Almanya'nın başkenti Berlin'de gerçekleştirilen "2. Türk-Alman Otomotiv Zirvesi", Türkiye ile Avrupa Birliği (AB) arasındaki ticari ilişkilerin geleceğine dair kritik mesajlara sahne oldu. Zirvenin ardından gazetecilerin sorularını yanıtlayan Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Brüksel'in üzerinde çalıştığı "Made in EU" (AB Malı) düzenlemesinin mevcut haliyle yasalaşmasının ekonomik bir mantığı bulunmadığını dile getirdi.
Küresel ticarette kuralların yeniden yazıldığı bir dönemden geçildiğini ifade eden Bolat, Türkiye'nin bu süreçte edilgen bir pozisyonda kalmayacağının altını çizdi. Devlet, özel sektör ve sivil toplum kuruluşlarının koordineli şekilde son bir yılda yüzden fazla diplomatik ve ticari temas gerçekleştirdiğini aktaran Bolat, "Dünyada güçlünün kural koyduğu bir dönemeçteyiz ancak biz burada yumruk yiyen taraf olmayacağız. Türkiye'de 70 bine yakın Avrupalı şirket faaliyet gösteriyor ve bunların 1.650'si doğrudan otomotiv sektöründe yatırımcı konumunda. Bu köklü sanayi entegrasyonuna zarar verilmesine izin vermemeliyiz" değerlendirmesinde bulundu.
Avrupa basınında Türkiye rüzgarı ve karar süreci
AB'nin tek sesli bir yapı olmadığını ve karar alma mekanizmalarının çok katmanlı işlediğini hatırlatan Bakan Bolat,Avrupa Konseyi'nden Avrupa Parlamentosu'na kadar her platformda Türkiye'nin haklı tezlerini anlattıklarını belirtti.Alman-Fransız ortak bildirisinin ilk açıklandığı dönemdeki olumsuz havanın yerini daha gerçekçi bir zemine bıraktığını vurgulayan Bolat, zirveye katılan Alman otomotiv temsilcileri ile iş insanlarının büyük çoğunluğunun Türkiye'nin Avrupa değer zincirinin ayrılmaz bir parçası olması gerektiği görüşünü paylaştığını aktardı.
Siyasi söylemlerin aksine teknik detaylara inildikçe Avrupalı muhatapların da sürecin karmaşıklığını gördüğünü belirten Bolat, bu nedenle Brüksel'in henüz hızlı bir karar alma aşamasında olmadığını kaydetti. Uludağ Otomotiv Endüstrisi İhracatçıları Birliği (OİB) işbirliğiyle yürütülen tanıtım diplomasisine de değinen Bolat, Türkiye'deki üretim tesislerini yerinde inceleyen 24 Avrupalı uzman ve gazetecinin ziyareti sonrasında Avrupa medyasında Türkiye lehine yaklaşık 600 haberin yayımlandığını bildirdi.
Gümrük Birliği ve korumacılık uyarısı: İki taraf da kaybeder
Düzenlemenin yalnızca otomotivle sınırlı kalmayıp diğer sanayi kollarına sıçrama riskine dikkat çeken Bolat, AB içinde korumacı politikaları savunanlarla serbest ticareti destekleyenler arasında ciddi bir görüş ayrılığı yaşandığını ifade etti.Olası en kötü senaryoda Türkiye'nin atacağı adımlara da değinen Bolat, 1996'dan bu yana yürürlükte olan Gümrük Birliği anlaşmasının delinmesi halinde sürecin doğrudan karşılıklılık esasına döneceği uyarısını yaptı.
Gümrük Birliği'nin 30 yıllık geçmişinde ikili ticaret hacminin 21 milyar dolardan 11 kat artarak 233 milyar dolara ulaştığını hatırlatan Bolat, "Anlaşmada açılacak bir gedik, her iki taraf için de 'kaybet-kaybet' senaryosu doğurur. Biz 'kazan-kazan' ilkesiyle bu başarılı entegrasyonu sürdürmek ve bugünü değil geleceği kurtarmak istiyoruz" dedi. Öte yandan Bolat, Türk tır şoförlerinin yaşadığı vize sorunlarının aşılması adına Dışişleri Bakanlığının başlattığı öncelikli ve kesintisiz vize girişimini de ticaretin önündeki engellerin kalkması açısından sevindirici bir gelişme olarak nitelendirdi.
Hibrit araçlara muafiyet mektubu ve Çinli yatırımların durumu
AB'nin Çin'den artan ithalat nedeniyle hibrit ve şarj edilebilir hibrit araçlara yönelik başlattığı korunma önlemi soruşturmasına da değinen Bakan Bolat, Türkiye'nin bu kısıtlamalardan muaf tutulması için AB Komisyonu Ticaretten Sorumlu Üyesi Maros Sefcovic'e resmi bir mektup gönderdiğini açıkladı. Çin'den AB'ye yapılan hibrit araç ihracatının üç yılda 53 binden 850 bin bandına doğru tırmandığını belirten Bolat, küresel ölçekte açılan bu soruşturmada Gümrük Birliği ortağı olan Türkiye'ye tarife kontenjanı uygulanmaması gerektiğini muhataplarına ilettiklerini söyledi.
Türkiye'deki yabancı otomotiv yatırımlarına ilişkin soruları da yanıtlayan Bolat, Volkswagen ile Doğuş Holding arasında imzalanan niyet mektubunun detaylarının henüz olgunlaşmadığını belirtti. Çinli BYD ve Samsun'da yatırım gündemi bulunan diğer elektrikli araç üreticilerine yönelik eleştirilere açıklık getiren Bolat, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının gerekli mali teminatları alarak süreci kamu zararına yol açmayacak şekilde sıkı biçimde denetlediğini ve yatırım takviminin işlediğini vurguladı.
Gurbetçilerin araç süreleri ve AB'de son dakika diplomasisi
Yurt dışında yaşayan emekli Türk vatandaşlarının Türkiye'ye getirdikleri araçların kalış süreleri ve teknik muayene (TÜV) geçerliliği konusundaki taleplerin de gündemlerinde olduğunu ifade eden Bolat, son 3,5 yılda araç kalış süresinin giriş-çıkış şartı olmadan 4 yıla çıkarıldığını ve kullanım kısıtlamalarına bağlı ağır cezaların kaldırıldığını hatırlattı. Bolat, 5,5 milyon vatandaşı ilgilendiren bu konuda herkes için uygulanabilir, asgari müştereklerde buluşan yeni düzenlemeler üzerinde çalışıldığını kaydetti.
AB bürokrasisindeki 44 yıllık tecrübesine atıfta bulunan Bolat, Brüksel'de kararların çoğu zaman "saati geri almak" olarak adlandırılan son dakika uzlaştırma toplantılarında şekillendiğini belirterek, nihai karar çıkana kadar diplomatik temasların aralıksız süreceğinin altını çizdi.
İstanbul'da Libya diplomasisi: Ticaret ve istikrar vurgusu
Yoğun yurt dışı temaslarının yanı sıra ikili görüşmelerini de sürdüren Ticaret Bakanı Ömer Bolat, İstanbul'da Libya Ulusal Birlik Hükümeti Çalışma ve Rehabilitasyon Bakanı Ali Al-Abed Al-Rida ile bir araya geldi. Görüşmeye ilişkin sosyal medya hesabı üzerinden değerlendirmelerde bulunan Bolat, Afrika'nın en önemli ticaret ve yatırım ortaklarından biri olan Libya ile mevcut işbirliğini daha ileri taşımaya kararlı olduklarını belirtti. Bolat, köklü tarihi bağlara dayanan Türkiye-Libya ilişkilerinin güçlenmesinin yalnızca iki ülkeye değil, tüm bölgenin barış, istikrar ve refahına doğrudan katkı sağlayacağını ifade etti.