Dünya genelinde tırmanan jeopolitik riskler, navlun fiyatlarındaki sert dalgalanmalar ve tedarik zincirinde yaşanan tıkanıklıklara rağmen Türk halı sektörü, küresel pazarlardaki baskın konumunu koruyor. Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerine göre, yılın ilk 9 aylık periyodunda 186 farklı ülke ve serbest bölgeye toplam 391 milyon 984 bin metrekare halı ulaştırıldı. Bu devasa sevkiyatın ülke ekonomisine sağladığı katma değer ise 2 milyar 17 milyon 127 bin dolar seviyesinde gerçekleşti.
Aslan Payı Makine Halısının
İhracatın ürün gruplarına göre dağılımı incelendiğinde, Türkiye'nin sanayi üretimindeki gücü bir kez daha ön plana çıktı. Sektör gelirlerinin büyük bir bölümünü 1 milyar 563 milyon 158 bin dolarla makine halıları oluşturdu. Modern dokuma teknolojileriyle öne çıkan tufte halılar 351 milyon 666 bin dolarlık hacim yakalarken, geleneksel işçiliğin simgesi olan el halıları 92 milyon 196 bin dolar, kilim ihracatı ise 10 milyon 107 bin dolar katkı sundu.
Amerika Kıtası Zirvedeki Yeri Bırakmıyor
Bölgesel satış haritasında Amerika kıtası, 605 milyon 608 bin dolarlık taleple Türk halısının en büyük alıcısı olmayı sürdürdü. Orta Doğu coğrafyası 515 milyon 330 bin dolarlık payla ikinci sırada yer alırken, Avrupa ülkeleri 331 milyon 741 bin dolarla üçüncü ana pazar konumunda kaldı.
Ülke bazlı sıralamada ise ABD, Türkiye'den yapılan alımlarda liderliği açık ara koruyor. ABD'ye gerçekleştirilen ihracat, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 16,6 oranında artarak 448 milyon 37 bin dolara yükseldi. Listede dikkat çeken diğer ivmeler ise yüzde 9,4 artış ve 181 milyon 323 bin dolarla Suudi Arabistan'da, yüzde 23,4'lük güçlü sıçrama ve 114 milyon 187 bin dolarla İngiltere'de kaydedildi.
Lojistik Çıkmazı ve Yükselen Taşımacılık Fiyatları Büyümeyi Frenledi
Sektörün mevcut performansını ve karşı karşıya kaldığı zorlukları değerlendiren TİM Halı Sektör Kurulu Başkanı İskender Kaplan, küresel piyasalardaki tüm olumsuz dinamiklere rağmen geçen yılki ihracat rakamlarının korunduğunu vurguladı. Kaplan; Hürmüz Boğazı odağındaki gerilimler, Ukrayna-Rusya savaşının etkileri ve küresel emtia krizinin sektörün potansiyel büyümesini sınırlandırdığını ifade etti.
Sektörün döneme yüzde 15 ila 20 bandında bir büyüme hedefiyle başladığını hatırlatan Kaplan, lojistikte yaşanan tıkanıklıkların tabloyu doğrudan etkilediğini belirtti:
"Eğer hammadde, emtia ve nakliye süreçlerinde bu olağanüstü aksamalar yaşanmasaydı, mevcut performansımızın en az yüzde 15 üzerinde bir ihracat rakamına ulaşabilirdik. Başlangıçta 3,5 milyar dolar olarak belirlediğimiz yıl sonu hedefimizi de bu küresel koşullar nedeniyle revize etmek zorunda kaldık."
Konteyner Fiyatları Yedi Katına Çıktı, Depolar Doldu
Özellikle Körfez bölgesine yönelik sevkiyatlarda nakliye kalemlerinin katlanarak arttığına dikkat çeken Kaplan, daha önce 1500 dolar seviyelerinde seyreden navlun navlun ücretlerinin bazı hatlarda 10 bin dolara kadar yükseldiğini aktardı. Ayrıca Suudi Arabistan güzergahındaki kara yolu taşımacılığında transit vize prosedürlerinden kaynaklanan aksamaların tır kuyruklarına yol açtığını, depolardaki yoğunluğun ise üretim süreçlerini dolaylı olarak baskıladığını kaydetti.
