Bölgesel enerji haritasını yeniden çizen stratejik bir ortaklık, Antalya’da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) marjında resmiyete kavuştu. Türkiye, Azerbaycan, Bulgaristan ve Gürcistan hükümetleri, yeşil elektrik ticaretini sınır ötesine taşıyacak "Temiz Enerji Alanında Stratejik Ortaklığa İlişkin Anlaşma"ya imza koydu. Proje, Hazar’da üretilen yenilenebilir elektriğin Kafkaslar ve Türkiye üzerinden Avrupa içlerine kesintisiz akışını garanti altına almayı hedefliyor.
İmza töreninde Türkiye’yi Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar temsil ederken; Azerbaycan Enerji Bakanı Parviz Şahbazov, Bulgaristan Enerji Bakanı Iva Petrova ile Gürcistan Başbakan Yardımcısı ve Ekonomi ve Sürdürülebilir Kalkınma Bakanı Mariam Kvrivishvili kendi hükümetleri adına metni imzaladı.
Kafkaslar’dan Balkanlar’a Uzanan Kesintisiz Hat
2024 yılında fikirsel temelleri atılan ve Nisan 2025’te Bakü’de imzalanan mutabakat zaptıyla teknik çerçevesi oluşturulan iş birliği, Antalya’daki nihai imzalarla bağlayıcı bir hükümetler arası anlaşma seviyesine yükseltildi.
Kurulacak iletim altyapısı sayesinde Azerbaycan’ın zengin rüzgâr ve güneş kaynaklarından elde edilen elektrik enerjisi, Gürcistan ve Türkiye şebekeleri üzerinden Bulgaristan sınırına ulaştırılacak. Buradan da Avrupa elektrik piyasalarına entegre edilerek hem kıtanın enerji darboğazına alternatif sunulacak hem de karbon emisyonlarının azaltılmasına doğrudan katkı sağlanacak.
Elektrik Hatlarına Eşlik Eden Fiber Optik Ağ
Ortaklık yalnızca bir elektrik iletim hattından ibaret kalmayacak. Güzergâh boyunca döşenecek yüksek kapasiteli fiber optik kablolar, dört ülke arasında hızlı ve güvenli veri iletişiminin kurulmasını sağlayacak. Enerji şebekelerinin dijital yönetimini ve anlık veri aktarımını güvenceye alacak bu entegre telekomünikasyon altyapısı, bölgesel dijital bağlanabilirliği de bir üst seviyeye taşıyacak.
"Elektrikleşen Dünyada Arz Güvenliğinin Teminatı"
Anlaşmanın stratejik önemini değerlendiren Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, projeyi doğal gazda kıtalararası bir başarı hikâyesi yazan TANAP’a benzetti. Bayraktar, küresel ölçekte elektrifikasyonun ivme kazandığı bir dönemde atılan bu imzanın taşıdığı değeri şu sözlerle özetledi:
"Elektriğin TANAP'ı olarak nitelendirdiğimiz bu projeyle, temiz enerji kaynaklarından üretilen elektriğin Azerbaycan-Gürcistan-Türkiye-Bulgaristan güzergâhı üzerinden Avrupa pazarlarına ulaştırılmasını hedefliyoruz. Ülkelerimiz arasındaki enerji bağlarını kuvvetlendirecek bu adım, temiz enerji ticaretine yepyeni kapılar açarken Avrupa’nın arz güvenliğine de somut katkı sunacaktır. Dört ülkenin ortak iradesini temsil eden anlaşmanın tüm bölgemiz adına hayırlı olmasını diliyorum."
