İklim krizinin etkileri ve artan gıda talebi karşısında tarımsal üretim altyapısını güçlendirmeyi sürdüren Türkiye,sulanabilir tarım arazilerini genişletmek için kapsamlı bir yatırım takvimini devreye alıyor. Cumhurbaşkanlığı 2027 Yılı Yıllık Programı verilerine göre, Devlet Su İşleri (DSİ) Genel Müdürlüğü'nün yürüttüğü projelerle önümüzdeki yıl 61 bin 159 hektar tarım arazisi daha modern sulama imkanına kavuşturulacak. Böylece ülke genelinde teknik ve ekonomik olarak sulanabilen toplam alan 7,4 milyon hektara çıkacak.
Toprak Yönetiminde Stratejik Dönüşüm ve Toplulaştırma
Yeni dönem stratejisi, yalnızca yeni arazileri suya kavuşturmakla sınırlı kalmıyor; arazilerin amaç dışı kullanımının engellenmesi, nadas ve atıl alanların üretime kazandırılması ve toprakların organik madde miktarının yükseltilmesi gibi yapısal adımları da kapsıyor. Havza bazlı üretim modeli çerçevesinde, erozyonla mücadele ve arazi kullanım planlamaları önceliklendiriliyor.
Bu çerçevede yürütülen arazi toplulaştırma çalışmalarında önemli eşikler aşılıyor:
Toplulaştırma: Yıl sonunda toplulaştırması tamamlanan alanın 9,9 milyon hektara, tescili biten sahanın ise 8,2 milyon hektara ulaşması öngörülüyor.
Gelecek Yılın Hedefi: 180 bin hektarlık alanda yeni toplulaştırma faaliyetleri başlatılırken, 603 bin hektarlık tescil sürecinin sonuçlandırılması planlanıyor.
Toprak Etütleri ve Haritalandırma: 6,8 milyon hektarlık geniş proje sahasının 3,5 milyon hektarlık kısmının 2027’de, kalan 3,3 milyon hektarlık bölümünün ise 2028 yılı sonuna kadar tamamlanması hedefleniyor.
Depolama Kapasitesi 184 Bin Hektometreküpe Dayanıyor
Suyun toplanması ve depolanması noktasında da baraj ve gölet projeleri kesintisiz ilerliyor. Türkiye genelinde hizmet veren 1831 depolama tesisinin toplam hacmi 183 bin 819 hektometreküpe ulaşmış durumda. Bu yıl inşaatı tamamlanacak 21 baraj ve 10 gölet ile birlikte toplam depolama kapasitesinin 184 bin 85 hektometreküpe yükseltilmesi hesaplanıyor.
Mevcut takvime göre, bu yıl devreye girecek 65 bin 779 hektarlık sulama alanıyla birlikte toplam sulanan arazi büyüklüğü 7 milyon 34 bin hektarı bulacak. Gelecek yıl devreye alınacak ilave alanlarla ise 7,4 milyon hektarlık kritik eşik aşılmış olacak.
Kapalı Borulu Sistem ve Sayaçlı Tüketim Dönemi
Tarımsal sulamada yaşanan buharlaşma ve iletim kayıplarının önüne geçebilmek adına altyapıda radikal bir modernizasyon uygulanıyor. Hali hazırda DSİ sulama ağlarının yüzde 38'ini borulu sistemler oluştururken, yüzde 31'i kanaletli, yüzde 31'i ise klasik açık kanal ağlarından meydana geliyor.
Planlama dahilindeki yeni yatırımların tamamının kapalı borulu sistemlerle inşa edilmesi, mevcut eski kanalların ise yenilenmesi hedefleniyor. Bu kapsamda 247 bin hektarlık alanda yenileme çalışmaları sürerken, 714 bin hektarlık alanın da proje hazırlıkları devam ediyor.
Su yönetiminde verimliliği kalıcı kılacak diğer kritik adımlar ise şöyle özetleniyor:
Kullandığın Kadar Öde Modeli: Aşırı sulamanın önüne geçebilmek adına suyun kullanım miktarına göre fiyatlandırılması esasına geçiliyor.
Sayaç Altyapısı: Şebekelere sayaç takılması hızlandırılıyor; mevcut 457 tesisin ardından bu yıl 100 sulama tesisine daha sayaç sistemi kuruluyor.
Geri Kazanım ve Yağmur Hasadı: Arıtılmış atık suların tarımsal sulamaya yeniden kazandırılması için projeler yürütülürken, yağmur suyu hasadı yöntemlerinin tarım sektöründe yaygınlaştırılması hedefleniyor.
