Son Haberler
Business Ekonomi Ekonomi Küresel piyasalarda üçlü kıskaç: Enflasyon, faiz korkusu ve yapay zeka belirsizliği

Küresel piyasalarda üçlü kıskaç: Enflasyon, faiz korkusu ve yapay zeka belirsizliği

ABD Merkez Bankasının (Fed) ilave faiz artışı sinyalleri ve yapay zeka yatırımlarının geri dönüşüne dair derinleşen şüpheler, küresel pay piyasalarından bir haftada 6 trilyon doların silinmesine yol açtı.

Küresel piyasalarda üçlü kıskaç: Enflasyon, faiz korkusu ve yapay zeka belirsizliği

Küresel finans piyasaları, merkez bankalarının sıkı para politikası mesajları, jeopolitik gelişmeler ve teknoloji devlerinin geleceğine dair artan soru işaretlerinin gölgesinde son yılların en sert satış dalgalarından birini yaşadı. Yapay zeka yatırımlarının kârlılığa dönüşme hızına yönelik endişelerin tetiklediği kaçış, dünya borsalarının toplam piyasa değerinde 6 trilyon doları aşan bir erimeye neden oldu.

Korku endeksi zirvede, altın ve petrolde sert kayıp

Piyasalardaki oynaklığı ölçen ve "korku endeksi" olarak adlandırılan VIX Endeksi, 35,89 seviyesine tırmanarak ABD Başkanı Donald Trump’ın kapsamlı gümrük tarifelerini açıkladığı Nisan 2025’ten bu yana en yüksek noktasına ulaştı.Yatırımcıların riskli varlıklardan uzaklaşarak ABD devlet tahvillerine sığınmasıyla 10 yıllık tahvil faizi haftalık 20 baz puanın üzerinde gerileyerek yüzde 4,94’e indi.

Dolar endeksi haftayı yüzde 0,3 primle 103,8 bandında kapatırken, hisse senedi piyasalarındaki satışların yarattığı nakit ihtiyacı ve faiz artışı beklentileri değerli metalleri vurdu. Altının ons fiyatı haftalık yüzde 8,9 değer kaybederek 16 Mart haftasından bu yana en sert düşüşünü gerçekleştirdi. Ocak vadeli Brent petrol ise yüzde 3,50 kayıpla 92,5 dolara çekildi.

Wall Street'te tarihi satış dalgası ve çip depremi

New York borsası, teknoloji ve yarı iletken hisseleri öncülüğünde tarihi bir düşüş haftasını geride bıraktı. Haftalık bazda S&P 500 yüzde 8,61, Dow Jones ise yüzde 8,02 değer kaybederek Nisan 2025’ten bu yana en kötü performanslarını sergiledi ve düzeltme bölgesine girdi. Teknoloji ağırlıklı Nasdaq endeksi ise yüzde 10,02’lik kayıpla Mart 2020’den bu yana en sert haftalık çöküşünü yaşayarak yıl başından bu yana elde ettiği tüm kazançları sildi.

Satış baskısının merkezinde yapay zeka ve çip üreticileri yer aldı:

Nvidia sarsıntısı: ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonunun (SEC) muhasebe uygulamalarına yönelik olası soruşturma haberleri, casusluk iddiaları ve şirket içi yönetim belirsizlikleriyle Nvidia hisseleri haftalık yüzde 22,9 eridi.

Yarı iletkenlerde domino etkisi: Sektördeki tedirginlik diğer devlere de sıçradı. Micron Technology yüzde 23,6,Marvell yüzde 22, AMD yüzde 20,5 ve Arm Holdings yüzde 20,1 oranında değer kaybetti.

Anthropic dalgalanması: Halka arzın ilk gününde 83 dolarlık fiyatının yüzde 34,3 üzerine çıkarak 111,50 doları gören yapay zeka şirketi Anthropic, ikinci işlem gününde yüzde 8,5 geri çekilerek sektördeki tedirginliği dağıtamadı.

Trump'ın çip çıkışı ve "şahin" Fed tutanakları

Piyasalardaki kırılganlığı artıran bir diğer başlık ise Washington’dan gelen politika sinyalleri oldu. Asya turu sonrası Beyaz Saray’da konuşan ABD Başkanı Donald Trump, Çin’e yalnızca eski nesil çiplerin satışına onay verebileceklerini belirtirken, yurt dışında veri merkezi kuran ABD’li şirketlere yaptırım uygulanacağı mesajını verdi. Trump’ın Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile gerçekleştirdiği üçlü zirvede nükleer çatışmanın önlenmesi konusunda mutabık kalındığını açıklaması ise piyasalara somut bir ticari rahatlama getirmedi.

Öte yandan, ABD Merkez Bankasının (Fed) yayımlanan Açık Piyasa Komitesi (FOMC) tutanakları, enflasyonu yüzde 2 hedefine çekmek için ilave faiz artışlarının masada olduğunu ortaya koydu. Tutanaklarda yapay zeka yatırımlarının enflasyon ve finansal istikrar açısından bir risk unsuru olarak tartışılması dikkat çekti. Hafta sonuna doğru derinleşen borsa satışlarının ardından para piyasalarında Fed’in aralık ayında 25 baz puanlık faiz artışı yapma ihtimali yüzde 88’e,gelecek yıl için beklenen toplam faiz artışı sayısı ise 2’den 1’e geriledi.

Avrupa'da enflasyon 3 yılın zirvesinde

Küresel satış dalgasından nasibini alan Avrupa borsalarında, Hollandalı çip teknolojileri devi ASML’nin hisseleri haftalık yüzde 12,7 düştü. Makroekonomik tarafta ise Avro Bölgesi yıllık enflasyonu ekimde yüzde 4 ile son 3 yılın, İngiltere enflasyonu ise yüzde 3,6 ile son bir yılın zirvesine tırmandı. Almanya’da Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) enerji şokunun etkisiyle yıllık yüzde 8,1 yükselirken, güçlü dolar karşısında avro/dolar paritesi 1,0953 seviyesine gerileyerek 19 ayın dibini gördü. Haftalık bazda Almanya’da DAX yüzde 6,98, İtalya’da MIB 30 yüzde 5,73, Fransa’da CAC 40 yüzde 4,95 ve İngiltere’de FTSE 100 yüzde 4,87 değer kaybetti.

Asya piyasaları ve yurt içinde son durum

Tedarik zincirinin kalbi konumundaki Asya’da Tayvan teknoloji endeksi haftalık yüzde 17,2 gerilerken; Güney Kore Kospi endeksi yüzde 7,95, Japonya Nikkei 225 yüzde 7,70, Hong Kong Hang Seng yüzde 5,19 ve Çin Şanghay bileşik endeksi yüzde 2,77 düşüş kaydetti. Japonya’da yıllık enflasyon ekimde yüzde 2,3 ile beklentilerin altında kalırken, Çin Merkez Bankası gösterge kredi faizlerini sabit tuttu.

Yurt içinde ise Borsa İstanbul BIST 100 endeksi küresel rüzgarların etkisiyle haftayı yüzde 6,01 kayıpla 11.131,32 puandan tamamladı. Dolar/TL yüzde 0,4 artışla 50,5420 seviyesinden kapanırken, uluslararası yatırım bankası JP Morgan,faiz indirim döngüsünün başlaması ve fon meselesinin geride kalmasını gerekçe göstererek MSCI Türkiye endeksi tavsiyesini "Nötr"den "Ağırlık Artır"a yükseltti. Yurt içinde ayrıca Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), kredi kartı asgari ödeme limit dilimlerinde ve birden fazla konutu olanlara yönelik konut kredisi değer oranlarında yeni düzenlemeleri devreye aldı.

Yeni haftada gözler ABD ve Avrupa verilerinde

Piyasalar, Şükran Günü tatili nedeniyle ABD borsalarının perşembe günü kapalı, cuma günü ise yarım gün açık olacağı yeni haftada yoğun bir veri takvimini izleyecek. Pazartesi günü ABD ve Avrupa’da açıklanacak Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) verileriyle başlayacak hafta; salı günü Almanya büyümesi ve ABD tüketici güveni, çarşamba günü ise Fed’in yakından izlediği ABD kişisel tüketim harcamaları (PCE) fiyat endeksi ve büyüme rakamlarıyla yön bulacak. Yurt içinde ise TCMB Finansal İstikrar Raporu ile ekonomik güven endeksi yatırımcıların odağında yer alacak.