İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, başkent Tahran'da düzenlediği haftalık basın toplantısında nükleer müzakerelerden bölgesel güvenlik krizlerine kadar pek çok kritik başlıkta dikkat çeken mesajlar verdi. Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı'nın (UAEA) tutumunu sert sözlerle eleştiren Bekayi, kurumun Batılı güçlerin baskısı altında hareket ettiğini savundu.
"UAEA Güvenilirliğini Kaybetme Riskiyle Karşı Karşıya"
UAEA'nın İran'ın nükleer programına dair hazırladığı raporların objektiflikten uzak olduğunu belirten Bekayi, ajansın ABD ve bazı Avrupa devletlerinin yönlendirmesiyle hareket ettiğini dile getirdi. Kurumun İran'daki nükleer tesislere yönelik saldırıları görmezden geldiğini hatırlatan Bekayi, bu tavır değişmediği sürece Tahran ile UAEA arasındaki ilişkilerde bir normalleşme beklenmemesi gerektiğini vurguladı. Bekayi, ajansın teknik ve bağımsız bir kimlik mi taşıyacağı yoksa belirli ülkelerin siyasi ajandasına mı hizmet edeceği konusunda net bir karar vermesi gerektiğini ifade etti.
NPT Üyeliği ve Buşehr Denetimleri
İran kamuoyunda ülkenin Nükleer Silahların Yayılmasını Önleme Anlaşması'ndan (NPT) çekilmesi yönünde yükselen tartışmalara da değinen Bekayi, Tahran'ın anlaşmaya taraf kaldığı sürece yükümlülüklerini yerine getirmeyi sürdüreceğini kaydetti. Bu çerçevede nükleer tesislerdeki güvenlik protokollerinin askıya alınmadığını belirten Sözcü, geçtiğimiz haftalarda Buşehr Nükleer Santrali'nde Rusya ile yapılan ikili anlaşmalar ve güvenlik standartları doğrultusunda denetim gerçekleştirildiğini aktardı.
Almanya ve Fransa'nın uranyum zenginleştirme faaliyetlerinin durdurulması yönündeki çağrılarına da tepki gösteren Bekayi, "Uranyum zenginleştirme hakkımız herhangi bir Avrupa ülkesinin lütfu değil, doğrudan NPT üyeliğimizden kaynaklanan yasal bir haktır" ifadelerini kullandı.
"ABD Politikaları Washington Dışında Şekilleniyor"
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance'ın İran ile yürütülen süreçlerden uzaklaştırılmasına ilişkin soruları yanıtlayan Bekayi,Tahran için isimlerin değil Washington'ın devlet politikalarının belirleyici olduğunu söyledi. ABD'nin İran'a yönelik saldırı kararlarının Washington'da dahi alınmadığını öne süren Bekayi, Amerikan yönetiminin Batı Asya stratejisinin başka merkezlerde belirlendiğini savundu. Bekayi ayrıca, 13 Kasım'da ABD'deki hava trafik kontrol merkezlerinde yaşanan iletişim aksaklıklarına atıfta bulunarak, Washington'ın kendi vatandaşlarının güvenliği yerine İsrail'in çıkarlarına odaklandığını iddia etti.
Trump-Şi-Putin Zirvesi ve Müzakere Şartları
ABD Başkanı Donald Trump'ın önümüzdeki hafta gerçekleştireceği Asya turu kapsamında Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile yapacağı üçlü görüşmeyi değerlendiren Bekayi, Pekin ve Moskova ile güçlü bir stratejik ortaklıkları bulunduğunu hatırlattı. Her iki ülkenin de Washington'ın tek taraflı politikalarına karşı çıktığını belirten Bekayi, zirvede ABD'den belirli konularda hesap sorulacağını dile getirdi.
Rusya ve Çin'in ABD ile doğrudan görüşme önerdiği yönündeki iddialara ilişkin ise Bekayi, Washington'ın en üst düzeyde imzaladığı mutabakatı iki hafta içinde bozduğunu hatırlatarak, "Müzakerelerin doğrudan ya da dolaylı olması şu aşamada bir anlam ifade etmiyor; asıl eksik olan irade ve ciddiyettir" değerlendirmesinde bulundu.
Siber Saldırı İddialarına Yanıt ve Tazminat Talebi
Fransa'daki market zincirlerinin soğutma sistemlerini hedef alan siber saldırıların arkasında İran'ın olduğu yönündeki iddiaları kesin bir dille reddeden Bekayi, İsrail'in "sahte bayrak" operasyonlarına karşı dikkatli olunması gerektiği uyarısında bulundu. Almanya'nın Tel Aviv'e yönelik silah sevkiyatını da eleştiren Bekayi, Berlin'in ABD'den sonra İsrail'in en büyük ikinci silah tedarikçisi olarak işlenen suçlara ortak olduğunu söyledi.
Bekayi açıklamalarının sonunda, ABD'nin İran'a düzenlediği saldırılarda bölgedeki bazı üsleri kullandığına dikkat çekerek, bu saldırılara doğrudan veya dolaylı lojistik destek sağlayan bölge ülkelerinden resmi olarak tazminat talep ettiklerini duyurdu.
