Antalya'da gerçekleşen COP31 İklim Zirvesi'nde konuşan Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Avrupa Birliği (AB) ile Gümrük Birliği kapsamında karbon vergisi uygulamasının devreye girdiğini açıkladı. 142 eylemden oluşan yeni Yeşil Mutabakat Eylem Planı'nın Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından onaylandığını duyuran Bolat, çevresel önlemlerin küresel ticareti bölen korumacı bariyerlere dönüşmemesi gerektiğinin altını çizdi.
Antalya'nın ev sahipliğinde düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31), küresel ekonominin yeşil dönüşüm sürecine odaklanan kritik oturumlara sahne oluyor. Zirve kapsamında gerçekleştirilen "Uygulama için Küresel Çağrı: İklim Eylemi İçin Ticaretten Yararlanmak" başlıklı üst düzey oturumda söz alan Ticaret Bakanı Ömer Bolat, iklim politikaları ile uluslararası ticaret arasındaki hassas dengeye dair önemli değerlendirmelerde bulundu.
AB İhracatında Karbon Vergisi Dönemi Başladı
Konuşmasında Türkiye'nin yeşil dönüşüm adımlarına ilişkin somut gelişmeleri paylaşan Bakan Bolat, Avrupa Birliği'nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması'na (SKDM) uyum sürecinin titizlikle yürütüldüğünü belirtti. Ulusal mevzuatın AB standartlarıyla entegre edildiğini kaydeden Bolat, Gümrük Birliği çerçevesinde AB pazarına yapılan ihracatta karbon vergisi uygulamasının fiilen işlemeye başladığını bildirdi. Türkiye'de emisyon ticaret sisteminin kurulduğunu hatırlatan Bolat, tüm sürecin AB makamlarıyla tam bir koordinasyon içinde ilerlediğini vurguladı.
142 Eylemlik Yeni Yeşil Mutabakat Yol Haritası
Türkiye'nin düşük karbonlu üretim modeline geçiş stratejisini kurumsal bir çerçeveye oturttuğunu ifade eden Bolat, 2021-2025 dönemini kapsayan ilk Yeşil Mutabakat Eylem Planı'nın başarıyla tamamlandığını hatırlattı. Ticaret Bakanlığı koordinasyonunda hazırlanan ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile eş güdüm içinde yürütülecek yeni beş yıllık planın 10 Kasım itibarıyla Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından imzalandığını duyuran Bolat, yeni yol haritasının 11 öncelikli alan, 41 hedef ve 142 somut eylemi kapsadığını açıkladı.
"Çevre Tedbirleri Korumacı Engellere Dönüşmemeli"
2021 yılından bu yana iklim değişikliğiyle mücadele düzenlemelerinin küresel ticaretin ana belirleyicisi haline geldiğini söyleyen Bolat, düşük karbonlu ekonomiye geçişin sanayi ve yatırım kararlarını doğrudan etkilediğini dile getirdi. Dünya genelinde artan tarife savaşları ve korumacı eğilimlerin küresel büyümeyi yavaşlattığına dikkati çeken Bakan Bolat, şu uyarılarda bulundu:
Çevreyi korumaya yönelik yasal düzenlemeler, küresel ticareti parçalayan yeni ticari bariyerlere yol açmamalıdır.
İklim politikaları, ülkelerin kendi yerli sanayilerini dış rekabete karşı koruduğu gizli birer kısıtlama aracına dönüştürülmemelidir.
Ticaret bakanları, iklimle bağlantılı ekonomik düzenlemelerin tasarım aşamasından itibaren karar alma mekanizmalarında aktif rol üstlenmelidir.
DTÖ ve UNCTAD İle Tam İş Birliği Mesajı
Gelişmiş ülkeler ile az gelişmiş ve gelişmekte olan ekonomilerin iklim politikalarına uyum kapasitelerinin farklılık gösterdiğine işaret eden Bolat, bu geçiş sürecinde adil ve uygulanabilir finansman çözümlerinin üretilmesi gerektiğini vurguladı. Türkiye'nin küresel ticarette yapıcı diyaloğu büyütme kararlılığını yineleyen Bolat, COP31 hedeflerinin başarıya ulaşması için Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ), Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı (UNCTAD) ve tüm ticaret ortaklarıyla omuz omuza çalışmaya hazır olduklarını ifade etti.
Oturuma Bakan Bolat'ın yanı sıra DTÖ Genel Direktörü Ngozi Okonjo-Iweala, Barbados Başbakanı Mia Amor Mottley, COP30 Başkanı Brezilyalı diplomat Andre Aranha Correa do Lago ve Finlandiya Dış Ticaret ve Kalkınma Bakanı Ville Tavio da katılarak küresel ticaretin iklim hedeflerine entegrasyonu konusunda görüş alışverişinde bulundu.
