Dünya genelinde tırmanan çatışmalar, bölgesel gerilimler ve enerji-gıda koridorlarını tehdit eden istikrarsızlık dalgası, uluslararası barış mekanizmalarını köklü bir dönüşüme zorluyor. İstanbul’da düzenlenen TRT World Forum kapsamında temaslarda bulunan Birleşmiş Milletler (BM) Barış Operasyonlarından Sorumlu Genel Sekreter Yardımcısı Jean-Pierre Lacroix, küresel krizlerin çözümünde Türkiye’nin üstlendiği stratejik misyonu değerlendirdi. Lacroix, barış gücü personelinin eğitilmesinden sahadaki operasyonel yetkinliğe kadar pek çok başlıkta Ankara ile işbirliğini derinleştirmeye hazır olduklarını ifade etti.
Lübnan İçin Kritik Dönemeç: UNIFIL Sonrası Yeni Model
Lübnan’da görev yapan BM Geçici Barış Gücü’nün (UNIFIL) görev süresinin 31 Aralık itibarıyla dolacağını hatırlatan Lacroix, bölgede güvenlik boşluğu oluşmaması adına BM Sekretaryasının kapsamlı bir taslak hazırladığını belirtti. Beyrut yönetimiyle istişare edilerek Güvenlik Konseyi’ne sunulan yol haritasının detaylarını paylaşan üst düzey yetkili; izleme, gözlem ve raporlama kabiliyetlerinin yanı sıra Lübnan ordusuna lojistik ve kapasite desteği sağlayacak, insani yardım koridorunu güvenceye alacak yeni bir BM varlığının zorunluluk olduğunu kaydetti.
Personel Yetiştirilmesinde "Türkiye Ekolü"
Uluslararası barış çabalarının salt asker konuşlandırmaktan ibaret olmadığını, nitelikli hazırlık ve eğitim süreçlerinin sahadaki başarıyı doğrudan belirlediğini ifade eden Jean-Pierre Lacroix, Türkiye’nin bu alandaki uzmanlığına işaret etti. Geçtiğimiz mayıs ayında Ankara’da gerçekleştirdiği temaslara atıfta bulunan Lacroix, Türk Silahlı Kuvvetleri'nin ve emniyet birimlerinin barış gücü unsurlarının eğitimi konusundaki yüksek katkısını takdirle karşıladıklarını belirterek, "Bu alandaki işbirliğimizi daha da ileri taşımak, kapasitemizi Türkiye ile büyütmek istiyoruz" değerlendirmesinde bulundu.
"Karadeniz ve Orta Doğu’da Türkiye’nin Nüfuzuna Güveniyoruz"
İran-ABD geriliminin enerji piyasaları, Rusya-Ukrayna savaşının ise gıda arz güvenliği üzerindeki yıkıcı etkilerini anımsatan Lacroix, modern çatışmaların artık yerel sınırları aşıp zincirleme küresel krizlere dönüştüğünü vurguladı. Çok taraflı diplomasinin hayatta kalabilmesi için sahada inisiyatif alabilecek siyasi iradeye sahip ülkelere ihtiyaç duyulduğunun altını çizen BM Genel Sekreter Yardımcısı, şunları kaydetti:
"Her kriz ortamında barış masasını ayakta tutabilecek özel bir nüfuza ve stratejik etkiye sahip aktörler bulunur. Karadeniz’den Orta Doğu’ya uzanan kritik coğrafyada Türkiye, dün olduğu gibi bugün de bu dengenin merkezindedir. Üye devletlerin kararlılığı olmadan Birleşmiş Milletler sahada etkili olamaz; bu yüzden Türkiye gibi aktörlerin desteği hayati önem taşıyor."
60 Yıllık Modeller Değişiyor: Barış Gücüne Yeni Doktrin
Geçmişte Sierra Leone, Kamboçya, Liberya ve Doğu Timor gibi ülkelerde sağlanan istikrarın uluslararası destekle mümkün olduğunu aktaran Lacroix, yarım asır önce oluşturulan operasyonel kalıpların günümüz hibrit tehditlerine yanıt veremediğini söyledi. BM sisteminin yeni nesil güvenlik dinamiklerine uyarlanması gerektiğini dile getiren üst düzey diplomat, barış gücü personeline yönelik saldırılara da sert tepki gösterdi. Mavi bereli personelin her gün yüz binlerce sivilin hayatını koruduğunu hatırlatan Lacroix, görevlilere yönelik işlenen suçların cezasız kalmaması ve tam hesap verilebilirliğin sağlanması çağrısını yineledi.
