Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK), mal veya hizmet alımı sırasında tüketicilere sunulan bütünleşik sigortaların çerçevesini yeniden çizdi. Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Bütünleşik Sigortalar Hakkında Yönetmelik ile sektörde şeffaflığı artıran ve tüketici haklarını merkeze alan kapsamlı kurallar devreye alındı. Yeni dönemle birlikte, sigorta poliçelerinin alışveriş süreçlerinde bir ön koşul olarak dayatılmasının önüne geçilirken, prim tutarlarına da net bir tavan sınır getirildi.
Prim tutarına asgari ücret sınırı ve süre kısıtlaması
Yönetmelik kapsamında, ürün veya hizmetle doğrudan bağlantılı risklere karşı sunulan bütünleşik sigortaların yıllık brüt prim tutarı sınırlandırıldı. Buna göre, talep edilecek yıllık brüt prim, teminatın başladığı tarihteki takvim yılının ilk yarısında geçerli olan aylık brüt asgari ücreti geçemeyecek. SEDDK Kurulu, ürün veya hizmetin niteliğine bağlı olarak bu tavan tutarı yarı oranında düşürme veya iki katına kadar çıkarma yetkisine sahip olacak.
Teminat sürelerinin de netleştirildiği düzenlemede, sigorta süresinin azami 2 yıl olacağı hükme bağlandı. Ancak uzatılmış garanti kapsamına giren ürünlerde, sigorta süresi garanti süresiyle paralel şekilde uzatılabilecek.
Alışverişte sigorta dayatmasına kesin yasak
Yeni kurallar, tüketicinin iradesini koruma altına alan önemli yasakları da beraberinde getirdi. Bütünleşik sigorta satın alınması, hiçbir koşulda ilgili malın veya hizmetin satışı ya da kiralanması için zorunlu bir şart olarak sunulamayacak. Tüketicinin sigorta yaptırmayı reddetmesi durumunda, satıcılar ürün fiyatında artışa gidemeyecek veya satış koşullarını tüketici aleyhine değiştiremeyecek.
Sigorta teklifleri, satış ve kiralama işlemi esnasında yapılabileceği gibi sözleşmenin kurulmasını takip eden 14 gün içerisinde de tüketiciye iletilebilecek. Fiziki veya dijital kanallardan yapılan tüm sunumlarda; sigorta şirketinin unvanı, iletişim bilgileri, varsa aracı kurum detayları, prim tutarı ve teminat kapsamı açıkça paylaşılacak. Olası bir risk gerçekleştiğinde tazminatın doğrudan riski üstlenen sigorta veya emeklilik şirketi tarafından karşılanacağı bilgisi de net şekilde belirtilecek. Ayrıca prim bedeli ürün fiyatıyla birlikte tahsil ediliyorsa, bu tutarın faturada veya ödeme belgesinde ayrı bir kalem olarak gösterilmesi zorunlu olacak.
Sözleşme iptali satın almak kadar kolay olacak
Tüketicilerin sigorta poliçelerini sonlandırma süreçlerinde yaşadığı zorluklar da yeni yönetmelikle ortadan kaldırıldı. Bütünleşik sigorta sözleşmelerinin iptal talepleri, her türlü uzaktan iletişim aracı kullanılarak iletilebilecek. Hizmet sağlayıcı platformlar, tüketicinin sözleşmeyi kurarken kullandığı yöntemin aynısıyla iptal işlemi yapabilmesine olanak tanıyan altyapıyı kurmakla yükümlü olacak. İptal aşamasında tüketiciye, başlangıçtaki koşullardan daha ağır şartlar öne sürülemeyecek.
Bunun yanı sıra, sigortaya konu olan ana ürün veya hizmet sözleşmesinde cayma, fesih ya da iptal hakkı kullanıldığında, bağlantılı sigorta sözleşmesi de hiçbir cezai şart veya tazminat doğmaksızın otomatik olarak sona erecek.
Hangi sigortalar kapsam dahilinde, hangileri yasak?
Düzenleme, bütünleşik sigorta olarak sunulabilecek ve sunulamayacak branşları da net bir şekilde ayırdı:
Kapsama alınanlar: Ürünün kırılması, kaybolması, çalınması, yanması veya arızalanması gibi risklerin yanı sıra evcil hayvanların hastalık, kayıp ve çalınma durumları sigortalanabilecek. Seyahat, konaklama, ulaşım, etkinlik biletleri, abonelikler, fatura ödemeleri, siber güvenlik ve kısa süreli araç kiralama hizmetlerindeki kesinti veya iptal riskleri de kapsama dahil edildi. Ayrıca vize ve ikamet izni sigortaları ile bankaların dış e-ticaret platformları üzerinden sunduğu bireysel kredilere bağlı hayat, borç ödeme ve ferdi kaza sigortaları bu modelle sunulabilecek.
Kapsam dışı bırakılanlar: Zorunlu sigortalar, DASK (zorunlu deprem sigortası), konut ve iş yeri sigortaları, sağlık ve hastalık poliçeleri, tarım sigortaları, birikim ve yatırım amaçlı sigortalar ile nakliyat ve hukuksal koruma sigortaları bütünleşik sigorta kapsamında satılamayacak.
Yönetmelik uyarınca bu alanda faaliyet gösterecek yetkili kuruluşların, operasyona başlamadan en az bir ay önce SEDDK’ye resmi bildirimde bulunması gerekecek.
Mesafeli sigorta düzenlemesinde uyum adımı
Resmi Gazete’de yayımlanan bir diğer düzenleme ile "Sigortacılık Kapsamında Değerlendirilecek Faaliyetler ve Mesafeli Akdedilen Sigorta Sözleşmeleri Hakkında Yönetmelik"te de değişikliğe gidildi. Mevcut mevzuat, yeni yürürlüğe giren bütünleşik sigorta kurallarıyla uyumlu hale getirilirken, yönetmeliğe ilgili atıflar eklendi ve 10. madde yürürlükten kaldırıldı.
