Dünya genelinde hız kazanan iklim odaklı ticaret politikaları ve Avrupa Birliği’nin sıkılaşan çevre mevzuatı karşısında Türkiye, üretim ve ihracat altyapısını güçlendirecek stratejik adımı attı. İlk olarak 2021 yılında uygulamaya konulan "Yeşil Mutabakat Eylem Planı", küresel konjonktürdeki değişimler ve 2053 net sıfır emisyon vizyonu gözetilerek kapsamlı bir revizyondan geçirildi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın imzasıyla Resmî Gazete’de yayımlanan genelge, 2026-2030 dönemini kapsayan yeni yol haritasını resmen yürürlüğe koydu.
İhracatta Rekabetin Anahtarı: "İkiz Dönüşüm"
Yeni yol haritası, yalnızca çevre odaklı bir uyum süreci olmanın ötesinde sanayi, ticaret ve teknoloji politikalarını doğrudan şekillendirecek bir kalkınma modeli olarak kurgulandı. Ticaret Bakanlığı koordinasyonunda, kamu ve özel sektör paydaşlarının katkılarıyla hazırlanan 2026-2030 Eylem Planı; dijitalleşme ile sürdürülebilirliği bir arada ele alan "ikiz dönüşüm" yaklaşımını merkeze alıyor.
Planla birlikte Türkiye’nin küresel değer zincirlerindeki konumu tahkim edilirken, AB ile Gümrük Birliği ilişkilerinin modern standartlara taşınması ve karbon sınır ayarlaması gibi mekanizmalara karşı Türk üreticisinin rekabet gücünün korunması hedefleniyor.
Karbon Fiyatlandırmasından Döngüsel Sanayiye Kapsamlı Adımlar
Genelgede; iklim krizi, jeopolitik gerilimler ve sanayileşmenin baskısı altında azalan kaynakların verimli kullanımı için küresel işbirliklerinin artık bir zorunluluk haline geldiğine dikkat çekildi. Türkiye’nin bu dönüşümde proaktif bir duruş sergilediği vurgulanarak şu başlıklara öncelik verileceği bildirildi:
Ulusal karbon fiyatlandırma altyapısının ve iklim mevzuatının tamamlanması,
İmalat sanayisinde düşük karbonlu ve döngüsel üretim modellerinin yaygınlaştırılması,
Yenilenebilir enerji kurulu gücünün artırılarak sanayinin karbonsuzlaştırılması,
Yeşil teknoloji yatırımlarının ve yeşil finansmana erişimin teşvik edilmesi.
Süreç En Üst Düzeyde Takip Edilecek
Yol haritasında yer alan taahhütlerin kâğıt üzerinde kalmaması için çok paydaşlı ve sıkı bir denetim mekanizması devreye alındı. Eylemlerin hayata geçirilmesini Ticaret Bakanı veya görevlendireceği bakan yardımcısının başkanlığındaki "Yeşil Mutabakat Çalışma Grubu" yönetecek.
Çalışma grubunda; Sanayi ve Teknoloji, Enerji ve Tabii Kaynaklar, Hazine ve Maliye, Dışişleri ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği bakanlıklarının da aralarında bulunduğu 11 bakanlığın bakan yardımcıları yer alacak. Heyete ayrıca Strateji ve Bütçe Başkanlığı, Yatırım ve Finans Ofisi ile YÖK temsilcileri de eşlik edecek.
Sorumlu kurumlar her yıl düzenli gelişme raporları sunmakla yükümlü tutulurken, genelgede tüm kamu teşkilatına sürecin aksamadan yürütülmesi için azami hassasiyet ve tam işbirliği talimatı verildi. 2026-2030 Eylem Planı'nın tüm teknik detayları ve sektörel hedefleri Ticaret Bakanlığı'nın resmî platformunda kamuoyuyla paylaşılacak.
