Küresel ticarette sınırda karbon düzenlemeleri ve sürdürülebilirlik standartları giderek sıkılaşırken, Türkiye imalat sektörünün uluslararası rekabet gücünü koruyacak stratejik adımı attı. 2026-2030 dönemini kapsayan yeni Yeşil Mutabakat Eylem Planı; 11 temel başlık, 41 stratejik hedef ve 142 somut eylemle yürürlüğe girdi.
Politika belgesinin odağında ise dönüşüm sürecinin en kritik halkası kabul edilen uzun vadeli, düşük maliyetli ve erişilebilir finansman olanakları yer alıyor. Özellikle küçük ve orta ölçekli işletmelerin (KOBİ) maliyet yükünü hafifletmeyi amaçlayan plan; teknik danışmanlıktan kapasite geliştirme programlarına, doğrudan yatırım hibelerinden modern teknoloji teşviklerine kadar çok katmanlı bir mekanizma kuruyor.
Yol Haritası 2028: Öncelikli Sektörler ve Teşvik Mimarisi Yenileniyor
Ekonomi yönetimi, yeşil finansmanda kaynakların en verimli şekilde dağıtılması amacıyla öncelikli sektör, teknoloji ve yatırım çerçevesini 2028 yılına kadar netleştirecek. Bu kapsamda başta Avrupa Birliği olmak üzere küresel pazarlardaki teşvik modelleri mercek altına alınıyor. Yürürlükteki destek mekanizmaları revize edilirken, düşük karbonlu üretime hızla adapte olan tesisler için yeni nesil sübvansiyonlar kurgulanacak.
İhracatta kritik rol oynayan ve emisyon yoğunluğu en yüksek kollar arasında bulunan demir-çelik sanayisi için ise dekarbonizasyona özel bir devlet yardımları çerçevesi çizilecek. Enerji tüketimini, atık oranını ve karbon ayak izini kalıcı olarak düşüren tesis modernizasyonları bu desteklerde aslan payını alacak.
Karbon Piyasası Gelirleri Fabrikalara Kaynak Olacak
Dönüşümün mali omurgalarından birini Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi (ETS) oluşturacak. Sistemden elde edilecek gelirlerin doğrudan yeşil yatırımlara kanalize edilmesini sağlayacak yasal ve finansal çerçeve hazırlanıyor. Sanayicinin karbon maliyetlerini en aza indirmeyi hedefleyen kılavuzlar eşliğinde, enerji verimliliği yüksek ve ileri teknoloji odaklı projelere öncelikli bütçe tahsis edilecek.
Bununla birlikte, Türk şirketlerinin küresel yatırımcı nezdindeki şeffaflığını artırmak üzere Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları altyapısı güçlendirilecek; AB taksonomisiyle tam uyumlu raporlama modelleri KOBİ seviyesine kadar yaygınlaştırılacak.
Uluslararası Fonlar ve Katılım Finansı Harekete Geçiriliyor
Yerel kaynakların ötesinde, Türkiye'nin kalkınma önceliklerine entegre edilmiş çok uluslu finansman kanalları çeşitlendirilecek. Brüksel ve üye ülke yönetimleri nezdinde yürütülecek diplomatik temaslarla, aday ülkelere ayrılan yeşil ve dijital dönüşüm fonlarından Türkiye'nin aldığı payın artırılması hedefleniyor.
Finansman havuzunu genişletecek bir diğer kaldıraç ise katılım esaslı sürdürülebilir fonlar olacak. Ulusal ve küresel İslami finans kuruluşları, düşünce merkezleri ve kalkınma bankalarıyla ortaklıklar kurularak yeşil sukuk ve tematik faizsiz fon kaynaklarının sanayicinin kullanımına sunulması sağlanacak.
