Orta Doğu’da tırmanan jeopolitik gerilimler, küresel havacılık sektörünü doğrudan etkileyerek Avrupa hava sahasındaki büyüme beklentilerini sekteye uğrattı. Avrupa Hava Seyrüsefer Emniyeti Teşkilatı (EUROCONTROL), çatışmaların yol açtığı rota değişiklikleri, tırmanan jet yakıtı giderleri ve zayıflayan seyahat talebi nedeniyle Avrupa Sivil Havacılık Konferansı (ECAC) sahasında bu yıl yaklaşık 110 bin uçuşluk kayıp yaşanacağını açıkladı.
Büyüme Tahmininde 1 Puanlık Sert Düşüş
EUROCONTROL’ün güncellediği trafik projeksiyonuna göre, ECAC bölgesindeki toplam sefer sayısının bir önceki yıla kıyasla yüzde 1,7 artarak 11,2 milyona ulaşması hedefleniyor. Ancak ilkbahar döneminde yüzde 2,7 olarak açıklanan büyüme oranının tam 1 puan aşağı revize edilmesi, jeopolitik risklerin sektöre maliyetini gözler önüne seriyor.
Raporda; kapanan veya riskli hale gelen hava sahaları sebebiyle uzayan uçuş rotalarının operasyonel yükü artırdığı, petrol fiyatlarındaki dalgalanmanın havayolu şirketlerinin bütçesini zorladığı ve tüketicilerin seyahat planlarını ertelediği kaydedildi.
Temel Senaryo: 2027’de Kademeli Toparlanma
Teşkilatın hazırladığı baz senaryoya göre, Orta Doğu’daki istikrarsızlığın 2027’nin ilk çeyreği itibarıyla yatışması durumunda hava trafiğinin kademeli bir çıkış yakalaması bekleniyor. Bu çerçevede, 2027 yılında sefer sayısının yüzde 3,2 yükselişle 11,6 milyona çıkacağı tahmin ediliyor. Ancak mevcut yıla ilişkin baz tahminlerin aşağı çekilmesi sebebiyle, gelecek yılki uçuş hacmi de eski projeksiyonların gerisinde kalacak.
Analistler, krizin 2028 başına kadar sarkması ihtimalini içeren kötümser senaryoda ise kalıcı yüksek maliyetlerin ve zayıf makroekonomik görünümün hava ulaşımındaki daralmayı daha da derinleştirebileceğine dikkat çekiyor.
Türkiye Toparlanmada Öncü Ülkeler Arasında
EUROCONTROL değerlendirmesinde, krizden görece daha fazla etkilenen transit ve çevre pazarların toparlanma evresinde daha hızlı reaksiyon vereceği vurgulandı. Türkiye ve Doğu Akdeniz çanağındaki stratejik aktörler, gerilimin hafiflemesiyle birlikte uçuş hacmini en süratli toparlayacak pazarlar arasında gösterildi.
2026-2032 dönemini kapsayan orta vadeli görünümde ise Avrupa genelindeki uçuş adedinin yıllık ortalama yüzde 2,1 genişleyerek 2032'de yaklaşık 12,8 milyona ulaşması öngörülüyor.
Kapasite ve Gecikme Sorunları Baskı Yaratıyor
Kuruluşun yayımladığı son ağ yönetimi verilerine göre, Avrupa hava sahasında eylül ayında günlük ortalama 35 bin 679 uçuş icra edilirken, en yoğun gün 37 bin 548 seferle 4 Eylül oldu. Hava trafiğindeki artış eğilimine karşın; hava sahası kısıtlamaları, elverişsiz meteorolojik koşullar ve hava trafik yönetimindeki operasyonel aksaklıklar sebebiyle eylül ayındaki toplam gecikme süresi 2,4 milyon dakikayı aştı.
