Küresel emtia piyasalarında jeopolitik riskler, enerji maliyetleri ve iklimsel faktörlerin birleşimi şeker fiyatlarını yukarı yönlü hareketlendirmeye devam ediyor. Yıl boyunca dalgalı bir seyir izleyen şekerin libre fiyatı, ağustos ayında başlayan yükseliş ivmesini ekim ayına da taşıyarak kesintisiz artış serisini üçüncü aya çıkardı.
Ekim ayında son iki yılın zirvesi görüldü
Yılın ilk yarısında inişli çıkışlı bir grafik çizen şeker piyasası, ocak ve şubat aylarındaki değer kayıplarının ardından mart ayında yüzde 11,7'lik sert bir sıçrama yaşadı. Nisan ve mayıs aylarında yeniden gerileyen fiyatlar, haziranda yüzde 5,4 yükselip temmuzda yüzde 1,1 oranında sınırlı bir düşüş kaydetti.
Yılın ikinci yarısının ortasından itibaren ise piyasada yön tamamen yukarı döndü. Ağustos ayında yüzde 21,5 gibi dikkat çekici bir prim yapan şekerin libre fiyatı, eylülde yüzde 4,4 ve ekimde yüzde 4 değer kazandı. Ekim ayındaki bu artışla birlikte şekerin libresi 0,2129 dolar seviyesine ulaşarak Aralık 2024'ten bu yana en yüksek değerini gördü.
Petrol fiyatları Brezilya'daki üretim dengesini değiştirdi
Piyasadaki bu hızlı tırmanışın arka planını değerlendiren vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen, küresel üretimin merkezindeki gelişmelere dikkat çekti. Dünyanın en büyük şeker üreticilerinden biri olan Brezilya'da tesislerin şeker kamışını işlerken şeker veya etanol arasında tercih yaptığını hatırlatan Ergezen, yüksek petrol fiyatlarının üretici davranışlarını doğrudan etkilediğini belirtti.
Petrol fiyatlarının yüksek seyretmesinin etanol üretimini çok daha kârlı bir alternatif haline getirdiğini vurgulayan Ergezen, Brezilyalı üreticilerin bu nedenle etanol üretimine ağırlık verdiğini ifade etti. Etanol arzındaki artışın doğrudan şeker üretimini kıstığını belirten Ergezen, bu durumun fiyatları yukarı çeken en temel unsurlardan biri olduğunu aktardı.
Savaş maliyetleri ve El Nino arz endişelerini büyütüyor
Fiyat artışlarındaki tek etkenin enerji piyasaları olmadığını dile getiren Ergezen, bölgesel çatışmalar ve savaş ortamının küresel tedarik zincirine getirdiği yüke işaret etti. Taşımacılık ve sigorta giderlerindeki sert artışların, özellikle Brezilya gibi büyük ihracatçı ülkelerin sevkiyat maliyetlerini katlayarak şeker fiyatlarına doğrudan yansıdığını kaydetti.
İklim koşullarının da piyasa üzerindeki baskıyı artırdığını belirten Ergezen, El Nino hava olayının küresel rekolteyi tehdit ettiğini söyledi. El Nino'nun Brezilya üzerindeki etkilerinin görece sınırlı kalmasına karşın, dünyanın bir diğer dev üreticisi Hindistan'da tablonun daha ağır olduğuna dikkat çeken Ergezen, şu değerlendirmede bulundu:
"Hindistan'da muson yağışlarının düşük seviyelerde kalması şeker rekoltesini olumsuz etkiliyor. Üretimdeki bu düşüş beklentisi, ülkenin şeker ihracatına yönelik yeni kısıtlamalar ve engeller getirmesi ihtimalini de beraberinde getirerek küresel arz endişelerini besliyor."
