Türkiye’nin yeşil enerji dönüşümü, hızla artan elektrikli araç filosu ve dijitalleşen tüketim alışkanlıkları elektrik altyapısında kapsamlı bir modernizasyon sürecini zorunlu kılıyor. Elektrik Dağıtım Hizmetleri Derneği (ELDER) Yönetim Kurulu Başkanı Barış Erdeniz, başkentte basın mensuplarıyla bir araya gelerek sektörün orta ve uzun vadeli yatırım projeksiyonlarını paylaştı. Erdeniz, dağıtım şebekelerinin 2035 vizyonuna erişebilmesi için en az 50 milyar dolarlık bir kaynağın harekete geçirilmesi gerektiğini açıkladı.
2035 Hedefi: 64 Milyon Tüketici, 7 Milyon Elektrikli Araç
Türkiye genelinde halihazırda 1,6 milyon kilometreyi aşkın dağıtım hattı ve 573 binden fazla trafo ile yaklaşık 52 milyon kullanıcıya kesintisiz hizmet verildiğini hatırlatan Barış Erdeniz, önümüzdeki 10 yıllık periyotta talep tablosunun kökten değişeceğine işaret etti.
2035 projeksiyonlarına göre tüketici sayısının 64 milyona tırmanması beklenirken, yollardaki elektrikli araç sayısının 7 milyona ulaşacağı öngörülüyor. Çatı tipi güneş santralleri ile dağıtık enerji üretim tesislerinin mevcut hacmini üçe katlayacağını belirten Erdeniz, dağıtım şebekesi üzerinden sisteme aktarılacak ilave elektrik miktarının yaklaşık 80 milyar kilovatsaati bulacağını vurguladı. Bu ölçekteki bir yükü taşımak için mevcut altyapının kapasite artışının yanı sıra esnek,iklim krizine dayanıklı ve akıllı hale getirilmesi şart.
İlk 5 Yılda 22 Milyar Dolarlık Kaynak Sahaya İniyor
Önümüzdeki dönemin yatırım takvimine dair somut veriler aktaran ELDER Başkanı, 2026-2030 periyodu için 18,5 milyar dolarlık yatırım tavanı belirlendiğini duyurdu. Planlı bakım ve onarım bütçeleri de eklendiğinde gelecek 5 yılda yaklaşık 22 milyar dolarlık bir büyüklüğün sahaya aktarılacağını kaydeden Erdeniz; şebeke yenileme, dijital dönüşüm,yeni tüketici bağlantıları ve aşırı hava olaylarına karşı dayanıklılığın ana öncelikler olacağını bildirdi.
Özellikle aynı bölgede eş zamanlı gerçekleşebilecek elektrikli araç şarj yüklerinin yerel trafolarda darboğaz yaratmaması adına akıllı şarj modelleri ve talep yönetim sistemlerinin devreye alınacağı ifade edildi.
Akıllı Sayaç Değişiminde Tüketiciye Ek Masraf Yok
Enerji verimliliğini artırmayı hedefleyen Milli Akıllı Sayaç Sistemi (MASS) çalışmalarına da açıklık getiren Erdeniz,tüketicilerin en çok merak ettiği maliyet konusuna açıklık getirdi:
Ücretsiz Değişim: Proje dahilinde yenilenen sayaçlar için abonelerden hiçbir ilave değişim bedeli talep edilmiyor.
Şeffaf Takip: Pilot bölgelerde EPİAŞ mobil uygulaması üzerinden anlık tüketim verileri tüketicilerin erişimine sunulmuş durumda.
Gelişmiş Veri Altyapısı: Dönüşüm yalnızca donanım değişimini değil, sayaçtan merkeze uzanan modern bir haberleşme ve veri ağı kurulumunu kapsıyor.
3 Milyar Dolarlık Fatura Engellendi
Altyapı yatırımlarının somut ekonomik kazanımlar sağladığına dikkat çeken Erdeniz, 2013 yılında yüzde 18,5 seviyesinde olan kayıp-kaçak oranının 2025 itibarıyla yüzde 8,8’e kadar gerilediğini belirtti. Gerçekleştirilen teknolojik denetim ve şebeke iyileştirmeleri olmasaydı, sektörün toplam işletme maliyetinin yaklaşık 3 milyar dolar daha yüksek olacağı hesaplandı.
Teknoloji Girişimlerine 8 Milyon Liralık Destek
Sektörün yerli inovasyon ekosistemini beslemeyi sürdürdüğünü kaydeden Erdeniz, "Enerjim Sensin Hızlandırma Programı" kapsamında bugüne kadar 280 girişime destek sağlandığını, bu firmaların 1400 kişiyi aşkın istihdam yarattığını ve 155 milyon dolarlık ciro büyüklüğüne ulaştığını dile getirdi.
Bu yıl finale kalan 20 girişim arasından dereceye girenlere ve Big Bang Startup Challenge enerji dikeyinde yarışan projelere toplam 8 milyon lira nakit ödül dağıtılacağı duyuruldu. Erdeniz ayrıca, Antalya'da düzenlenecek COP31 İklim Zirvesi'nde Türkiye'nin şebeke esnekliği ve enerji dönüşümü vizyonunu küresel finansman ve ortaklık arayışlarıyla uluslararası arenaya taşıyacaklarını sözlerine ekledi.
