Son Haberler
Business Ekonomi Ekonomi Türk devletlerinin yeşil dönüşüm hamlesi: Akıllı şehirler ve temiz enerji için dev ortaklık

Türk devletlerinin yeşil dönüşüm hamlesi: Akıllı şehirler ve temiz enerji için dev ortaklık

Antalya’da düzenlenen COP31 İklim Zirvesi’nin 8. gününde Türk Devletleri Teşkilatı bakanlarıyla bir araya gelen COP31 Başkanı Murat Kurum, kardeş ülkelere "35’e 35 Küresel Elektrifikasyon Taahhüdü"ne katılma çağrısı yaptı.

Türk devletlerinin yeşil dönüşüm hamlesi: Akıllı şehirler ve temiz enerji için dev ortaklık

Antalya’nın ev sahipliğinde gerçekleşen COP31 İklim Zirvesi, sekizinci gününde kritik bölgesel temaslara sahne oldu. COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Çevre ve İklim Değişikliği Bakanları COP31 Üst Düzey Yuvarlak Masa Toplantısı’nda kardeş ülkelerin temsilcileriyle bir araya geldi. Zirvede, ortak coğrafyanın karşı karşıya olduğu iklim tehditlerine karşı somut projeler ve finansman modelleri masaya yatırıldı.

Toplantının açılışını gerçekleştiren Bakan Kurum, zirve katılımcılarına COP31 Eylem Gündemi’nin öncelikli başlıklarını aktardı. Küresel elektrifikasyon oranlarının artırılması ve atık kaynaklı metan emisyonlarının düşürülmesi gibi kritik konuların ele alındığı oturumda; Özbekistan Çevre Konularından Sorumlu Danışmanı ve Ekoloji ve İklim Değişikliği Ulusal Komitesi Başkanı Aziz Abdukhakimov, Kazakistan Ekoloji ve Doğal Kaynaklar Bakanı Alibek Kuantyrov, Azerbaycan Cumhuriyeti Ekoloji ve Doğal Kaynaklar Bakan Yardımcısı Umayra Taghiyeva, Kırgız Cumhuriyeti Doğal Kaynaklar, Ekoloji ve Teknik Denetim Bakan Yardımcısı Asel Raimkulova ile KKTC Başbakan Yardımcısı ve Turizm, Kültür, Gençlik ve Çevre Bakanı Fikri Ataoğlu söz alarak ülkelerinin vizyonlarını paylaştı.

"Bu mesele Türk dünyası için bir kardeşlik sorumluluğudur"

Konuşmasında ortak coğrafyanın karşı karşıya olduğu çevresel risklere dikkat çeken COP31 Başkanı Murat Kurum, nisan ayında Astana’da düzenlenen toplantıyı hatırlattı. Aral Gölü’nden Hazar Denizi’ne, buzullardaki erimeden arazi bozulmasına kadar pek çok sorunun sınır tanımadığını ifade eden Kurum, hiçbir tehdidin tek bir ülkenin sorunu olarak görülemeyeceğini belirtti. Kurum, iklim ve çevre mücadelesinin Türk dünyası açısından doğrudan bir dayanışma ve kardeşlik meselesi olduğunun altını çizdi.

2024 yılında kabul edilen "Türk Yeşil Vizyonu"nun ortak gelecek adına tarihi bir irade ortaya koyduğunu vurgulayan Kurum, sürecin kronolojik gelişimine değindi. Bakü’deki COP29’da ilk kez aynı masada buluşulduğunu, Astana’da ikinci adımın atıldığını hatırlatan Kurum, Antalya’daki buluşmanın ise artık niyet beyanlarının ötesine geçip ortak projeler ve somut yatırımlarla büyüme zamanı olduğunu dile getirdi.

Türk dünyasına "35’e 35" elektrifikasyon çağrısı

COP31 Dönem Başkanlığı’nı "Diyalog, Uzlaşı ve Aksiyon" ilkeleriyle yürüttüklerini ifade eden Bakan Kurum, bu yaklaşımı Türk dünyası içinde somutlaştırmak istediklerini söyledi. Enerji dönüşümünün iş birliğinin merkezinde yer aldığını belirten Kurum, küresel nihai enerji tüketiminde elektriğin payını 2035 yılına kadar yüzde 35’e çıkarmayı hedefleyen "2035’e 35 Küresel Elektrifikasyon Taahhüdü"ne kardeş ülkeleri davet etti.

Elektrifikasyonun yalnızca teknik bir enerji başlığı olarak değerlendirilmemesi gerektiğini vurgulayan Kurum, elektriğin hastanelerdeki yaşam destek cihazlarından tarımsal sulamaya, sanayi üretiminden afet anında şehirlerin ayakta kalmasına kadar hayatın her alanında belirleyici olduğunu ifade etti. Kurum, temiz enerji yatırımlarının büyütülmesi, şebeke ve depolama teknolojilerinde tecrübe paylaşımı yapılması ve ortak enerji verimliliği programlarıyla Türk dünyasının yeşil dönüşümünün dev bir kalkınma ve teknoloji hamlesine dönüştürülebileceğini kaydetti.

Kentsel dönüşüm ve finansman için yeni hamle: TULIP platformu

Üretim süreçlerinde döngüsel malzeme kullanımının 2035’e kadar en az yüzde 15’e çıkarılması hedefine de destek isteyen Kurum, atık ve tasarrufu ekonomik kazanca dönüştürecek modeller üzerinde durdu. Hızla büyüyen Türk dünyası şehirlerinin sıcak hava dalgaları, sel ve kuraklık gibi afetlere karşı dirençli hale getirilmesinin zorunluluk olduğunu belirten Kurum, Türkiye’nin deprem bölgesinde yürüttüğü yeniden inşa seferberliğinde edindiği konut, altyapı ve ulaşım entegrasyonu tecrübesini kardeş ülkelerle paylaşmaya hazır olduklarını söyledi.

Toplantıdan somut çıktılar elde etmeyi arzuladıklarını belirten Bakan Kurum, Türk dünyasındaki çevre iş birliğini kentsel gelişim ve yatırım boyutuna taşıyacak "TULIP" adlı yeni bir platformun kurulduğunu açıkladı. Kurum, TULIP aracılığıyla COP31 Başkanlığı döneminde başlatılan SURFF girişiminin destekleneceğini, böylece üye ülkelerdeki kentsel dönüşüm ve akıllı şehir projelerinin doğrudan uluslararası yatırımcılar ve finans kuruluşlarıyla buluşturulacağını duyurdu.

"Türk Yeşil Vizyonu yaşayan bir ortaklığa dönüşmeli"

Türk Devletleri Teşkilatı bünyesindeki kuraklık, su yönetimi ve erken uyarı kapasitelerinin daha verimli kullanılması gerektiğini ifade eden Kurum, Kuraklık Önleme Enstitüsü’nün imkanlarının üye ülkelerin kurumlarıyla entegre edilmesi çağrısında bulundu. Kurum, Türk Yeşil Vizyonu çerçevesinde yatırıma hazır ortak proje havuzları oluşturulmasını ve bu projelerin İklim Uygulama Köprüsü üzerinden uygun finansman kaynaklarına erişmesinin sağlanmasını önerdi.

Bakanlık uzmanlarının yanı sıra belediyelerin, üniversitelerin, gençlerin, mühendislerin ve girişimcilerin bu sürece aktif olarak dahil edilmesi gerektiğini söyleyen Kurum, her toplantıda yeni hedefler sıralamak yerine verilen sözlerin gerçekleşme oranlarının takip edilmesi gerektiğini vurguladı. Kurum, Türk Yeşil Vizyonu’nun yalnızca kağıt üzerinde kalan bir mutabakat metni olmaktan çıkıp; üreten, yatırım çeken ve sonuç veren dinamik bir Türk dünyası ortaklığına dönüşmesi gerektiğini belirterek sözlerini tamamladı.