Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin (UNFCCC) en üst karar organı olan 31. Taraflar Konferansı (COP31), Türkiye’nin ilk kez üstlendiği ev sahipliğiyle Antalya’da başlıyor. 12 gün boyunca gezegenin geleceğine yön verecek kritik müzakerelere sahne olacak dev organizasyon, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda hazırlanan 1,1 milyon metrekarelik özel yerleşkede gerçekleştiriliyor. Konferans,müzakereleri soyut vaatlerin ötesine taşıyarak sahadaki somut adımlarla buluşturmayı hedefleyen “Uygulama COP’u” vizyonuyla küresel çevre diplomasisinde yeni bir dönüm noktası oluşturuyor.
Liderler Zirvesi Cumhurbaşkanı Erdoğan Başkanlığında Toplanıyor
Zirvenin resmi müzakere merkezi olarak konumlandırılan Mavi Bölge, 11-12 Kasım tarihlerinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ev sahipliğinde düzenlenecek Liderler Zirvesi’ne sahne olacak. Zirveye şu ana kadar 102 devlet ve hükümet başkanı ile 300’ün üzerinde bakan katılım teyidi verdi.
Birleşmiş Milletler (BM), Avrupa Komisyonu, Dünya Bankası, OECD, İslam İşbirliği Teşkilatı ve Uluslararası Enerji Ajansı gibi küresel aktörlerin en üst düzeyde temsil edileceği organizasyonda; 160 pavilyon ve 90 delegasyon ofisi hizmet verecek. Mavi Bölge'de resmi delegasyonlarla birlikte yaklaşık 100 bin ziyaretçinin ağırlanması, halka ve paydaşlara açık Yeşil Bölge’yi ise 1,5 milyon kişinin ziyaret etmesi bekleniyor.
"Uygulama COP’u": 2035 Küresel Hedefleri Masada
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’un yürüttüğü COP31 Başkanlığı, konferansı yalnızca diplomatik bir takvim olarak değil; güven tazeleyen ve taahhütleri hayata geçiren bir mekanizma olarak kurguladı.Diyalog, uzlaşı ve aksiyon sacayağına dayanan bu vizyon çerçevesinde, 2035 yılına odaklanan 6 stratejik hedef öne çıkıyor:
Temiz Enerji ve Elektrifikasyon: Küresel elektrifikasyon oranının yüzde 35’e yükseltilerek fosil yakıt bağımlılığının kırılması,
Sıfır Atık ve Metan Yönetimi: Dünya genelindeki atık artış hızının yarı yarıya düşürülmesi,
İklim Dirençli Yapılar: Binalardaki enerji tüketim yoğunluğunun en az yüzde 25 azaltılması,
Yeşil Sanayileşme: İmalat sanayisinde döngüsel malzeme kullanım payının en az yüzde 15’e ulaştırılması,
Toplumsal Farkındalık: Toplumun tüm katmanlarında iklim dirençli tarım ve çevre eğitimlerinin tamamlanması,
İklim Uygulama Köprüsü (BRIDGE): Finansman erişimini hızlandıracak mekanizmaların 2035'e kadar küresel ölçekte yaygınlaştırılması.
Mavi ve Yeşil Bölge: Diplomasi ile Sahadaki Çözümler Bir Arada
Antalya’daki 1,1 milyon metrekarelik devasa yerleşke, işlevsel olarak iki ana bölgeye ayrıldı:
Mavi Bölge (527 bin m²): BM yönetmelikleri doğrultusunda resmi müzakerelerin yürütüldüğü diplomatik alan.En büyük genel kurul salonuna "Anadolu" (1.794 kişi kapasiteli), diğerine ise "Akdeniz" adı verildi. Basın ve toplantı salonları Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî, Yunus Emre, Göbeklitepe, Selimiye ve Mimar Sinan gibi kültürel mirasın simge isimleriyle anılacak.
Yeşil Bölge (582 bin m²): Özel sektör, akademi, sivil toplum ve gençlerin buluştuğu yenilikçi ekosistem. Bu bölgedeki 5 bin kişilik ana salona insani dayanışma ve barış vurgusuyla “Gazze Salonu” adı verildi. Alanın diğer bölümleri ise Aziz Sancar, Farabi, İbn-i Sina, Hacı Bektaş Veli ve Mehmet Akif Ersoy gibi ilim ve düşünce insanlarının isimlerini taşıyor.
Türkiye’nin sahadaki somut başarıları da Yeşil Bölge’de uluslararası kamuoyuna sunuluyor. 6 Şubat depremlerinin ardından 11 ilde inşa edilen 455 bin iklim dirençli konut projesi ile küresel ölçekte yankı uyandıran Sıfır Atık Hareketi bu vitrinin temel taşlarını oluşturuyor.
Sıfır Atık Kültürü, Sanat ve Gastronomi Deneyimi
Sıfır Atık prensibi, organizasyonun yalnızca bir tartışma konusu değil, doğrudan operasyonel modeli olarak benimsendi. Mavi Bölge'de kurulan 10 bin metrekarelik Sıfır Atık Müzesi ve Yeşil Bölge'deki uygulama atölyeleri çocuklara ve gençlere döngüsel ekonomi mantığını sahada aktaracak. Ayrıca Antalya’nın Solak, Demirciler ve Ormana köyleri, katılımcılara model olarak tanıtılacak.
"COPArt: Hâlâ Mümkün" temasıyla açık ve kapalı alanlar dev bir sanat galerisine dönüştürülürken; Hititlerden Osmanlı'ya uzanan medeniyet birikimi "Anadolu Bahçesi"nde sergilenecek. "7 Bölge 7 Mutfak" konseptiyle israfı önleyen, yerel üreticiyi önceleyen sürdürülebilir gastronomi kültürü küresel misafirlere tanıtılacak.
Erişilebilir Altyapı ve Yerel Üreticiye Doğrudan Destek
ISO 20121 sürdürülebilir etkinlik standartlarına tam uyumla tasarlanan COP31; düşük emisyonlu ulaşım, su ve enerji tasarrufu ile karbon dengeleme protokollerini titizlikle uyguluyor. “Kimseyi Geride Bırakmama” ilkesi doğrultusunda alanda 35 işaret dili tercümanı, engelsiz yönlendirmeler ve sesli-yazılı destek sistemleri kesintisiz devrede olacak.
Organizasyonun yeme-içme tedarik zincirinde Antalya ve çevresindeki yerel üreticiler önceliklendirildi. Hizmet verecek alanlardaki gıda ürünlerinin yüzde 51’i bölgedeki 80 kilometrelik yarıçaptan temin edilirken, toplamda yüzde 90'ın üzerinde yerli ürün kullanımına ulaşılarak hem karbon ayak izi azaltılacak hem de yerel kalkınma desteklenecek.Yeşil Bölge'deki Çocuk Adası, Kızılay Mobil TIR'ı ve AFAD Etkinlik Köyü ise geleceğin nesillerine çevre bilincini uygulamalı olarak aktaracak.
