Dünya küresel iklim diplomasisinin kalbi sayılan COP31 Zirvesi’ne Antalya’da ev sahipliği yapmaya hazırlanan Türkiye, 2035 hedefleri kapsamında devasa bir enerji dönüşüm sürecini başlatıyor. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın ilan ettiği stratejik yol haritası uyarınca; rüzgar ve güneş enerjisinde toplam kurulu gücün 120 gigavata (GW) çıkarılması hedeflenirken, nükleer güç projeleri de dahil edildiğinde toplam yatırım tutarının 200 milyar doları bulması bekleniyor.
Antalya’daki zirvenin yalnızca taahhütlerin değil, fiili adımların sergileneceği bir “Uygulama COP’u” niteliği taşıması, Türkiye’nin ortaya koyduğu bu agresif büyüme stratejisini uluslararası kamuoyunun merkezine oturtuyor.
Şebeke Altyapısına 80 Milyar Dolarlık Takviye
Enerji dönüşümünün yalnızca yeni santral kurulumundan ibaret kalmayacağını belirten uzmanlar, ortaya çıkacak devasa elektriğin iletimi ve dağıtımı için altyapı hamlesinin şart olduğuna dikkat çekiyor. İlan edilen stratejiye göre, mevcut elektrik şebekesinin modernizasyonu, depolama tesislerinin inşası ve iletim hatlarının güçlendirilmesi amacıyla 2035’e kadar yaklaşık 80 milyar dolarlık kaynak ayrılacak.
Sektörün önde gelen temsilcilerinden ARI-ES Enerji Kurucusu ve Genel Müdürü Ebru Arıcı, COP31’in Eylem Gündemi’nde yer alan “Temiz Enerji Dönüşümü ve Elektrifikasyon” başlığı ile Türkiye’nin mevcut gündeminin tam anlamıyla kesiştiğini ifade ediyor. Arıcı, hedeflerin kağıt üzerinde kalmaması için şebeke altyapısı, depolama sistemleri ve küresel finansman imkanlarının eş zamanlı olarak devreye sokulması gerektiğinin altını çiziyor.
Her Yıl 8 ila 9 GW Yeni Kapasite Şart
Rüzgar ve güneş enerjisinde belirlenen 120 GW hedefine ulaşılabilmesi için Türkiye’nin her yıl ortalama 8 ila 9 GW yeni kurulu gücü sisteme entegre etmesi gerekiyor. Bu büyüklükte bir hacmin yakalanması ise lisanslama, mühendislik, finansman temini ve şebeke bağlantılarının tam bir entegrasyon içinde yürütülmesini zorunlu kılıyor.
Pazardaki büyümenin yalnızca kapasite tahsis rakamlarıyla ölçülemeyeceğini belirten Ebru Arıcı, asıl kritik göstergenin bu tahsislerin ne kadar hızlı yatırıma ve elektrik üretimine dönüştüğü olduğunu vurguluyor.
İzin Darboğazına “Paralel Süreç” ve “Ana Plan” Çözümü
Saha uygulamalarında yatırımcıların karşılaştığı en büyük engellerin başında uzun süren bürokratik izinler ve arazi kullanım çakışmaları geliyor. ÇED raporları, imar planları, kamulaştırma ve ilgili kurum görüşlerinin sırayla beklenmesi yerine eş zamanlı (paralel) yürütülmesinin projeleri ciddi oranda hızlandıracağını belirten Arıcı, köklü bir çözüm için Ulusal Enerji Altyapısı Ana Planı çağrısında bulunuyor.
Hazırlanacak üst ölçekli bir ana plan sayesinde; maden, orman, tarım ve koruma alanları ile çakışmayan temiz enerji sahalarının önceden belirlenmesi hedefleniyor. Bu sayede yatırımcılar bürokratik belirsizliklerden kurtularak hem yerli hem de yabancı sermayeyi sahaya çok daha hızlı yönlendirebilecek.
Enerji Bağımsızlığı ve Güvenilir Yatırım Limanı
Yenilenebilir kaynaklara yapılan yatırımların sadece bir çevre politikası olmadığını, aynı zamanda Türkiye’nin ekonomik dayanıklılığını artıran stratejik bir hamle olduğunu hatırlatmak gerekiyor. Yayımlanan verilere göre:
Türkiye’nin yenilenebilir enerjideki toplam kurulu güç payı yüzde 62 seviyesine ulaştı.
2014 yılında sadece 40 MW olan güneş enerjisi kurulu gücü 28 GW sınırına dayandı.
2005 yılında 19 MW seviyesindeki rüzgar enerjisi kapasitesi ise bugün 15,5 GW seviyesini geçti.
Sistemdeki yerli ve yenilenebilir payın artması, Türkiye’nin fosil yakıt ithalatına olan bağımlılığını doğrudan azaltırken arz güvenliğini de pekiştiriyor. Geçmişten bugüne özel sektör eliyle istikrarlı bir şekilde büyüyen Türkiye enerji pazarı, küresel yatırımcılar için güvenilir bir liman olma özelliğini koruyor. COP31 vesilesiyle uluslararası sermayeyi Türkiye’nin yeni elektrik mimarisine davet eden sektör temsilcileri, Antalya’da verilecek en güçlü mesajın “potansiyeli hızla yatırıma dönüştürme kabiliyeti” olacağı görüşünde birleşiyor.
