İslam İşbirliği Teşkilatı Ekonomik ve Ticari İşbirliği Daimi Komitesi’nin (İSEDAK) 42. Bakanlar Toplantısı, 57 üye ülkenin temsilcilerini İstanbul Kongre Merkezi’nde bir araya getirdi. Zirvenin açılış oturumunda kürsüye çıkan Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz; bölgesel çatışmaların enerji piyasalarına faturası, daralan küresel ticaret ve üye ülkelerin ortak kalkınma hedeflerine ilişkin kritik değerlendirmelerde bulundu.
Yılmaz, İSEDAK'ın 2,1 milyarı aşkın nüfusu ve 10 trilyon dolara yaklaşan ekonomik büyüklüğüyle küresel ölçekte belirleyici bir ağırlığa sahip olduğunu hatırlatarak, mevcut jeopolitik sarsıntıların bu platformun stratejik değerini daha da artırdığını vurguladı.
"Enerjide Güzergah Çeşitlendirmesi Zorunlu Hale Geldi"
Orta Doğu'da tırmanan tansiyonun piyasa dinamiklerini doğrudan sarstığını belirten Yılmaz, savaşların küresel enerji fiyatları üzerinde yarattığı baskıya işaret etti. Ulusal ekonomilerin bu baskıdan korunabilmesi için iki temel unsura ihtiyaç duyulduğunu kaydeden Yılmaz; tedarik yollarının ve kaynakların çeşitlendirilmesi ile bölgesel dayanışmanın tahkim edilmesinin artık ertelenemez bir ihtiyaç olduğunu ifade etti.
Hürmüz Boğazı'ndaki gerilim ve İran eksenli çatışma risklerine değinen Yılmaz, krizlerin çözümü için diplomasi ve diyalog kanallarının sonuna kadar açık tutulması gerektiğini belirterek arabuluculuk çabalarının kararlılıkla sürdürüleceğini dile getirdi.
Bölgesel Krizler ve İnsani Diplomasi
Konuşmasında Gazze'deki duruma geniş yer ayıran Yılmaz, diplomatik girişimlerle varılan mutabakatlara rağmen süren sivil can kayıplarının derin bir endişe kaynağı olduğunu vurguladı. Yılmaz, "Gazze'nin yeniden ayağa kaldırılması ve işgal altındaki topraklardaki yıkımın sona erdirilmesi uluslararası toplumun temel mesuliyetidir. İSEDAK çatısı altındaki Kudüs Programı çerçevesinde tamamlanan 28 projenin yanına bu yıl 10 yeni projeyi daha dahil ederek desteğimizi büyütüyoruz" mesajını verdi.
Suriye'deki yeni döneme yönelik entegrasyon adımlarını memnuniyetle karşıladıklarını belirten Cumhurbaşkanı Yardımcısı; helal standartlar, mesleki formasyon ve stratejik planlama projeleriyle Suriye halkına verilen desteğin devam edeceğini aktardı. Kızıldeniz ve Babülmendep hattında seyrüsefer serbestisinin korunması gerektiğini kaydeden Yılmaz; Sudan'daki insani krizin son bulması, Somali'nin toprak bütünlüğünün korunması ve Kafkasya'daki normalleşme süreçlerinin hızlanması yönündeki kararlılığı yineledi.
Ticarette Korumacılık Dalgasına Karşı Tercihli Ticaret Sistemi
Dünya ekonomisinin art arda yaşanan krizlerle birlikte giderek daha içe kapanık ve korumacı bir yapıya büründüğünü belirten Yılmaz, küresel büyüme ve ticaret beklentilerinin tarihsel ortalamaların gerisinde kaldığı bir döneme girildiğini ifade etti. Bu türbülansa karşı İslam ülkeleri arasındaki iç pazar hareketliliğinin artırılması gerektiğine değinen Yılmaz, Tercihli Ticaret Sistemi'nin kapsamının genişletilmesini önerdi:
"Sadece gümrük tarifelerini indirmek yeterli değil; gümrük süreçlerinin sadeleştirildiği, dijital ticaretin önünün açıldığı ve karşılıklı yatırımların güvenceye kavuştuğu kapsamlı bir zemin oluşturmalıyız."
KOBİ'lere Finansman Desteği ve Antalya Zirvesi Çağrısı
Küçük ve orta ölçekli işletmelerin dış pazarlara açılırken teminat yetersizliği ve yüksek borçlanma maliyeti gibi yapısal engellerle karşılaştığına işaret eden Yılmaz; kalkınma kuruluşları, ihracat kredi mekanizmaları ve bankalar arasında ortak koordinasyon kurulmasının önemine değindi.
Gıda arz güvenliğinin 260 milyondan fazla insanı tehdit ettiği küresel tabloda Türkiye'nin eski Tarım Bakanı Mehdi Eker'i BM Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) Genel Direktörlüğü için aday gösterdiğini hatırlatan Yılmaz, üye ülkelerden destek talep etti. Yılmaz ayrıca, Türkiye'nin ev sahipliğinde Antalya'da düzenlenecek COP31 Liderler Zirvesi'ne İslam coğrafyasından en üst düzeyde iştirak beklediklerini belirterek iklim adaleti ve sürdürülebilir büyüme hedeflerinde birlikte hareket etme çağrısında bulundu.
