Sosyal güvenlik mimarisi, hem mali sürdürülebilirliği güvence altına almak hem de değişen çalışma hayatının dinamiklerine yanıt vermek amacıyla baştan aşağı yenileniyor. 2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı doğrultusunda şekillenen yeni eylem planı; hakkaniyeti merkezine alan aktüeryal dengeyi, çalışanların istihdamda daha uzun süre kalmasını özendiren aylık bağlama sistemini ve bugüne dek güvence havuzunun dışında kalmış kesimleri sisteme dahil edecek mikro sigorta projelerini içeriyor.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı koordinasyonunda, Hazine ve Maliye Bakanlığı, Strateji ve Bütçe Başkanlığı ile Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK) ortak yürüteceği reform süreci, Türkiye’nin demografik ve ekonomik dengelerini gözeten çok katmanlı bir yapıyı hedefliyor.
İstihdamda Uzun Kalan Kazanacak: Aylık Bağlama Sistemi Değişiyor
Reformun en kritik ayağını, emekli aylığı hesaplama parametrelerinin revizyonu oluşturuyor. Mevcut sistemdeki yapısal tıkanıklıkları gidermeyi hedefleyen düzenleme, bütçeye ilave mali yük bindirmeden çalışanların çalışma hayatında daha uzun süre kalmasını teşvik edecek formüller üzerine kuruluyor. Yeni kurguyla birlikte, erken ayrılma eğiliminin frenlenmesi ve daha uzun süre prim ödeyen sigortalıların emeklilik haklarının korunarak ödüllendirilmesi planlanıyor.
Esnek Çalışmaya Yasal Zırh, Düşük Gelirliye ‘Mikro Sigorta’
Pandemi sonrasında hızla yaygınlaşan uzaktan, hibrit ve kısmi süreli çalışma modelleri, sosyal güvenlik şemsiyesine tam uyumlu hale getiriliyor. Yeni nesil çalışma biçimlerini güvence altına alacak mevzuat adımlarının yanı sıra, düşük gelirli esnaf, zanaatkar, tarım işçileri ve mevsimlik çalışanlar için özel mikro sigorta havuzları kurulacak. Bu sayede, geleneksel prim ödeme güçlüğü çeken serbest ve kırılgan istihdam grupları sistem içine çekilerek sosyal koruma ağı genişletilecek.
Nüfus Yaşlanmasına Karşı ‘Bakım Sigortası’ Kalkanı
Türkiye’de giderek artan yaşlı nüfus oranı ve buna bağlı uzayan bakım gereksinimleri, sosyal güvenlik harcamaları üzerinde oluşabilecek baskıyı hafifletmek adına yeni bir enstrümanla karşılanacak. Hayata geçirilmesi hedeflenen "Bakım Sigortası" ile yaşlılık ve uzun dönemli bakım hizmetlerinin finansmanı kurumsal bir güvenceye bağlanacak. Eş zamanlı olarak yürütülecek mesleki rehabilitasyon programları ise iş gücü kaybını en aza indirmeyi amaçlayacak.
Şüpheli Prim Düşüşlerine SMS Uyarısı ve Risk Odaklı Denetim
Kayıt dışılık ve prim kaybıyla mücadelede denetim mekanizması yapay zeka destekli risk taramalarına emanet ediliyor.Yeni dönemde, prime esas kazancında bir önceki aya göre yüzde 20’yi aşan düşüş tespit edilen çalışanlara otomatik kısa mesaj (SMS) bildirimi gönderilerek hak kayıplarının önüne geçilecek.
İş dünyası için bürokratik süreçleri azaltmayı hedefleyen ekonomi yönetimi, "Kolay İşverenlik" uygulamasının kapsamını genişleterek tüm SGK işlemlerini entegre tek bir dijital platforma taşıyacak; istihdam teşvikleri ise sadeleştirilerek doğrudan verimlilik odaklı bir yapıya kavuşturulacak. Sağlık harcamalarında ise öngörülebilirlik ilkesi çerçevesinde ilaç ve tedavi bütçelerinde sürdürülebilir tasarruf ve denetim adımları atılacak.
