Türkiye, önümüzdeki 2027-2029 dönemini kapsayan ulaştırma politikalarında stratejik bir eksen değişimine gidiyor. Kamu Yatırım Programı Hazırlama Rehberi’nden derlenen bilgilere göre; demir yolu, deniz yolu, hava ve kara ulaşımında temel ilke "yerli üretim" ve "yüksek verimlilik" olacak. Ulaştırma altyapısının çehresini değiştirecek dev projelerde geri sayım sürerken, lojistik maliyetlerini düşürecek entegre sistemler devreye alınıyor.
Demir Yollarında "Yerli ve Milli" Üretim Şartı
Yeni dönem yatırım haritasının merkezinde demir yolu ağı yer alıyor. Stratejik öneme sahip Mersin-Gaziantep, Ankara-İzmir, Bandırma-Bursa-Osmaneli ve Halkalı-Kapıkule demir yolu hatlarının hızla tamamlanması hedefleniyor.
Projede sadece hat yapımıyla yetinilmeyecek; hatların kapasitesini ve verimliliğini artıracak elektrifikasyon, sinyalizasyon ve iltisak hattı yatırımları aralıksız sürdürülecek. En dikkat çekici başlık ise raylı sistem araçlarında yaşanacak: Kullanılacak araç ve ekipmanlarda yerli ve milli sanayinin payı azami düzeye çıkarılacak.
Ticaretin Kalbi Dev Limanlarda Atacak
Deniz yolu taşımacılığında küresel rekabet gücünü artıracak iki kritik proje öne çıkıyor: Adana Yumurtalık’ta inşa edilecek Doğu Akdeniz Ana Konteyner Limanı ve Rize’deki İyidere Lojistik Limanı.
Yeni dönemde limanlardaki operasyonel süreçlerin hızlandırılması, işlem maliyetlerinin düşürülmesi ve bürokratik engellerin en aza indirilmesi hedefleniyor. Çukurova, Batı Karadeniz ve Marmara gibi sanayi merkezlerindeki lojistik üslerin standartları yükseltilerek demir yolu bağlantıları güçlendirilecek.
Şehir İçi Ulaşıma "Kritik Yolcu Eşiği" Standartları
Kent içi trafikte kaynakların verimli kullanılması adına kapsamlı bir kademeli geçiş modeli uygulanacak. Yoğunlaşan seyahat taleplerine karşı ilk aşamada otobüs ve metrobüs gibi karayolu çözümleri devreye alınacak. Raylı sistem yatırımları ise ancak bu sistemlerin yetersiz kaldığı tespit edilen koridorlarda değerlendirilecek.
Metro ve hafif raylı sistem yapımı için ise "doruk saat ve tek yön yolculuk talebi" kıstası getirildi. Buna göre:
Tramvay hatları için: Saatte en az 7 bin yolcu,
Hafif raylı sistemler için: Saatte en az 10 bin yolcu,
Metro projeleri için: Saatte en az 15 bin yolcu potansiyeli şartı aranacak.
Karayollarında Asfalt Seferberliği ve Seyir Güvenliği
Kara yollarında öncelik, mevcut altyapının korunması, darboğazların giderilmesi ve sürüş güvenliğinin artırılması olacak. Günlük ortalama ağır taşıt trafiği 1000 aracı aşan güzergahlarda standartlar yükseltilerek bitümlü sıcak karışım (BSK) kaplama uygulamasına geçilecek. Bridge, viyadük onarımları ve üstyapı iyileştirmeleriyle otoyol ağının kullanım ömrü uzatılacak.
Hava yolunda ise mevcut havalimanlarının pist, apron ve taksi yollarında modernizasyon çalışmaları yapılarak hava seyrüsefer emniyeti en üst seviyede tutulacak. Aynı zamanda haberleşme altyapısında operasyonel maliyetleri azaltan, veri paylaşımını kolaylaştıran dijital dönüşüm projelerine hız verilecek.
