Son Haberler
Business Ekonomi Dünya Küresel sıcaklıkta 1,5 derece eşiği tehlikede: Guterres kayıp ve zarar fonunu yetersiz buldu

Küresel sıcaklıkta 1,5 derece eşiği tehlikede: Guterres kayıp ve zarar fonunu yetersiz buldu

Filipinler'deki ASEAN Zirvesi'nde dünya gündemini değerlendiren BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, Gazze ve Ukrayna başta olmak üzere çatışma bölgelerinde acil ateşkes istedi. Guterres, fosil yakıt devrinin kapandığını belirterek liderleri petrol lobilerine karşı dik durmaya çağırdı.

Küresel sıcaklıkta 1,5 derece eşiği tehlikede: Guterres kayıp ve zarar fonunu yetersiz buldu

Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, Filipinler'de gerçekleştirilen Güneydoğu Asya Uluslar Birliği (ASEAN) Zirvesi kapsamında düzenlediği basın toplantısında küresel krizlere dair çarpıcı değerlendirmelerde bulundu. Yeryüzünün dört bir yanında süren sıcak çatışmaların derin insani trajedilere yol açtığını ifade eden Guterres, Gazze, Yemen, Ukrayna ve Sudan'daki kırılgan tabloya dikkat çekti.

Myanmar ve Arakan'da İnsani Kriz Derinleşiyor

Bölgesel krizlerin en ağır hissedildiği noktalardan biri olan Myanmar'daki durumun kabul edilemez bir boyuta ulaştığını kaydeden Guterres, sivil ölümlerinin temel kaynağının hava saldırıları olduğunu belirtti. Ülkede 16 milyonu aşkın insanın temel insani yardıma muhtaç durumda olduğunu ve 4 milyondan fazla kişinin evini terk etmek zorunda kaldığını açıklayan Guterres, bölgenin kimin kontrolünde olduğuna bakılmaksızın insani yardımların önündeki engellerin kaldırılması ve cezasızlık politikasına son verilmesi gerektiğini vurguladı.

Bangladeş'e sığınmak zorunda kalan 1,2 milyondan fazla Arakanlı Müslüman'ın yaşadığı zorluklara bizzat şahitlik ettiğini hatırlatan Genel Sekreter, bu insanların güvenli biçimde topraklarına dönebilmeleri için gerekli zeminin henüz sağlanamadığını dile getirdi.

Nükleer Silahsızlanma ve BM Reformu Vurgusu

Küresel güvenliğin tesis edilmesi için nükleer silahlardan tamamen arınmış bir dünya hedefinin şart olduğunu savunan Guterres, ABD, Rusya ve Çin liderlerinin bu doğrultuda somut taahhütler vermesinin insanlık adına tarihi bir kazanım olacağını belirtti. BM'nin olası bir nükleer silahsızlanma sürecine her türlü katkıyı sunmaya hazır olduğunu aktaran Guterres, hiçbir devletin küresel sorunları tek başına aşamayacağının altını çizdi.

Mevcut uluslararası mimarinin İkinci Dünya Savaşı sonrası 1945 şartlarına göre şekillendiğini hatırlatan Guterres, BM Güvenlik Konseyi dahil olmak üzere küresel kurumların bugünün jeopolitik gerçekliklerine uygun biçimde yeniden yapılandırılması çağrısında bulundu.

Ukrayna'da Ateşkes Arayışı ve İran-ABD Gerilimi

Ukrayna'daki savaşın gidişatına ilişkin karamsar bir tablo çizen Guterres, mevcut koşullarda iyimser olmanın zorluğuna değinirken temel önceliklerinin derhal ve koşulsuz bir ateşkes sağlanması olduğunu ifade etti.

Öte yandan Tahran ile Washington hattındaki tansiyonu "ne barış ne savaş" durumu olarak tanımlayan BM Genel Sekreteri, bu belirsizlik ortamının küresel piyasaları sarsarak akaryakıt fiyatlarını yukarı çektiğini ve dünya ekonomisinde yıkıcı etkiler yarattığını söyledi.

Fosil Yakıt Lobilerine Tepki ve İklim Finansmanı Uyarısı

İklim kriziyle mücadelede enerji dönüşümünün kaçınılmaz olduğunu belirten Guterres, yenilenebilir enerjinin artık hem daha ekonomik hem de daha güvenli bir seçenek haline geldiğini kaydederek fosil yakıt çağının sona erdiği mesajını verdi. Dünyanın en büyük 9 petrol şirketinin yılın ilk çeyreğinde 95 milyar dolar kâr açıkladığına işaret eden Guterres, bu devasa kazançların lobi faaliyetleri ve bilimsel gerçekleri çarpıtan dezenformasyon kampanyaları için kullanıldığını ifade etti. Siyasi liderlerin gerçeği bildiğini ancak emisyonları düşürme ve bu lobilerle mücadele etme cesaretini henüz gösteremediğini savundu.

Küresel sıcaklık artışının önümüzdeki birkaç yıl içinde kritik eşik olan 1,5 dereceyi aşmasının beklendiğini aktaran Guterres, şu uyarılarda bulundu:

Sıcaklık aşımının en kısa sürede ve en düşük seviyede tutulması için küresel emisyonlar her yıl yaklaşık yüzde 6 oranında azaltılmalı.

Gelişmiş ülkeler, gelişmekte olan ekonomilerin iklim direncini artırmak amacıyla sağladıkları uyum finansmanını üç katına çıkarmalı.

Mevcut kayıp ve zarar fonunda biriken kaynaklar gerçek ihtiyaçların yanında yetersiz kalıyor; finansman üç katına çıkarılsa dahi küresel ihtiyacın yalnızca yüzde 30'u karşılanabiliyor.