Küresel enerji koridorlarında derinleşen jeopolitik gerilim ve Asya merkezli agresif stok hamleleri, Avrupa kıtasında doğal gaz fiyatlarını psikolojik sınır olan megavatsaat başına 100 avronun üzerine taşıdı. Aralık 2022’den bu yana görülen en yüksek seviyelere işaret eden bu tablo, yaklaşan zorlu kış öncesinde yeni hükümet müdahalelerini ve sanayi kısıtlamalarını yeniden gündeme getirdi.
Avrupa enerji piyasalarının gösterge noktası kabul edilen Hollanda merkezli TTF vadeli işlemlerinde kasım ayı kontratları, gün içerisinde megavatsaat başına 101 avroyu test etti. Henüz eylül ayı başında 70 avro bandının altında seyreden kontratlardaki bu dikey yönlü hareket, kıtanın enerji güvenliğinde kırılganlığın devam ettiğini gözler önüne serdi.
Hürmüz Boğazı’ndaki Tıkanıklık Katar Sevkiyatını Vurdu
Fiyatlardaki keskin sıçramanın merkezinde Orta Doğu’daki jeopolitik kriz yer alıyor. Küresel sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) arzının yaklaşık yüzde 20’sini tek başına karşılayan Katar’ın deniz yolu ihracatı, Hürmüz Boğazı’ndaki fiili abluka ve güvenlik riskleri nedeniyle savaş öncesi hacminin neredeyse dörtte birine geriledi. Kritik su yolundaki çıkmazın aşılamaması, özellikle kış aylarına ilişkin küresel arz beklentilerini ciddi biçimde zora soktu.
Asya’nın Agresif Alımları Kargoların Rotasını Değiştirdi
Arz tarafındaki bu daralmaya paralel olarak talep cephesinde de sert bir rota değişimi yaşanıyor. Kış mevsimine girmeden önce tedarik zincirinde aksama yaşamak istemeyen Asya merkezli ithalatçılar ile kışlık rezervlerini güvenceye almaya çalışan Çin, spot piyasadan yüksek primlerle gaz alımı yapmaya başladı. Asya’nın yüksek fiyat teklifleri küresel LNG tankerlerinin yönünü Doğu’ya çevirmesine neden olurken, Avrupa ülkeleri kargoları kendi terminallerine çekebilmek adına fiyat tekliflerini sürekli yukarı çekmek zorunda kaldı.
Aşırı Soğuk Senaryosunda 130 Avro Riski
Piyasa analistleri, megavatsaat başına 100 avro eşiğinin aşılmasının ardından Avrupa başkentlerinde enerji tüketimini dizginleyecek yeni regülasyonların ve sanayi kısıtlamalarının masaya gelebileceğini belirtiyor.
Meteorolojik modellerin kasım ayı için mevsim normallerinin altında sıcaklık ve düşük rüzgar enerjisi üretimine işaret etmesi, henüz hedeflenen doluluk seviyelerine ulaşamayan yer altı depolama tesislerinden hızlı gaz çekimini tetikleme tehlikesi barındırıyor. Uzmanlar, kış şartlarının beklenenden daha sert geçmesi ve tedarik düğümünün çözülememesi halinde, 2027’nin ilk çeyreğinde doğal gaz fiyatlarının 130 avro bandına kadar tırmanabileceği uyarısında bulunuyor.
