Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK) 17 Eylül 2026 tarihli kararları doğrultusunda tasfiyesine hükmedilen ancak işlemleri henüz sonuçlanmamış fonlar için beklenen yasal çerçeve tamamlandı. Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun, Resmi Gazete’de yayımlanarak resmen yürürlüğe girdi.
Yeni düzenleme; fon malvarlıklarından mevzuata aykırı yollarla çıkarılan varlıkların geri kazandırılmasını, oluşan kamu ve yatırımcı zararının sorumlulardan tahsil edilmesini ve toplanan tutarların hak sahiplerine şeffaf, adil ve hızlı bir şekilde paylaştırılmasını hedefliyor. Yasada yer alan hükümlerin genel ya da kalıcı bir tasfiye rejimi doğurmayacağı, yalnızca belirtilen kapsamdaki fonlara özgü işletileceği vurgulandı.
Tasfiye Sürecinde SPK ve Yetkili Kurumlara Geniş Yetki
Fonların tasfiye işlemleri doğrudan SPK’nın gözetim ve denetimi altında, yetkilendirilen kuruluşlar eliyle yürütülecek. Süreç boyunca fon varlıklarının tespiti, değerleme kriterleri, pay sahipliğinin tespiti ile ara ve nihai ödemelerin dağıtım sırasını belirleme yetkisi SPK’da olacak.
Varlıkların nakde dönüştürülmesi esnasında piyasa derinliği ve fiyat oluşumları yakından izlenecek. Borsada oluşan fiyatın gerçek değeri yansıtmadığı ya da tasfiyeyi sekteye uğratacağı durumlarda; hakim ortağa satma hakkı, toptan satış, geri alım ve özel işlem bildirimi gibi alternatif mekanizmalar devreye sokulabilecek. Kurul ayrıca varlıkların Borsa dışında satışına onay verebilecek ve bu satışlardan pay alan yatırımcılara belirli bir süre satmama taahhüdü getirebilecek.
'Sır Saklama' Engeli Kaldırıldı: Tüm Kurumlar Bilgi Paylaşacak
Tasfiyenin etkinliğini artırmak adına finansal kurumlar arasında tam koordinasyon sağlandı. Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK), Takasbank, Borsa İstanbul, portföy yönetim şirketleri ve bankalar başta olmak üzere tüm ilgili kamu ve özel kuruluşlar, SPK, Yatırımcı Tazmin Merkezi (YTM) ve Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu’nun (TMSF) talep edeceği her türlü bilgi ve belgeyi gecikmeksizin teslim etmekle yükümlü kılındı. Kurumların kendi özel mevzuatlarında yer alan gizlilik veya sır saklama hükümlerini gerekçe göstererek bilgi vermekten kaçınamayacağı açıkça hükme bağlandı.
TEFAS üzerinden daha önce emir vermiş ancak temerrüt veya fiyat açıklanmaması nedeniyle işlemi havada kalıp payları bloke edilmiş yatırımcılar da fon pay sahibi sıfatıyla tasfiye kapsamındaki haklardan faydalanabilecek.
Piyasa Dolandırıcılarına ve Manipülatörlere Sıfır Ödeme
Kanun, sermaye piyasalarında dürüstlüğü zedeleyenlere karşı sert bir bariyer ördü. Sermaye Piyasası Kanunu’nda tanımlanan "piyasa bozucu eylemler", "bilgi suistimali" (içeriden öğrenenlerin ticareti) ve "piyasa dolandırıcılığı" (manipülasyon) fiillerini söz konusu fonlar aracılığıyla veya bu fonlarla iş birliği yaparak işlediği SPK tarafından belirlenen kişilere, tasfiye ve geri kazanım hesaplarından kesinlikle hiçbir ödeme yapılmayacak.
Küçük Yatırımcıya Öncelik ve 1 Milyon TL'ye Kadar Ara Ödeme
Mevcut nakdin hak sahiplerinin tüm alacağını karşılamaya yetmediği tablolarda, hakkaniyetli bir geri ödeme algoritması işletilecek:
TÜFE ve ÜFE Ortalamasıyla Hesaplama: Yatırımcının net yatırım tutarı; fona fiilen yatırılan ve çekilen nakitlerin, TÜİK tarafından yayımlanan TÜFE ve Yİ-ÜFE oranlarının aritmetik ortalamasıyla kıstelyevm yöntemi uygulanarak MKK tarafından hesaplanacak.
1 Milyon Lira Tavanı: Kurul tarafından belirlenecek fonlarda, net yatırım tutarı 1 milyon liranın altında kalan yatırımcılara alacakları tutarda; 1 milyon lira ve üzerinde olanlara ise en fazla 1 milyon lira tutarında ara ödeme sağlanabilecek.
Küçük Yatırımcı Önceliği: Kaynakların yetersiz kalması durumunda SPK, en düşük net yatırıma sahip pay sahiplerinden başlayarak ödeme yapılmasına veya tabana yayılacak bir asgari tutar belirlenmesine karar verebilecek.
Ara ödemeler sırasında yatırımcılardan pay iadesi talep edilmeyecek; katılma paylarının nihai mahsubu ve iadesi, tasfiyenin bütünüyle tamamlanmasının ardından yapılacak son dağıtımda gerçekleştirilecek. Gönüllü olarak iade yapmak isteyenler için ise SPK gözetiminde özel hesaplar açılarak sisteme katkı sağlanmasının yolu açık tutulacak.
