Avrupa Birliği (AB) diplomasisinin tepesindeki isim Kaja Kallas tarafından tasarlanan ve Birlik üyesi ülkelerin yanı sıra İngiltere ile Ukrayna’dan eski askeri ve siyasi liderleri bir araya getirmeyi hedefleyen üst düzey savunma grubu projesi, başlamadan son buldu. Başkentlerden gelen güçlü itiraz dalgasının ardından, yeni grubun ilk toplantısı yapılmasına saatler kala resmi olarak iptal edildi.
Brüksel hattında hareketli saatlerin yaşanmasına neden olan karar, toplantının planlanan başlama saatinden hemen önce alındı. Birlik kaynakları, girişim için "bu aşamada izlenmesi gereken doğru yöntem olmadığı" değerlendirmesinde bulunulduğunu ve Birlik üyesi ülkelerle diyaloğun farklı formatlarda sürdürüleceğini doğruladı.
Fransa, Almanya ve İtalya Ortak Tutum Sergiledi
Girişimin raf kaldırılmasının arkasında Avrupa Birliği’nin üç lokomotif ülkesinin yer aldığı iddia ediliyor. Kulislere yansıyan bilgilere göre; Fransa, Almanya ve İtalya’nın kararlı duruşu, Kallas’ın danışma mercii niteliğinde kurguladığı grubun askıya alınmasında belirleyici rol oynadı. Karar alma yetkisine sahip olmaması planlanan ancak Birlik savunmasına stratejik yön tayin etmesi hedeflenen kurulun oluşumu, başkentlerin egemenlik alanlarına müdahale riski taşıdığı gerekçesiyle veto edildi.
Kaja Kallas’a Yönelik Eleştiriler Tırmanıyor
Söz konusu iptal kararı, Yüksek Temsilci Kaja Kallas ve liderlik ettiği AB Dış İlişkiler Servisi’ne (EEAS) yönelik hoşnutsuzlukların zirveye çıktığı bir döneme denk geldi. Üye ülkeler, Kallas’ı 27 üyenin ortak konsensüsünü aşan tek taraflı beyanlarda bulunmak, stratejik konularda başkentlerle yeterince istişare yapmamak ve diplomatik destek zemini oluşturmadan adım atmakla suçluyor.
Fransa menşeli gayriresmi bir çalışma belgesinin basına sızmasıyla gündeme gelen iddialara göre, Paris ve Berlin yönetimleri Kallas’ın görev tanımı ile yetki sınırlarının yeniden düzenlenmesi yönündeki baskılarını artırmış durumda.
"Yavaş Kaldık" İtirafından Sonra Gelen Hamle
İptal edilen girişim, Kallas’ın 1 Eylül’deki gayriresmi AB Savunma Bakanları Toplantısı sonrasında yaptığı özdenetim açıklamalarının ardından hız kazanmıştı. NATO ölçeğinde Avrupa’nın konvansiyonel askeri eksikliklerini giderme noktasında "yeterince hızlı hareket edilemediğini" vurgulayan Kallas, yenilikçi fikirler üretecek "en parlak zihinleri" bir araya getirme sözü vermişti. Ancak Birlik başkentlerinin gösterdiği sert tepki, bu hamlenin en azından mevcut kurgusuyla hayata geçemeyeceğini net bir şekilde ortaya koydu.
