Avrupa Birliği (AB), küresel güvenlik mimarisindeki dönüşüme yanıt vermek ve kıtanın savunma kapasitesini üst seviyeye çıkarmak amacıyla öncelikli 5 ortak askeri projeyi onayladı. Toplamda 190 milyar avroluk yatırım hacmine ulaşması beklenen bu hamle, Avrupa'nın uzaydan deniz altındaki kritik altyapılara kadar her alanda bağımsız ve entegre bir savunma kalkanı oluşturmasını hedefliyor.
AB Konseyi tarafından açıklanan karar doğrultusunda, üye ülkelerin kolektif askeri gücünü pekiştirecek ve endüstriyel savunma altyapısını güçlendirecek ilk "Avrupa Ortak Çıkar Savunma Projeleri" (EDIP) şekillendi. Yeni strateji, hava muharebelerinden siber uzaya kadar 5 kritik alanda tam entegrasyon öngörüyor.
İHA Teknolojilerinde Ortak Üretim ve Dron Savunması
Savaş meydanlarında dengeleri değiştiren insansız hava araçlarına karşı kıtanın savunma ağını güçlendirmeyi amaçlayan "Avrupa İHA ve İHA Karşıtı Sistemler Girişimi", projelerin odak noktalarından birini oluşturuyor. Bu kapsamda katılımcı ülkeler, yerli dron üretimini artırmanın yanı sıra hasım insansız hava araçlarını etkisiz hale getirebilecek yenilikçi önleme ve savuşturma teknolojilerini sahaya sürecek.
Deniz Tabanı ve Kritik Altyapılara Entegre Kalkan
Deniz aşırı enerji ve veri hatlarının güvenliğini sağlama amacıyla geliştirilen "Entegre Deniz ve Deniz Tabanı Savunması" projesi, deniz altındaki tehditlerin erken tespitini amaçlıyor. Sistem, üye ülkelerin deniz sahalarındaki hibrit tehditlere caydırıcı ve anında yanıt verebilecek ortak bir savunma ağını devreye sokacak.
Uzayda Erken Uyarı ve Gökyüzünde Kolektif Füze Savunması
Avrupa’nın uzaydaki yetkinliklerini bir üst seviyeye taşımayı hedefleyen "SPACE" projesi, stratejik istihbarat ve gözetleme kabiliyetlerini artıracak. Proje doğrultusunda füze fırlatmalarını anında tespit eden erken uyarı uyduları, kesintisiz uydu haberleşmesi ve hassas konumlandırma sistemleri kurulacak. Muhtemel kriz anlarında ise yedek uyduların hızla yörüngeye fırlatılmasını sağlayacak acil müdahale yetenekleri kazanılacak.
Bununla eş zamanlı olarak hayata geçirilecek "AB Federatif Entegre Hava ve Füze Savunması" projesiyle üye ülkeler, hava tehditlerine karşı ortak erken uyarı ve koordineli komuta kontrol mekanizmasına kavuşacak.
Doğu Kanadına Hibrit Koruma ve 190 Milyar Avroluk Bütçe
Birliğin kara, hava, deniz ve siber alanlarını kapsayan "Doğu Kanadı Gözetimi" projesi, özellikle doğu sınır hattındaki güvenlik açıklarını kapatmayı hedefliyor.
Belirlenen tüm projeler, Birlik tarafından kabul edilen Avrupa Savunma Sanayisi Programı (EDIP) çerçevesinde doğrudan finansman desteği almaya hak kazandı. AB Komisyonunun Savunma ve Uzaydan Sorumlu Üyesi Andrius Kubilius, bu 5 kritik projenin 2036 yılına kadar yaklaşık 190 milyar avro tutarında bir finansman hedefine ulaştırılmasının planlandığını duyurdu.
