Savaşı'nın süregelen ekonomik etkileri altında ezilen kıta şirketleri; ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin devreye aldığı gümrük tarifeleri ve Çin'in düşük maliyetli ihracat baskısıyla birlikte radikal küçülme kararlarını arka arkaya açıklamaya başladı.
Transatlantik ticaret ilişkilerinin modern tarihin en zorlu sınavlarından birini verdiği bu dönemde, maliyetleri aşağı çekmek isteyen dev kuruluşlar çareyi kadro daraltmakta ve iş süreçlerini yapay zekaya entegre etmekte buluyor.
Otomotiv ve Sanayi Devlerinde Tarihi Daralma
Avrupa'daki işten çıkarma dalgasının en ağır hissedildiği alanların başında kıtanın lokomotifi konumundaki otomotiv ve ağır sanayi geliyor. Elektrikli araç dönüşümünün beklenenden yavaş ilerlemesi ve üretim giderlerindeki artış, dev markaları uzun vadeli ve sert önlemler almaya itti.
Bu kapsamda Alman otomotiv devi Volkswagen 2030 yılına kadar tam 100 bin, sektörün en büyük tedarikçilerinden Bosch ise 13 binin üzerinde çalışanıyla yollarını ayırma kararı aldı. Benzer şekilde Deutsche Bahn'ın 30 bin, ZF Friedrichshafen'ın 14 bin ve Thyssenkrupp'un 11 bin kişilik istihdam azaltım planları, Avrupa sanayisindeki kemer sıkma politikalarının geçici değil yapısal bir boyuta ulaştığını gösteriyor.
Sektördeki son hamleler ise yıl boyunca hız kesmeden devam etti:
Renault: Fransız üretici, Çinli rakiplerinin düşük maliyetli üretim modellerini örnek alarak küresel mühendislik kadrosunu iki yıl içinde yüzde 15 ila 20 oranında küçültüp 2 bin 400 çalışanını işten çıkaracağını duyurdu.
Schaeffler: Alman otomotiv tedarikçisi, daralan kar marjları nedeniyle kasım ayı başında Avrupa genelinde 3 bin 460 pozisyonu sonlandırma kararı aldığını açıkladı.
Yapay Zeka ve Otomasyon Beyaz Yakalıları Etkiliyor
Maliyet avantajı sağlamak isteyen şirketlerin yapay zeka ve otomasyon sistemlerine yönelmesi, Avrupa'daki istihdam profilini kökten değiştiriyor. Özellikle idari kadrolar ve giriş seviyesindeki pozisyonların yapay zeka destekli yazılımlarla ikame edilmesi, finans ve sigorta sektörlerinde büyük ölçekli tasfiyeleri beraberinde getirdi.
Ekonomi araştırma enstitülerinin verileri de Avrupa genelindeki firmaların önemli bir bölümünün yapay zeka yatırımları nedeniyle önümüzdeki süreçte kadro küçültmeye devam edeceğine işaret ediyor. Bu dönüşümün en somut örnekleri finans dünyasından geldi:
Standard Chartered: İngiltere merkezli çok uluslu banka, otomasyon süreçlerine geçiş kapsamında küresel operasyonlarında 7 bin pozisyonu kapatma kararı aldı.
Barclays: Arka ofis ve operasyon süreçlerinde yapay zekaya olan bağımlılığını artıran İngiliz bankası, küresel ölçekte 5 bin çalışanıyla vedalaşacağını bildirdi.
Allianz Partners: Alman sigorta grubu, yapay zeka entegrasyonunu gerekçe göstererek 1800 çalışanını kapsayan bir istihdam azaltım programını devreye soktu.
Telekomünikasyondan Havacılığa Yayılan Küçülme Dalgası
Ekonomik belirsizlik ve dijitalleşme baskısı yalnızca sanayi ve finansla sınırlı kalmayıp hizmet, lojistik, telekomünikasyon ve havacılık sektörlerini de etkisi altına aldı.
Telekomünikasyon alanında Vodafone, küresel yeniden yapılanma planı doğrultusunda Avrupa operasyonları dahil 1200 kişinin işine son vereceğini açıklarken, Almanya'da da iki yıl içinde yaklaşık 2 bin 300 pozisyonu azaltmayı hedefliyor. Almanya'nın önde gelen operatörlerinden O2 Telefonica ise dijitalleşme adımları kapsamında 60 mağazasını kapatarak toplam 1400 pozisyonu tasfiye etme kararı aldı.
Diğer sektörlerde öne çıkan kritik küçülme kararları ise şöyle sıralandı:
Lojistik ve Enerji: İsviçreli lojistik devi Kuehne+Nagel jeopolitik riskler ve kapasite fazlası nedeniyle 2 bin, Romanyalı enerji şirketi Complexul Energetic Oltenia karbondan arındırma süreci kapsamında 1700, Damen Shipyards Mangalia tersanesi ise 1011 çalışanıyla yollarını ayırdı.
Hizmet ve Gıda: Çevrim içi yemek platformu Pyszne.pl (Just Eat Takeaway) 5 bin, İngiliz konaklama şirketi Whitbread 3 bin 800 ve Fransız tesis yönetimi grubu Sodexo 1100 kişilik kadro daraltma adımları attı.
Havacılık: Daralma dalgasının son halkası olan Hollandalı hava yolu şirketi KLM, zorlu piyasa koşulları ve operasyonel giderleri kısma hedefiyle ilk etapta 1000 çalışanını işten çıkaracağını ilan etti.
