Kasım ayının gelmesiyle birlikte perakende ve e-ticaret sektöründe hareketlilik zirveye çıkarken, Ticaret Bakanlığı tüketici haklarını korumak amacıyla kapsamlı bir denetim mekanizmasını devreye soktu. Gelenekselleşen "indirim günleri" adı altında sunulan sahte kampanyalar, şişirilmiş etiketler ve tüketici algısını manipüle eden pazarlama tuzakları,mecra ayrımı gözetilmeksizin bakanlık radarına girdi.
Bakanlık tarafından yapılan açıklamada; hem resen başlatılan incelemeler hem de tüketicilerden gelen şikayetler doğrultusunda, mevzuata aykırı reklam ve satış stratejisi uygulayan işletmelere ihlalin ağırlığı ve yayınlandığı mecraya göre 99 bin 339 liradan başlayıp 39 milyon 916 bin 524 liraya kadar ulaşan idari para cezalarının kesilebileceği net bir dille hatırlatıldı.
10 Günlük Taban Fiyat Kuralı
1 Ağustos tarihinde yürürlüğe giren güncel mevzuatla birlikte indirimli satışlarda şeffaflık çıtası yukarı taşındı. Yeni kurallar çerçevesinde, bir ürünün indirimli olarak duyurulabilmesi için belirlenen referans fiyatın, kampanya başlangıcından önceki 10 gün içinde uygulanan en düşük fiyat olması şartı aranıyor. Fiyatı önce yapay şekilde yükseltip ardından büyük bir indirim yapılmış algısı oluşturan satıcılar, doğrudan mevzuat ihlali kapsamında değerlendiriliyor.
Tüketiciyi Yanıltan "Yüzde Oyunları" Yasak
Denetimlerde özellikle tüketicinin zihnini bulandıran ve nihai fiyatı netleştirmeyen formüllere odaklanılıyor. Bakanlık,"Yüzde 70 + yüzde 10 + yüzde 5" gibi katlamalı algı oluşturan yanıltıcı oran sunumlarına, başlangıç ve bitiş tarihi belirsiz kampanyalara ve istisna koşulları gizlenen vaatlere karşı sıfır tolerans gösterileceğinin altını çizdi. Sadakat programları veya koşullu alışveriş adı altında tüketiciyi güç duruma düşüren ve görünürlüğü kasten engellenen istisnai şartlar da haksız ticari uygulama olarak nitelendiriliyor.
Tüketiciler İçin Güvenli Alışveriş Rehberi
Yetkililer, kasım boyunca yoğunlaşan kampanyalar esnasında vatandaşların mağduriyet yaşamaması adına şu noktalara azami dikkat göstermesini öneriyor:
Gerçek Fiyat Araştırması: İndirimli olduğu öne sürülen ürünlerin diğer platformlardaki ve geçmiş dönemdeki fiyat seviyeleri mutlaka karşılaştırılmalı.
Gizli Ücretlere Dikkat: Ödeme sayfasına geçildiğinde sepete sonradan eklenen kargo, işlem veya hizmet bedeli gibi gizli maliyetler kontrol edilmeli.
Platform Güvenliği: Alışveriş yapılan internet sitelerinin doğrulanmış, güvenilir platformlar ve satıcılar olmasına özen gösterilmeli; şüpheli linklerden ve aşırı vaatlerden kaçınılmalı.
Şikayetler Reklam Kurulu'na Taşınabilecek
Aldatıcı kampanya ve etik dışı fiyat politikasıyla karşılaşan tüketiciler, kanıt niteliğindeki görsel ve belgelerle birlikte doğrudan Reklam Kurulu’na başvuruda bulunabilecek. Başvurular, Ticaret Bakanlığı’nın resmi web sitesindeki tüketici şikayet ekranı üzerinden hızlıca iletilebiliyor.