Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) Genel Direktörü Ngozi Okonjo-Iweala, küresel ticarette son 80 yılın en büyük aksaklığının yaşandığını açıkladı. Hürmüz Boğazı kaynaklı sorunların, özellikle gübre ve gıda fiyatları üzerinde ciddi etkiler yarattığını vurgulayan Okonjo-Iweala, "Tedarik zincirinde yaşanan bu tür aksaklıkların daha uzun sürmesi global ölçekli büyük etkiler yaratabilir," dedi.
Küresel ticaretteki dinamikler
Okonjo-Iweala, DTÖ’nün her yıl düzenlediği Kamu Forumu'nda yaptığı açıklamalarda, küresel ticaretin %72'sinin DTÖ’nün kural bazlı sistemi çerçevesinde gerçekleştiğine dikkat çekti. Bu sistemin temelinin güçlü olduğunu belirten Okonjo-Iweala, "Geçen yıl mal ticareti %4.6 oranında beklenenden fazla büyüdü," şeklinde konuştu.
Bu yıl için %1.9'luk bir büyüme öngörüldüğünü ifade eden Okonjo-Iweala, ilk çeyrekteki %3.2’lik büyümenin yapay zeka ürünlerinin ticaretinden kaynaklandığını belirtti. Ancak bu ticaretin sürdürülebilirliği konusunda temkinli olmak gerektiğinin altını çizdi.
Gübre ve gıda fiyatlarındaki endişeler
Okonjo-Iweala, Hürmüz Boğazı'ndaki gelişmelerin küresel ticaret üzerindeki etkilerini değerlendirirken, "Gübre ve gıda fiyatları konusundaki kaygımız büyük," dedi. Yüksek gıda stoklarının sağladığı geçici rahatlamanın uzun vadede yetersiz kalabileceğine dikkat çekti.
"Petrol fiyatları varil başına 90 dolara yükseldiğinde, ticarette büyüme 0.5 puanlık bir düşüş yaşayabilir," diyen Okonjo-Iweala, alternatif yollar bulmanın sektördeki ticaret rakamlarını güçlü tuttuğunu ifade etti. Ancak bu alternatif çözümlerin maliyetlerinin yükseldiğini ve sürdürülebilirlik sorusunu gündeme getirdiğini dile getirdi.
Okonjo-Iweala, DTÖ üye ülkelerinin reform ihtiyaçlarına da vurgu yaptı. Ticaret kurallarının güçlendirilmesi ve 21. yüzyıla uyum sağlaması gerektiğini belirten Okonjo-Iweala, gelişmekte olan ülkelerin bu reform süreçlerinde aktif rol alabileceğinin altını çizdi.
DTÖ’nün Kamu Forumu kapsamındaki Dünya Ticareti Raporu'na göre, çok taraflı işbirliğinin zayıflaması halinde 2050 yılına kadar küresel büyümede %10’a kadar potansiyel fırsat kaybı yaşanabilir.
