Eski ABD Başkanı Joe Biden, görev süresi boyunca aldığı stratejik kararları ve dünya liderleriyle kurduğu diplomatik temasların perde arkasını "Promise Me, America" isimli yeni anı kitabında topladı. Demokratların ara seçimlerde yakaladığı ivmenin ardından okuyucuyla buluşan eser, Amerikan dış politikasının en çok tartışılan başlıklarına ışık tutuyor. The Wall Street Journal'ın (WSJ) kitap içeriğine dayandırdığı bilgilere göre Biden, özellikle Orta Doğu ve Doğu Avrupa eksenindeki krizlerde yaşadığı perde arkası gerilimleri tüm açıklığıyla kaleme aldı.
Netanyahu ile güven krizi ve Trump benzetmesi
Kitabın en çok ses getiren bölümlerini İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile yürütülen zorlu diplomasi trafiği oluşturuyor. Netanyahu ile aralarında güçlü bir güven bağı bulunmadığını açıkça dile getiren Biden, İsrail liderinin ülkesinin uzun vadeli stratejik çıkarları yerine kendi kısa vadeli siyasi bekasını öncelediğini vurguladı.
Netanyahu'nun yönetim tarzını eski ABD Başkanı Donald Trump'a benzeten Biden, kitapta şu dikkat çekici ifadelere yer verdi:
"(Aramızda) Pek fazla güven yoktu. Ayrıca Bibi'nin Trump'takine benzer eğilimlerinden de endişeliydim. Gerçekler konusunda son derece esnek davranabiliyor, demokratik kurumları kendi kişisel çıkarları doğrultusunda eğip bükmekten hiç çekinmiyordu."
7 Ekim 2023 saldırılarının ardından Tel Aviv yönetimine sağladığı askeri ve siyasi destekten dolayı bir pişmanlık duymadığını ifade eden Biden, buna karşın çatışmalarda çok sayıda masum Filistinli sivilin yaşamını yitirmesinin kendisinde derin bir üzüntü bıraktığını kaydetti.
Afganistan kararında geri adım yok
Biden'ın dış politika karnesinde en yoğun eleştirilere hedef olan Afganistan'dan çekilme süreci de anı kitabında geniş yer buldu. Dönemin Savunma Bakanı Lloyd Austin ile Genelkurmay Başkanı Mark Milley'nin bu hamlenin doğuracağı sonuçlara dair ciddi çekinceler taşıdığını aktaran Biden, buna rağmen aldığı kararın doğruluğuna inandığını ve aynı şartlar altında yeniden başkanlık koltuğuna otursa yine çekilme emri vereceğini belirtti.
Sahadaki öngörülerin tutmadığına da değinen eski ABD Başkanı, Amerikan birliklerinin bölgeden ayrılmasının ardından Afgan hükümetinin en az altı ay boyunca direnebileceği yönünde kendisine güvence verildiğini, ancak mevcut yönetimin yalnızca birkaç gün içinde çöktüğünü hatırlattı.
Putin'e ergen benzetmesi, Zelenskiy'ye övgü
Anı kitabında Moskova ve Kiev hatlarındaki liderlik profillerini de değerlendiren Joe Biden, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy için taban tabana zıt portreler çizdi. Putin'in diplomatik görüşmelerde "huysuz bir üslup" takındığını savunan Biden, Rus liderin ikili toplantılar sırasında ilgisiz bir tavır sergileyerek adeta bir ergen gibi koltuğa yayılıp oturduğunu öne sürdü.
Rusya'nın işgal girişimine karşı ülkesini savunan Volodimir Zelenskiy'ye ise ayrı bir parantez açan Biden, Ukrayna liderinin siyaset öncesi oyunculuk kariyerinin savaş koşullarında liderlik yapabilmesi adına beklenmedik derecede etkili bir hazırlık süreci sunduğunu ifade etti.
