Antalya’da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği 31. Taraflar Konferansı (COP31), küresel iklim politikalarının tartışıldığı oturumların yanı sıra sanatın dönüştürücü gücüne de alan açıyor. Konferans kapsamında hayata geçirilen COPArt etkinliğinde yer alan RS Sanat Alanı, altı farklı sanatçının üretimlerini bir araya getirerek iklim acil durumunu estetik ve düşünsel bir zemine taşıyor. 20 Kasım’a kadar konferansın Green Zone ve Blue Zone bölümlerinde görülebilecek olan seçki; ekolojik yıkım, kültürel bellek ve insanın doğayla kurduğu ilişkiyi merkeze alıyor.
Ekolojik Sorumluluk Sanatın Diliyle Sorgulanıyor
İklim krizine dair bilimsel ve politik tartışmalara yaratıcı bir perspektif ekleyen seçki; Asaf Erdemli, Berkan Baycan, Ceylan Sakin Dökmen, Gönül Nuhoğlu, İsmet Doğan ve Murat Uçar’ın imzasını taşıyan eserlerden oluşuyor. Doğa, aidiyet, hafıza ve dönüşüm kavramları etrafında şekillenen çalışmalar, izleyiciyi pasif bir gözlemci olmaktan çıkarıp sürecin bir parçası haline getiriyor. Sergi, ziyaretçilere doğayla kurulan bağın onarılması için nelerin görülmesi, hatırlanması ve dönüştürülmesi gerektiğine dair temel sorular yöneltiyor.
Geri Dönüşümden Doğa Tanıklığına Uzanan Eserler
Seçkide yer alan sanatçılar, ekolojik krizi farklı malzeme ve disiplinler aracılığıyla yorumluyor. Asaf Erdemli, zirveye özel olarak hazırladığı “Bu İşte Bir Terslik Var” adlı enstalasyonunda, Anadolu’nun endemik değerlerinden ters laleyi atıl metallerle yeniden kurguluyor. 31 adet metal ters lale heykelinden oluşan çalışma, tüketim alışkanlıklarını eleştirirken geri dönüşümü kolektif bir gelecek sorumluluğu olarak konumlandırıyor.
Berkan Baycan ise “Observer” isimli video çalışmasıyla alışılagelmiş insan merkezli bakış açısını tersine çeviriyor. Doğanın da insan eylemlerine tanıklık ettiği fikri üzerine kurulan eser, izleyiciyi gezegendeki değişimin doğrudan bir aktörü olarak kendi rolüyle yüzleştiriyor.
Kırılganlık, Duyarsızlık ve Kültürel Bellek
Ceylan Sakin Dökmen; “Güneş Ağacı”, “Rüzgara Kapıldım” ve “Ağıt Ağaç” adlı metal heykellerinde sert materyaller üzerinden doğanın hassas dengesini işliyor. Yüzeylerdeki boşluk ve çatlaklar, ekolojik tahribatın izlerini taşırken aynı zamanda doğanın kendini yenileme kapasitesine işaret ediyor. Gönül Nuhoğlu’nun “Dreaming Rhino” çalışmasındaki uyuyan gergedan figürü ise büyüyen iklim tehditleri karşısında toplumların geliştirdiği kayıtsızlığı ve tehlikenin sıradanlaştırılmasını sembolize ediyor.
Seçkide insanın doğa ve tarihle kurduğu bağlar da derinlemesine inceleniyor. İsmet Doğan, “Kök-en” ve “Autos” serilerinde izleyiciyi kendi yansımasıyla esere dahil ederek insanın doğadan ayrı düşünülemeyeceğini vurguluyor ve modern insanın kendi köklerinden ne denli uzaklaştığını sorguluyor. Murat Uçar’ın çalışmaları ise Türkiye tarihinde ilklere imza atmış 36 öncü ismin yaşamına büyüteç tutarak, toplumsal dönüşümün arkasındaki insan hikâyelerini ve ortak hafızayı görünür kılıyor.
