Kırmızı et sektöründe ticari dengeleri doğrudan etkileyen ve uzun süredir üreticiler ile kesimhaneler arasında tartışmalara yol açan ağırlık hesaplama sisteminde köklü bir değişikliğe gidildi. Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan ve Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren yeni yönetmelikle, sığır karkasının pazar fiyatının belirlenmesinde "soğuk karkas ağırlığı" uygulaması terk edildi; sistem tamamen "sıcak karkas ağırlığı" esasına bağlandı.
Eski işleyişte karkas etin pazar fiyatı belirlenirken, etin soğuma sürecinde maruz kaldığı varsayılan buharlaşma ve nem kaybı gerekçe gösterilerek ürünün ağırlığından yüzde 2 oranında kesinti yapılıyordu. Bu mekanizma hem tartım miktarında belirsizlik yaratıyor hem de sahada üreticinin aleyhine sonuçlanan mükerrer fire kesintilerinin önünü açıyordu.
Yeni çerçeveyle birlikte, kesim sonrası karkasın soğutulması esnasında meydana gelen teknik ve fiziksel ağırlık kaybı, üreticiye yüklenen bir maliyet olmaktan çıkarıldı. Alım-satım ve ödeme süreçlerinde fire adı altında yapılan indirimler engellenerek, üreticinin kantarda teslim ettiği fiili miktar teminat altına alındı.
Avrupa Standartlarında Şeffaf Pazar Yapısı
Düzenleme, Türkiye'deki kırmızı et ticaretini Avrupa Birliği ve ABD gibi küresel pazarlardaki genel kabul görmüş standartlarla uyumlu hale getiriyor. Sıcak tartımın yürürlüğe girmesiyle üretici, ürününün net ağırlığını kesimden hemen sonra, gecikmeye mahal kalmaksızın kantarda görerek faturalandırabilecek.
Böylece soğuk hava depolarındaki bekleyişten ya da teknik yetersizliklerden kaynaklanan suistimaller tamamen devreden çıkacak; kesimhane ile besici arasındaki ticari ilişkilerde ölçüm birliği ve şeffaflık sağlanacak.
Yetki Hayvancılık Genel Müdürlüğü'ne Devredildi
Yapılan mevzuat değişikliği sadece tartım kriterlerini değil, idari koordinasyonu da yeniden şekillendirdi. Daha önce Bakanlığın Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü koordinasyonunda yürütülen karkas sınıflandırması sekretaryası, eğitim programları ve denetim yetkileri, doğrudan Hayvancılık Genel Müdürlüğü bünyesine aktarıldı. Bu yapısal adımla, tedarik zincirindeki denetimlerin daha dinamik ve odaklı yürütülmesi amaçlanıyor.
