Orman Genel Müdürlüğü (OGM), kırsal kalkınmayı hızlandırmak ve orman işçiliğindeki iş gücü açığını kapatmak amacıyla orman köylüsünü doğrudan üretime ortak eden kapsamlı bir destek modelini hayata geçirdi. Resmi Gazete’de yayımlanarak resmen yürürlüğe giren yeni yönetmelikle birlikte, ormancılık işlerinde birim fiyat (vahidi fiyat) esasıyla çalışan köylüler, kendi köylerinin sınırları içinde elde edilen odun ürünlerinin satış net gelirinden yüzde 10’a kadar pay alabilecek.
Bu düzenlemeyle yalnızca ekonomik destek sağlanması değil; kırsaldan kentlere yönelen göç dalgasının kesilmesi, tersine göçün teşvik edilmesi ve ormancılık operasyonlarının sürekliliğinin güvence altına alınması hedefleniyor.
Ödemeler Nasıl Hesaplanacak?
Hak sahiplerine ulaştırılacak destek tutarı, her yıl dağıtıma konu dönemin bilançosu netleştikten sonra Tarım ve Orman Bakanı'nın onayıyla kesinleşecek. İlgili orman işletme müdürlükleri her köy özelinde dağıtılacak rakamı çıkaracak ve oluşturulan kaynak iki aşamalı bir formülle hak sahiplerine aktarılacak:
Yüzde 50'si eşit bölüştürülecek: Belirlenen toplam kaynağın yarısı, köydeki hak sahipliği listesinde bulunan tüm vatandaşlara adil şekilde eşit pay edilecek.
Kalan yüzde 50'si performansa göre dağıtılacak: Kalan yarı ise hak sahiplerinin o yıl boyunca şahsi olarak ya da kooperatif çatısı altında birim fiyatla yaptıkları üretim ve hak ediş tutarları oranında paylaştırılacak.
Hesaplanan net ödemeler, mevzuatta yer alan yasal kesintiler tamamlandıktan sonra doğrudan üreticilerin banka hesaplarına yatırılacak.
Nakit veya Malzeme: Tavan Sınır Net Asgari Ücret
Destek modeli tercihe ve bölgesel ihtiyaçlara göre ayni (araç, gereç ve malzeme) veya nakdi olarak uygulanabilecek. Desteğin ayni biçimde verilmesi kararlaştırıldığında, işletme müdürlükleri köylünün işini kolaylaştıracak malzeme ve teçhizatı temin ederek dağıtacak; ayni yardımların toplam bedeli belirlenen nakdi sınırın üzerine çıkamayacak.
Yönetmelik, yapılacak yardımın üst limitini de kesin kurallara bağladı. Bir hak sahibinin yıl içerisinde elde edeceği ayni veya nakdi desteğin toplam tutarı, Asgari Ücret Tespit Komisyonu tarafından belirlenen yıllık net asgari ücreti geçemeyecek. Yıl içinde birden fazla asgari ücret tarifesi uygulanmışsa, ödemelerde bu rakamların ortalaması baz alınacak.
Hak Sahibi Olmak İçin Hangi Şartlar Aranıyor?
Odun satış payından faydalanmak isteyen üreticilerin belirli ikamet ve yasal kriterleri karşılaması gerekiyor:
İkamet zorunluluğu: Köy nüfusuna kayıtlı olanların dağıtıma konu köyde kesintisiz en az 1 yıl; başka bir köyün kütüğüne kayıtlı olanların ise o köyde aralıksız en az 3 yıl ikamet ettiğini Genel Müdürlük bilgi sistemi üzerinden belgelemesi şart koşuluyor.
Fiili çalışma şartı: Köylünün o köy sınırları içindeki ormancılık işlerinde sözleşmeli ya da şartnameye bağlı olarak kendi adına veya kooperatif üyesi sıfatıyla birim fiyatla çalıştığının kayıtlara geçmiş olması gerekiyor.
Temiz orman sicili: İlgili takvim yılı içerisinde orman suçlarına karıştığı tespit edilen ve hakkında suç zaptı düzenlenen kişiler hak sahipliği kapsamı dışında bırakılacak.
Yangın Görmüş Alanlar Kapsam Dışı
Yönetmelik, orman yangınlarının getirdiği tahribatın suistimal edilmesini önlemek adına kritik bir güvenlik maddesi de içeriyor. Yangın geçirmiş sahalardan toplanan veya kesilen ağaçlardan elde edilen orman ürünlerinin satış gelirleri, bu gelir paylaşımı hesabına hiçbir şekilde dahil edilmeyecek. Dağıtım yalnızca planlı ve rutin ormancılık faaliyetlerinin yürütüldüğü sağlıklı sahalardan elde edilen gelirler üzerinden gerçekleştirilecek.
