Devlete ait atıl ve kullanılabilir araziler, önümüzdeki dönemde yerli üretimi büyütmek, sanayiyi teşvik etmek ve şehirleri güvenli yapılara kavuşturmak amacıyla stratejik bir yaklaşımla kullanıma sunuluyor. Tarımsal üretimden yeşil enerjiye, turizmden sosyal konut projelerine kadar geniş bir yelpazeyi kapsayan bu arazi hamlesiyle, yatırımların önündeki yer tedariki engeli ortadan kaldırılıyor.
Planlamaya göre, 2028 yılına kadar her yıl ortalama 10 milyon metrekare Hazine taşınmazı; eğitim, tarım, hayvancılık ve turizm odaklı projelerin hizmetine sunulmak üzere ilana çıkarılacak. Yılın ilk 8 aylık döneminde 6,7 milyon metrekare alan halihazırda duyuruya sunulurken, yüz milyonlarca liralık yatırım taahhüdü karşılığında tesis edilen ön izin ve irtifak haklarıyla üretim çarkları hız kazandı.
Ecrimisilsiz, Uzun Süreli ve Satın Alma Opsiyonlu Kiralama
Tarımsal kalkınmada devamlılığı esas alan yeni yaklaşımla, Hazine'ye ait tarım arazileri mevcut kullanıcılarına 10 yıla varan sürelerle doğrudan kiralanıyor. Kiralama bedelleri cari ecrimisil tutarının yarı oranında tutularak üreticiye mali kolaylık sağlanıyor.
Taahhütlerini aksatmadan yerine getiren çiftçilere sözleşme süresi bitiminde uzatma imkanı tanınırken, 10 yıllık kullanım süresini dolduranlara araziyi doğrudan satın alma hakkı sunuluyor. Son mevzuat düzenlemesiyle başvuru zaman sınırlaması tamamen kaldırılarak, işgalci durumundaki ecrimisil ödeyen üreticilerin hukuki güvenceli kiracı statüsüne geçmesinin önü açıldı. Bugüne kadar kapsama giren 101 binden fazla çiftçi bu haktan yararlanarak toprağını güvenceye aldı.
Yerli Tıbbi Bitkiler ve Özel Ağaçlandırmaya Arazi Desteği
İthalatı azaltıp yerli üretimi artırmayı hedefleyen program çerçevesinde, tıbbi ve aromatik bitkiler ile süs bitkisi yetiştirecek girişimcilere arazi tahsisinde öncelik tanınıyor. Uygulamanın başladığı 2018 yılından bu yana 51 milyon metrekareyi aşkın saha kiralama kapsama alınarak üretime kazandırıldı.
Öte yandan ceviz, badem, Antep fıstığı, zeytin, sedir ve meşe gibi ekonomik değeri yüksek ağaç türlerinin yetiştirilmesi amacıyla bölgesel verimlilik haritaları çıkarılarak özel kiralama modelleri uygulanıyor. Sadece bu yıl içerisinde stratejik ağaçlandırma hamleleri için yaklaşık 6 milyon metrekare Hazine arazisi tahsis edildi.
Kentsel Dönüşüm ve Afet Stratejisinde Taşınmaz Kaldıracı
Çarpık kentleşmeyle mücadele, konut erişimini kolaylaştırma ve afet risklerine karşı dayanıklı yerleşim alanları kurma hedefi doğrultusunda milyonlarca metrekare Hazine arazisi uygulayıcı kurumlara aktarılıyor.
Bu kapsamda 31,6 milyon metrekarelik rezerv alan Kentsel Dönüşüm Başkanlığı kullanımına sunulurken; "İlk Evim Arsa", "Sosyal Konut" ve "İlk İşyerim" projeleri üzerinden Toplu Konut İdaresi Başkanlığına (TOKİ) toplamda 18 milyon metrekareye yakın arsa devri gerçekleştirildi. Kahramanmaraş merkezli depremlerden etkilenen bölgelerde ise kalıcı ve geçici barınma alanlarının ivedilikle inşası için tescil harici sahalar ile mera niteliğindeki taşınmazlar dahil olmak üzere yaklaşık 4,2 milyon metrekare alan imara uygun şekilde TOKİ'ye teslim edildi.
Yeşil Enerjiye 29 Yıllık İrtifak ve Lisanssız Üretim İmkanı
Cari açığın en büyük kalemlerinden biri olan enerji ithalatını azaltmak ve iklim değişikliğiyle mücadele etmek adına Hazine taşınmazları yenilenebilir kaynaklara açılıyor. Tüketicilerin kendi elektriğini üretmesini teşvik eden sistem çerçevesinde yatırımcılara 29 yıla varan irtifak hakları tanınıyor.
Şirket kurma veya lisans alma zorunluluğu bulunmaksızın rüzgar ve güneş enerjisi santralleri kurulmasına imkan sağlayan bu arazi modeliyle, bugüne kadar 348 milyon metrekareden fazla taşınmaz ilana çıkarıldı. Süreç doğrultusunda 156 milyon metrekarelik alanda yüzlerce proje için ön izin ve hak tesisi tamamlanarak Türkiye'nin yeşil enerji dönüşümüne doğrudan katkı sağlandı.
