Yatırım fonlarında 16 Eylül itibarıyla baş gösteren likidite darboğazı, aradan geçen 1,5 ayda Borsa İstanbul genelinde sarsıcı bir satış dalgasına dönüştü. Portföy yönetim şirketleri ve tasfiye sürecine alınan fonlar etrafında yoğunlaşan belirsizlik, krizle doğrudan teması bulunmayan Türkiye'nin en büyük sanayi ve hizmet devlerini de baskı altına aldı. BİST 100 endeksi borsa tarihinde ilk defa 7 hafta üst üste negatif kapanış kaydederek rekor bir düşüş serisine imza attı.
Piyasa geneline yayılan panik satışı ve derinleşen likidite açığı, endekslerin piyasa değerlerinde tarihi bir erimeye yol açtı. 15 Eylül’de 20,03 trilyon lira seviyesinde bulunan Borsa İstanbul’un toplam piyasa değeri, 30 Ekim seans kapanışı itibarıyla 13,63 trilyon liraya gerileyerek yaklaşık 6,4 trilyon liralık kayba işaret etti.
BİST 30’da Yalnızca İki Şirket Direnebildi
Ekim ayı, Türkiye'nin vitrin endeksi BİST 30 için de son derece sert geçti. Endeksin toplam piyasa değerinden tek bir ayda 1,18 trilyon lira erirken, 30 dev şirketin yer aldığı listede sadece iki aktör ayı pozitif bölgede tamamlamayı başardı:
Aselsan: %3,12 prim
Garanti BBVA: %1,87 prim
Buna karşılık krizin odağında yer almayan lokomotif hisselerde dahi sert geri çekilmeler kaydedildi. Ekim ayında Gübre Fabrikaları yüzde 38,57, TR Anadolu Metal Madencilik yüzde 29,97, Türk Altın İşletmeleri yüzde 26,64 geriledi. Sanayi ve perakende devlerinden SASA yüzde 19,44, Tofaş yüzde 19,39, Migros yüzde 18,04, Kardemir yüzde 17,78, Ereğli Demir Çelik yüzde 17,47 ve BİM yüzde 16,97 değer kaybetti. Havacılık tarafında ise Türk Hava Yolları yüzde 14,49, Pegasus yüzde 15,50 düşüşle ayı noktaladı.
135 Hissede Değer Kaybı Yüzde 50’yi Aştı
Tasfiye kapsamına alınan fonların portföylerinde yoğun ağırlığa sahip pay senetlerinde satışlar durdurulamıyor. 15 Eylül’den bu yana değer kaybının yüzde 90’ı aştığı 16 şirket bulunurken, 32 şirkette gerileme yüzde 80 ve üzerine çıktı. Borsa genelinde işlem gören 135 hisse senedi ise değerinin en az yarısını kaybetti. Söz konusu 1,5 aylık süreçte değer kazanabilen hisse sayısı sadece 12 ile sınırlı kaldı.
Özellikle Özata Denizcilik, Destek Finans Faktoring ve Işıklar Enerji Yatırım Holding yüzde 96,53’e ulaşan değer kayıplarıyla tablonun en ağır faturasını ödeyen şirketler oldu. Bu hisseleri yüzde 96,47 ile Tera Yatırım Teknoloji Holding ve yüzde 96,32 ile Bigen Enerji takip etti.
En Büyük Hasar Faktoring ve Halka Arz Endekslerinde
Krizin sektörel dağılımına bakıldığında, tasfiye sürecindeki fonların yoğun işlem yaptığı alanların doğrudan hedef olduğu görülüyor:
Bankacılık Sektörü Görece Sağlam Kaldı
Piyasa geneline yayılan satış baskısı karşısında en güçlü duruşu bankacılık hisseleri sergiledi. 15 Eylül'den bu yana yaşanan yüzde 9,73'lük ve ekim ayındaki yüzde 5,15'lik gerilemeyle bankacılık endeksi, diğer sektörlere kıyasla defansif kalarak kaybı sınırlamayı başardı. Teknoloji endeksi ise Aselsan'ın ekim ayındaki yükselişinin desteğiyle ayı yüzde 1,06 gibi sınırlı bir kayıpla kapattı.
Ekim ayında işlem gören 628 hisse senedinden yalnızca 68’i değer kazanabildi. Pozitif ayrışan grupta başı yüzde 50,76 primle Us Yatırım Holding çekerken, onu yüzde 39,96 ile Metropol Card ve yüzde 37,86 ile Creditwest Faktoring izledi. Fon krizinin piyasa genelindeki likidite dengelerini ne zaman yeniden tesis edeceği ise belirsizliğini koruyor.
