Türkiye’nin ev sahipliğinde Antalya’da gerçekleştirilen Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31), küresel enerji dönüşümünde kritik kararlara sahne oluyor. Zirvede ilk kez COP31 Başkanlığı öncülüğünde gündeme alınan ve 2035 yılına kadar elektriğin küresel nihai enerji tüketimindeki payını yüzde 35’e çıkarmayı amaçlayan "35’te 35" hedefi, Türkiye’nin enerji politikalarıyla doğrudan örtüşüyor. Elektrik Dağıtım Hizmetleri Derneği (Elder) Genel Sekreteri Fakir Hüseyin Erdoğan, hem zirvedeki bu küresel hedefi hem de Türkiye’nin 2040 Milli Enerji Vizyonu çerçevesinde atılacak dev yatırım adımlarını değerlendirdi.
Şebekeler modernize ediliyor, "Electrify Türkiye" süreci izliyor
Küresel ölçekte belirlenen "35’te 35" elektrifikasyon hedefine ulaşılabilmesi için elektrik şebekelerinin güçlendirilmesi ve dış etkenlere karşı dirençli kılınması hayati önem taşıyor. Zirvede ortaya konan bu talep yönlü yaklaşımın, elektrik dağıtım sektörünün kendi gelecek projeksiyonlarına önemli katkı sunacağını ifade eden Fakir Hüseyin Erdoğan, sivil toplum tarafındaki hareketliliğe de dikkat çekti.
Londra merkezli "Electrify Now" girişiminin Türkiye yansıması olarak sivil toplum kuruluşları tarafından hayata geçirilen "Electrify Türkiye" platformunun imzacılarından biri olduklarını belirten Erdoğan, bu yapının işlevini şu sözlerle özetledi:
"Türkiye’yi elektrikleştirme girişimi, COP31’de alınacak kararların ülkemize yansımalarını izlemek üzere özel bir gündem oluşturacak. Yapılan çalışmalar ve kaydedilen ilerlemeler yıllık olarak takip edilip kamuoyuna raporlanacak."
Erdoğan ayrıca, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar’ın 5 Kasım’da kamuoyuyla paylaştığı 2040 Milli Enerji Vizyonu’nun da bu küresel elektrifikasyon hedefiyle tam bir uyum içinde ilerlediğini vurguladı.
Yenilenebilir enerji hamlesi cari açığı ve faturaları düşürecek
2040 Milli Enerji Vizyonu kapsamında Türkiye’de elektrik kullanım oranının ciddi ölçüde artırılması planlanıyor. Bu dönüşümün yalnızca enerji üretiminde değil; ulaştırmadan konutlara, sanayi üretiminden günlük yaşam alışkanlıklarına kadar pek çok alanda köklü değişimleri tetikleyeceği öngörülüyor.
Yerli ve yenilenebilir enerji kaynaklarının sisteme daha fazla dahil edilmesinin makroekonomik dengelere doğrudan etki edeceğini dile getiren Erdoğan, enerji ithalatından kaynaklanan faturanın ve cari açıktaki yapısal sorunların büyük ölçüde hafifleyeceğine işaret etti. Planlanan altyapı yatırımlarının tamamlanmasıyla birlikte, orta ve uzun vadede vatandaşların elektrik faturalarında da düşüş yaşanması bekleniyor.
20 milyon elektrikli araç ve "Dağıtım 2.0" yol haritası
Türkiye’nin 2040 yılına uzanan enerji ajandasında dikkat çeken teknik hedefler yer alıyor:
Batarya depolama kapasitesi: 140 gigavatsaat seviyesine ulaşılması,
Enterkonneksiyon kapasitesi: 15 gigavat düzeyine çıkarılması,
Elektrikli araç parkı: Trafikteki elektrikli araç sayısının 20 milyona yükselmesi.
Böylesine büyük bir enerji talebinin ancak güçlü bir dağıtım ağıyla karşılanabileceğini belirten Erdoğan, sektörün bu sürece "Dağıtım 2.0" adını verdiği yeni bir vizyonla hazırlandığını aktardı. Bu yol haritası doğrultusunda mevcut şebekeler hem kapasite olarak büyütülecek hem de dijitalleşerek daha akıllı, esnek ve dirençli bir yapıya kavuşturulacak.İletim sistemindeki güçlenmeyle eş zamanlı yürütülecek bu modernizasyon, yenilenebilir enerji santrallerinin şebekeye kesintisiz entegrasyonunu sağlayacak.
2040 yılına kadar 70,5 milyar dolarlık yatırım takvimi
Elektrik dağıtım sektörünün önümüzdeki 15 yıllık finansal yatırım projeksiyonu da netleşmiş durumda. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından 2026 yılında başlatılan 5. tarife uygulama dönemi için dağıtım şirketlerinin yatırım tavanı 18,5 milyar dolar olarak belirlendi.
Erdoğan, mevcut düzenleyici çerçevenin ve tarife yönteminin şirketleri bu yatırımları gerçekleştirmekle yükümlü kıldığını hatırlatarak, 2040 yılına kadar uzanan 70,5 milyar dolarlık dev yatırım takvimini şöyle paylaştı:
2026–2030 dönemi (5. tarife dönemi): 18,5 milyar dolar,
2031–2035 dönemi: Yaklaşık 22 milyar dolar,
2036–2040 dönemi: 30 milyar dolar.
2026 yılı içerisindeki ilk yatırım gerçekleşmelerinin nisan ayında netlik kazanacağını ifade eden Erdoğan, sektörün belirlenen takvim doğrultusunda altyapı dönüşümünü kararlılıkla sürdüreceğini kaydetti.