İngiltere ile Avrupa Birliği (AB) arasında gerçekleşen son zirve, Brexit sonrası kopan bağların yeniden onarılması yolunda kritik bir eşik olarak kayıtlara geçti. Avrupa Dış İlişkiler Konseyi (ECFR) AB-İngiltere Projesi Yöneticisi Jannike Wachowiak ve İngiltere Kamu Politikası Araştırma Enstitüsü (IPPR) baş araştırmacısı Mihir Sharma, zirvenin ekonomik yansımalarını ve iki taraf arasındaki yeni dönemin şifrelerini değerlendirdi.
Ekonomik etki sınırlı ancak stratejik açıdan kritik
Zirvede varılan uzlaşının İngiliz ekonomisine ve milli gelirine yaklaşık yüzde 0,5 oranında bir katkı sunacağını öngören Jannike Wachowiak, bu oranın Brexit'in yarattığı ve milli gelirin yüzde 4'ü ile yüzde 8'i arasında hesaplanan büyük tahribatın yanında mütevazı kaldığını belirtti. Ancak 18 aylık zorlu müzakerelerin ardından yakalanan bu ivmenin küçümsenmemesi gerektiğini vurgulayan Wachowiak, Başbakan Andy Burnham'ın artık geçici çözümler yerine Brüksel ile daha kapsamlı ve uzun vadeli anlaşmalar hedeflediğine dikkat çekti.
Yeni anlaşmanın özellikle gümrük süreçlerindeki bürokrasiyi hafifleteceğini aktaran Wachowiak, İngiliz süpermarketleri,gıda ithalatçıları ve gençlerin bu süreçten doğrudan kazançlı çıkacağını ifade etti. Avustralya ve Yeni Zelanda ile yapılan ticaret anlaşmalarına kıyasla daha dar kapsamlı görünse de bu mutabakatın, Brexit sonrası imzalanan tüm anlaşmalardan daha yüksek bir ekonomik katma değer yaratacağı öngörülüyor.
Büyüme ve otonomi ikileminde gözler seçimlerde
İngiltere'nin Avrupa pazarına entegrasyon sürecinde "dinamik kural uyumu" zorunluluğuyla karşı karşıya kalacağını belirten Wachowiak, bu durumun Londra yönetimi için stratejik bir tercih anlamına geldiğini söyledi. Ekonomik büyümeyi önceleyen bir senaryoda anlaşmanın pozitif sonuçlar doğuracağını kaydeden uzman, tam kural bağımsızlığı ve otonomi hedeflenmesi halinde ise yeni gerilimlerin yaşanabileceği uyarısında bulundu.
Gelecek ay açıklanması beklenen 10 yıllık kalkınma planının hükümetin gerçek niyetini ortaya koyacağını ifade eden Wachowiak, Başbakan Burnham'ın hem İngiliz kamuoyunda hem de Avrupa nezdinde yaklaşık bir yıl sürecek kapsamlı bir tartışma zemini oluşturmak istediğini aktardı. AB'ye yeniden katılım veya gümrük birliğine dönüş gibi radikal başlıkların mevcut parlamentonun gündeminde olmadığını hatırlatan Wachowiak, İngiltere'nin Avrupa ile ilişkilerdeki nihai yönünü gelecek genel seçimlerin tayin edeceğini vurguladı.
İngiliz çiftçiler için pazar erişimi genişliyor
IPPR baş araştırmacısı Mihir Sharma ise Brexit'in sadece ticaret kaleminde İngiltere'ye yıllık on milyarlarca dolarlık bir maliyet yüklediğini hatırlatarak, son zirveden çıkan kararların bu kaybın yalnızca belirli bir bölümünü telafi edebileceğini dile getirdi. İngiliz tarım ve gıda ihracatçılarının AB pazarında yeniden eşit şartlarda rekabet edebilmesi için düzenleyici uyumun şart olduğunu belirten Sharma, kaldırılan gümrük kontrolleri sayesinde İngiliz çiftçilerin elinin güçleneceğini kaydetti.
İşçi Partisinin 2024 seçim kampanyasında AB'ye geri dönülmeyeceği yönünde verdiği sözü anımsatan Sharma, mevcut uzlaşının gelecek seçimlere kadar ulaşılabilecek en ileri nokta olduğunu ifade etti. Avrupa ile işbirliğinin somut faydalarının İngiliz halkına doğru anlatılması gerektiğini belirten Sharma, Burnham'ın kıta Avrupası ile kurguladığı uzun vadeli planları hayata geçirebilmesinin ön koşulunun bir sonraki genel seçimleri kazanmak olduğunun altını çizdi.