Temiz enerji teknolojilerinin küresel ölçekte yaygınlaşması, madencilik sektörünü yeşil dönüşümün tam merkezine yerleştirdi. Antalya'da Türkiye'nin ev sahipliğinde gerçekleştirilen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında açıklamalarda bulunan Türkiye Madenciler Derneği (TMD) Başkanı Mehmet Yılmaz, yeni enerji sisteminin sürdürülebilirliği için kritik minerallerin kesintisiz ve çevreye duyarlı yöntemlerle üretilmesinin hayati önem taşıdığını ifade etti.
Kritik minerallere talep katlanarak artıyor
Elektrikli araçlardan batarya teknolojilerine, güneş panellerinden rüzgar türbinlerine kadar geleceğin enerji altyapısı doğrudan madencilik ürünlerine dayanıyor. Bu dönüşümün bakır, lityum, nikel, grafit ve nadir toprak elementlerine yönelik küresel ihtiyacı zirveye taşıyacağına dikkat çeken Yılmaz, Türkiye'nin geleneksel madenlerdeki güçlü konumunu korurken üretim çeşitliliğini bu stratejik alanlara kaydırması gerektiğini belirtti.
Rekabet artık kaynağı işleme kapasitesinde
Güneş ve rüzgar enerjisindeki iddialı kurulum hedeflerinin yerli madencilik ekosistemi için büyük bir ekonomik potansiyel barındırdığını aktaran Yılmaz, küresel piyasalardaki rekabet kurallarının değiştiğini şu sözlerle özetledi:
"Küresel rekabet artık yalnızca yer altındaki kaynağa sahip olmak üzerinden şekillenmiyor. Asıl rekabet, o kaynağı ekonomik değere dönüştürebilme, işleyebilme ve güvenilir tedarik zincirlerine entegre edebilme kapasitesinde yaşanıyor."
Türkiye için bölgesel tedarik merkezi fırsatı
Her maden türünün kendine özgü bir yatırım ve teşvik modeline ihtiyaç duyduğunu kaydeden Yılmaz; özellikle bakırda rafinasyon kapasitesinin artırılmasının, enerji depolama minerallerinin araştırılmasının ve nadir toprak elementlerinde ayrıştırma teknolojilerine yatırım yapılmasının öncelikli olduğunu dile getirdi.
Türkiye'nin stratejik coğrafi konumu sayesinde bölgesel bir maden işleme ve tedarik üssüne dönüşebileceğini vurgulayan Yılmaz, bu potansiyelin gerçeğe dönüşmesi için stratejik madenlere özel yol haritalarının çizilmesi, finansman kanallarının açılması ve yatırımcılara uzun vadeli öngörülebilirlik sunulması gerektiğini söyledi.
Maden sahaları güneş enerjisine yöneliyor
Cevher çıkarma, kırma, öğütme ve zenginleştirme süreçleri nedeniyle madenciliğin enerji yoğun bir iş kolu olduğuna değinen Yılmaz, işletmelerin maliyetleri düşürmek ve karbon ayak izini azaltmak amacıyla öz tüketim odaklı güneş enerjisi santrallerine yöneldiğini bildirdi. Kesintisiz enerji ihtiyacı duyan maden sahalarında yenilenebilir yatırımların; enerji depolama sistemleri, şebeke entegrasyonu ve akıllı tüketim yönetimiyle bir bütün olarak planlanması gerektiğinin altını çizdi.
Finansmana erişimin anahtarı: sorumlu üretim
Artan hammadde talebinin doğa ve toplum üzerindeki etkileri göz ardı etme lüksü yaratmadığını belirten Yılmaz, uluslararası finans kuruluşlarının kredi ve yatırım kararlarında çevresel ve sosyal kriterleri en ön sıraya koyduğunu hatırlattı. Biyoçeşitliliğin korunması, su yönetimi ve yerel halkla şeffaf iletişimin doğrudan projelerin finansman bulabilmesini etkilediğini söyleyen Yılmaz, COP31 Zirvesi'nden temel beklentilerinin "daha fazla madene ihtiyaç duyulan dünyada daha iyi madenciliğin nasıl mümkün olacağının" ortaya konulması olduğunu sözlerine ekledi.
