Japonya Merkez Bankası Sıkılaştırma Rotasında Kararlı
Japonya Merkez Bankası (BoJ), uzun yıllardır süregelen ultra gevşek para politikası defterini kapatma yolunda kritik bir virajı daha geride bıraktı. İki gün boyunca yoğun tartışmalara sahne olan para politikası toplantısının ardından banka, politika faizini beklentilere paralel şekilde yüzde 1 seviyesine çekti. Bu hamleyle birlikte ülkede borçlanma maliyetleri son 31 yılın en yüksek noktasına ulaşmış oldu. Toplantıda kararın 1’e karşı 7 oyla alınması, kurul içindeki ağırlıklı şahin eğilimi gözler önüne serdi.
Banka kanadından yapılan resmi açıklamada, küresel ham petrol fiyatlarındaki dalgalanmanın ekonomik aktivite üzerinde dönemsel bir baskı oluşturduğuna dikkat çekildi. Ancak madalyonun diğer yüzünde; güçlü şirket karları, istihdam piyasasındaki direnç ve hanehalkı gelirlerindeki kademeli iyileşmenin ekonomik toparlanmayı beslediği vurgulandı. Yüzde 2’lik kalıcı fiyat istikrarı hedefine ulaşma kararlılığını yineleyen BoJ, finansal koşulları gözeterek parasal destek seviyesini optimize etmeyi sürdüreceğinin mesajını verdi.
Tahvil Piyasasında "Diyet" Dönemi Başlıyor
BoJ’un finansal sisteme yönelik müdahaleleri yalnızca faiz artırımıyla sınırlı kalmadı; banka, bilançosunu hafifletmek için de düğmeye bastı. Alınan karara göre, 2027 yılının ilk çeyreğine kadar her çeyrek dönemde, Japon devlet tahvillerinin aylık alım tutarı düzenli olarak yaklaşık 200 milyar yen azaltılacak.
Ekonomi yönetiminin projeksiyonları, bu stratejik geri çekilmenin uzun soluklu olacağını gösteriyor. Bankanın elinde bulundurduğu devasa devlet tahvili stokunun, 2030 yılına gelindiğinde 2024’teki zirve seviyesine kıyasla yüzde 36 ila yüzde 39 oranında eritilmesi hedefleniyor. Bu hamle, piyasaya pompalanan likiditenin kalıcı olarak çekileceği ve tahvil piyasasında kamu ağırlığının kademeli olarak azaltılacağı anlamına geliyor.
"Yüzde 1 Faiz Bile Enflasyonun Gerisinde"
Kararın ardından uluslararası finans çevrelerinden ilk değerlendirmeler de gecikmedi. ABN AMRO Kıdemli Ekonomisti Arjen van Dijkhuizen, atılan adımın finansal piyasalar tarafından halihazırda fiyatlandığını ve BoJ’un oldukça temkinli, sindire sindire ilerleyen bir sıkılaştırma patikası izlediğini belirtti.
Van Dijkhuizen, faiz oranının 31 yılın zirvesine çıkmasının mevcut politikanın sertliğinden ziyade, geçmiş dönemdeki aşırı gevşek yapının ne denli derin olduğunu kanıtladığını ifade etti. Ekonomist, "Japonya’da Mayıs 2026 itibarıyla açıklanan son çekirdek TÜFE verisinin yüzde 1,9 seviyesinde olduğu dikkate alınırsa, mevcut yüzde 1'lik politika faizi, reel anlamda ülkenin halen negatif bölgede kalmaya devam ettiğini gösteriyor" diyerek sıkılaştırma adımlarının henüz yolun başında olduğunu ima etti.
Tokyo Koridorlarında "Şahin" ve "Güvercin" Savaşı
Toplantıya dair en dikkat çekici detaylardan biri de kuruldaki oy dağılımı ve karar mekanizmasındaki eksiklikler oldu. Capital Economics Asya Pasifik Başkanı Marcel Thieliant, BoJ Başkanı Kazuo Ueda’nın sağlık sorunları nedeniyle hastanede bulunması sebebiyle toplantıya katılamadığını aktardı. Oy hakkı bulunan 8 kurul üyesinden sadece Asada Toichiro’nun faizin sabit tutulması yönünde "güvercin" bir duruş sergilediğini belirten Thieliant, bu üyenin gevşek para politikası yanlısı olmasıyla tanınan Başbakan Takaiçi Sanae tarafından atanmış olduğuna dikkat çekti.
Thieliant, banka içindeki güç dengelerinin yakın zamanda değişebileceğine de işaret etti: "Kurulun en şahin üyelerinden Junko Nakagawa’nın görev süresi bu ay doluyor. Diğer iki sıkılaştırma yanlısı üyenin görev süreleri ise Temmuz 2027’de bitecek. Bu isimlerin yerine yapılacak atamalar, bankayı ilerleyen dönemde yeniden daha genişlemeci bir eksene kaydırabilir."
Gelecek Yıl İçin Faiz Tahmini: Yüzde 2
Mevcut enflasyon verileri ile merkez bankasının katı tutumu arasındaki makas, analistlerin de merceğinde. Nisan ayında akaryakıt tavan fiyat uygulaması gibi sübvansiyonlar nedeniyle manşet enflasyon yüzde 1,4, çekirdek enflasyon ise yüzde 1,9 seviyesinde gerçekleşmişti. İlk bakışta bu veriler BoJ'un agresif şahin tutumuyla çelişiyor gibi görünse de arka planda başka dinamikler işliyor.
Uzmanlar, artan ham petrol fiyatlarının işletmeler arası maliyetlere hızla yansıdığı ve bu durumun çok yakında geniş bir ürün yelpazesinde tüketici fiyatlarını yukarı fırlatacağı konusunda hemfikir. Enflasyonun önümüzdeki yılın başlarında yüzde 3,5 seviyelerine kadar tırmanabileceğini öngören Capital Economics, BoJ’un yukarı yönlü fiyat risklerini bertaraf etmek adına ekim ayında bir faiz artırımına daha imza atacağını ve 2027 sonuna kadar politika faizini yüzde 2’ye kadar yükselteceğini tahmin ediyor. Bu senaryo, piyasa oyuncularının genel beklentisine kıyasla çok daha agresif ve kararlı bir sıkılaştırma takvimine işaret ediyor.
