Yemen’de aylardır Husilerin kontrolündeki cezaevinde tutulan Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Yüksek Komiserliği personeli Muhammed eş-Şami’nin yaşamını yitirmesi, uluslararası toplumda geniş yankı uyandırdı. Şami’nin ölümünün üzerindeki sır perdesi henüz aralanmazken, meşru Yemen hükümeti ve Birleşmiş Milletler üst yönetimi sorumluların hesap vermesi adına uluslararası düzeyde bağımsız bir soruşturma açılması için çağrıda bulundu.
Cezaevindeki Şüpheli Ölüm Tepkilerin Odağında
Yemen Dışişleri Bakanı Efrah ez-Zube, sosyal medya üzerinden yaptığı resmi açıklamada, Şami’nin ölümünü "tüm sorumluluğu Husilere ait korkunç bir suç" olarak nitelendirdi. Zube, Şami’nin trajedisinin yalnızca vefatıyla sınırlı olmadığını; Haziran 2024’te hukuksuz şekilde alıkonulması, dış dünyayla ve ailesiyle iletişiminin tamamen koparılması süreçlerini de kapsadığını ifade etti. Yemen hükümeti, tıbbi kayıtlar başta olmak üzere tüm delillerin inceleneceği tarafsız bir inceleme mekanizmasının kurulmasını talep ediyor.
“Yalnızca Kınamak Yetmiyor, Somut Adım Gerek”
Açıklamasında uluslararası kamuoyunun pasif tutumunu eleştiren Dışişleri Bakanı Zube, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’ne (BMGK) seslenerek daha önce Dünya Gıda Programı (WFP) ve Save the Children bünyesinde görev yapan iki çalışanın da benzer koşullarda hayatını kaybettiğini hatırlattı. Zube, "Suçluları caydıracak ve alıkonulanları koruyacak somut tedbirler alınmadan, kınamalar daha ne zamana kadar tekrarlanacak?" sorusunu yönelterek diplomatik ve insani yardım personellerinin derhal, koşulsuz serbest bırakılmasını istedi.
BM Liderliğinden Şeffaflık Çağrısı: 70'ten Fazla Görevli Hâlâ Rehin
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres de konuya ilişkin derin endişesini paylaşarak, olayın arkasındaki koşulların ortaya çıkarılması için "derhal, tarafsız, şeffaf ve kapsamlı" bir tahkikat yürütülmesi çağrısında bulundu. BM kaynakları, Şami’nin ailesine ölüm haberinin haftalar sonra iletildiğini, ölüm nedenine ilişkin tıbbi bir rapor sunulmadığını ve cenazenin dahi henüz teslim edilmediğini teyit etti. Genel Sekreterlik, Husilerin kontrolünde tutulan 70'i aşkın mevcut BM çalışanı ile çok sayıda sivil toplum temsilcisinin can güvenliğinden duyulan kaygının altını çizdi.
Şami’nin vefatı, Şubat 2025’te yaşamını yitiren Dünya Gıda Programı personelinin ardından Husilerin alıkoyduğu çalışanlar arasında gerçekleşen ikinci ölüm vakası olarak kayıtlara geçti. Husiler cephesinden konuya ilişkin henüz resmi bir savunma ya da açıklama gelmedi.
