İran iç piyasasında yerel para biriminin döviz karşısında yaşadığı sert değer kaybı ve serbest piyasada doların tarihi seviyelere tırmanması, ekonomi yönetimini harekete geçirdi. İranlı Girişimciler Meclisi üyeleriyle bir araya gelen İran Merkez Bankası Başkanı Abdunnasır Himmeti, finansal tabloya ilişkin kapsamlı değerlendirmelerde bulundu. Son aylarda tırmanan dış baskılara ve piyasalardaki kırılmalara değinen Himmeti, halkın en temel ihtiyaçları olan gıda ve sağlık sektöründe herhangi bir döviz darboğazı bulunmadığını söyledi.
"Kriz İhtimallerine Karşı Rezervlerimizi Önceden Oluşturduk"
Yılın başından itibaren küresel ve bölgesel konjonktürün zorlaşacağını öngördüklerini belirten Merkez Bankası Başkanı, şubat ayından bu yana stratejik döviz birikimine gittiklerini ifade etti. Alınan bu önleyici tedbirler sayesinde iç piyasada panik havasına mahal verecek bir tedarik sorununun yaşanmayacağını kaydeden Himmeti; ilaç, tıbbi malzeme ve temel tüketim maddelerinin ithalatı için gerekli finansmanın hazırda tutulduğunu vurguladı.
Himmeti, günlük bazda piyasaya sağlanan finansman hacimlerine de dikkat çekerek, bu süreçte ihracat ve ithalat dengesinin korunduğunu, girişimcilerin nakit likidite taleplerinin karşılanmaya devam edeceğini dile getirdi.
Sanayi Sektörüne 20 Milyar Dolarlık Finansman Desteği
Uygulanan ekonomik yaptırımların üretim çarklarını durduramayacağını vurgulayan Himmeti, reel sektörün desteklenmesi amacıyla dev bir bütçenin ayrıldığını açıkladı. Yıl sonuna kadar sanayi üreticilerinin ihtiyaç duyduğu ham madde ve ara malı tedariki için toplamda 20 milyar dolarlık döviz tahsis edileceğini duyuran Himmeti, reel sektörün mali direncini artırmayı hedeflediklerini belirtti.
Vergi ve sigorta primlerinde yaşanan gerilemenin kamu gelirlerini etkilediğini ancak bunun üretimde bir durmaya işaret etmediğini belirten Himmeti, bankacılık sisteminin üretimi fonlama gücünün artırılacağını kaydetti.
Washington'ın Baskı İddialarına Yanıt
ABD tarafından İran ekonomisine yönelik izolasyon ve yaptırım politikalarının sertleştirileceğine dair yapılan açıklamalara da değinen Himmeti, dış baskıların sınırına ulaştığını savundu. Washington'ın uygulayabileceği tüm yaptırım araçlarını halihazırda kullandığını ifade eden Merkez Bankası Başkanı, yeni tehditlerin İran ekonomisini çöküşe götürecek bir etki yaratmayacağını söyledi.
Para Basmadan 700 Trilyon Tümenlik Kaynak ve Enflasyonla Mücadele
Ekonomi yönetiminin en temel önceliğinin kontrolsüz fiyat artışlarının önüne geçmek olduğunu vurgulayan Himmeti, bilinçsizce piyasaya para sürülmeyeceğini açıkladı. Enflasyonu ve likidite artışını dizginlemek adına adım attıklarını kaydeden Merkez Bankası Başkanı, üretimin finansmanı için para basma yöntemine başvurulmayacağını belirtti. Bunun yerine alternatif finansal araçlar devreye sokularak piyasaya 700 trilyon tümen tutarında kaynak aktarılacağı bilgisi verildi.
Serbest piyasada kurların kısa vadeli bir dalgalanma içerisinde olduğuna dikkat çeken Himmeti, geçici fırtınalar nedeniyle temel finans politikalarından taviz verilmeyeceğini ve sergilenen ekonomik kararlılık sayesinde mevcut pürüzlerin aşılacağını ifade etti.