Katar Uluslararası İşbirliğinden Sorumlu Devlet Bakanı Meryem bint Ali el-Misned, Hürmüz Boğazı’ndaki krizin yalnızca bölgesel bir güvenlik meselesi olmaktan çıkıp küresel kalkınma hedeflerini doğrudan tehdit eden ağır bir ekonomik yüke dönüştüğünü bildirdi.
Fransa’nın başkenti Paris’te gerçekleştirilen Paris Barış Forumu bünyesinde, Doha Forumu ortaklığıyla düzenlenen "Hürmüz Boğazı'nın Kapatılmasının Etkileri: Çatışmanın Küresel Kalkınmaya Gizli Maliyeti" başlıklı oturumda konuşan El-Misned, küresel ticaret ve tedarik zincirlerindeki kırılganlığa dikkat çekti. Bölgesel istikrarsızlıktan doğrudan etkilenen ve uluslararası kalkınma süreçlerinde aktif rol üstlenen bir ülke olarak diyaloğun önemine işaret eden Katarlı Bakan, seyrüsefer özgürlüğünün ve uluslararası hukuka bağlılığın küresel refahın vazgeçilmez temelleri olduğunu vurguladı.
Enerjiden Mutfak Bütçesine Uzanan Domino Etkisi
Hürmüz Boğazı’ndaki ulaşım ve ticaret aksaklıklarının yarattığı şok dalgasının çok boyutlu sonuçlar doğurduğunu belirten El-Misned, krizin yakıt ve deniz taşımacılığı maliyetlerini tetikleyerek gübre ve gıda fiyatlarına, oradan da doğrudan hane halklarının bütçelerine yansıdığını ifade etti.
Uluslararası Para Fonu'nun (IMF) güncel ekonomik projeksiyonlarını hatırlatan El-Misned, gelişmekte olan ve yükselen ekonomilerdeki büyüme hızının geçen yıl kaydedilen yüzde 4,5 seviyesinden bu yıl yüzde 3,7'ye gerilemesinin, küresel enflasyonun ise yüzde 4,7 bandına tırmanmasının beklendiğini aktardı. Bu istatistiklerin arkasında derin bir insani ve yönetimsel tablo olduğuna değinen El-Misned, ailelerin artan hayat pahalılığı altında ezildiğini, hükümetlerin ise dış borç ödemeleri ile temel kamu hizmetlerinin sürdürülmesi arasında zorlu tercihler yapmaya zorlandığını dile getirdi.
"Geçici Krizler Uzun Vadeli Kalkınma Engeline Dönüşmemeli"
Yaşanan darboğazın, özellikle kırılgan ekonomilerin uzun yıllar süren çabalarla elde ettiği kalkınma kazanımlarını silme riski taşıdığına işaret eden El-Misned, mevcut krizin kalıcı bir kalkınma engeline evrilmesinin mutlaka önlenmesi gerektiğini kaydetti.
Krizden en ağır darbeyi alan ülkelerin artan maliyetleri göğüsleyebilmesi için zamanında ve uygun koşullu finansmana erişiminin şart olduğunu vurgulayan El-Misned, sağlanacak desteklerin bu ülkelerin mevcut borç yükünü daha da ağırlaştırmaması gerektiğinin altını çizdi. Çatışmaları önlemenin, ortaya çıkan yıkımı telafi etmekten çok daha düşük maliyetli olduğuna dikkati çeken Katarlı Bakan, diplomasi ve arabuluculuk mekanizmalarının küresel ticareti korumadaki en etkili araçlar olduğunu belirtti.
Katar'dan Gıda Güvenliğine 21 Milyon Dolarlık Fon
Katar'ın dış politikasında diplomasi ile kalkınma işbirliğini bir arada yürüttüğünü hatırlatan El-Misned, bu vizyon doğrultusunda ülkesinin 2025 yılında Birleşmiş Milletler (BM) ile toplam 21 milyon dolar tutarında iki ayrı anlaşmaya imza attığını belirtti. Söz konusu kaynakların, gıda güvenliğinin sağlanması ve en az gelişmiş ülkelerin krizlere karşı dayanıklılığının artırılmasını hedefleyen Doha Eylem Programı'na aktarıldığını kaydetti.
2027'de Doha'da Kritik Kalkınma Zirvesi
Küresel krizlerin yükünün adil paylaşılmadığına vurgu yapan El-Misned, Katar'ın 25-27 Mart 2027 tarihlerinde Doha’da En Az Gelişmiş Ülkeler için Doha Eylem Programı’nın üst düzey ara dönem değerlendirme toplantısına ev sahipliği yapacağını duyurdu.
Uluslararası taahhütlerin somut adımlara dönüşmesi için bu zirvenin kritik bir eşik olacağını ifade eden El-Misned, sözlerini şöyle tamamladı:
"Mesajımız son derece net: Küresel krizlerin ortaya çıkmasında neredeyse hiçbir sorumluluğu bulunmayan en az gelişmiş ülkeler, bu krizlerin faturasını en ağır ödeyen taraf olmamalıdır. Erken harekete geçmeli, uluslararası koordinasyonu güçlendirmeli ve kalkınma kazanımlarını korumalıyız."
El-Misned, küresel dayanışma ve kalkınma odaklı bu diyaloğun Aralık 2026'da gerçekleştirilecek Doha Forumu'nda da kapsamlı biçimde ele alınmaya devam edeceğini sözlerine ekledi.
