Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), tarım sektöründeki maliyet değişimlerini ortaya koyan eylül ayı Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi (Tarım-GFE) sonuçlarını kamuoyuyla paylaştı. Açıklanan verilere göre, üreticinin girdi maliyetleri eylülde bir önceki aya kıyasla yüzde 3,78 oranında yukarı yönlü hareket etti. Endeksteki artış geçen yılın aralık ayına göre yüzde 25,73 seviyesinde ölçülürken, Eylül 2025 dönemine kıyasla yıllık artış yüzde 32,36 olarak gerçekleşti. 12 aylık ortalamalar dikkate alındığında ise maliyetlerdeki yükseliş yüzde 32,88'i buldu.
Ana harcama gruplarında son durum
Endeksin ana bileşenleri incelendiğinde, doğrudan üretim sürecinde tüketilen kalemlerdeki artışın yatırım harcamalarının üzerinde seyrettiği görüldü. Eylül ayında bir önceki aya göre tarımda kullanılan mal ve hizmetler endeksi yüzde 4,05 yükselirken, tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetler endeksindeki artış yüzde 2,02 ile sınırlı kaldı.
Yıllık bazdaki değişimlerde de benzer bir tablo ortaya çıktı. Geçen yılın aynı ayına göre tarımda kullanılan mal ve hizmetler endeksi yüzde 33,9 oranında değer kazanırken, tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetler endeksindeki yıllık yükseliş yüzde 22,97 olarak kayıtlara geçti.
Enerji ve yağlayıcılar maliyet artışında zirvede
Alt gruplar bazında yapılan değerlendirmelerde, enerji giderlerinin tarımsal üretim üzerindeki baskısı belirgin şekilde öne çıktı. Yıllık Tarım-GFE verilerine göre 10 alt grup genel endeksin altında kalırken, yalnızca bir alt grup ortalamanın üzerinde artış kaydetti.
Eylül ayında yıllık bazda fiyat artışının en zayıf kaldığı alanlar yüzde 22,07 ile malzemeler ve yüzde 22,87 ile tarımsal ilaçlar oldu. Buna karşılık, yıllık bazda en keskin yükseliş yüzde 53,38 ile enerji ve yağlayıcılar grubunda yaşandı.
Aylık bazda tek düşüş veteriner harcamalarında
Aylık fiyat değişimlerine bakıldığında da 10 alt grubun genel endeksin altında kaldığı, bir alt grubun ise ortalamayı yukarı çektiği görüldü. Eylül ayında bir önceki aya kıyasla üreticiye en fazla ek yük getiren kalem yüzde 9,56'lık artışla yine enerji ve yağlayıcılar oldu. Aynı dönemde maliyeti gerileyen tek alt grup ise yüzde 0,57'lik düşüşle veteriner harcamaları olarak tespit edildi.