Bölgesel gerilimin ve askeri çatışmaların altı ayı geride bıraktığı Orta Doğu'da, küresel ticaretin hayati damarlarından biri olan Basra Körfezi'nde kriz derinleşiyor. Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) tarafından yapılan son değerlendirmeler, bölgedeki güvenlik riskleri nedeniyle yüzlerce dev ticaret gemisinin ve binlerce personelin güvenli limanlara ulaşamadığını ortaya koydu.
Hürmüz Boğazı’nda Tehlikeli Bekleyiş
IMO Genel Sekreteri Arsenio Dominguez'in paylaştığı verilere göre, çatışmaların patlak verdiği ilk günlerden bu yana bazı gemiler bölgeden ayrılmayı başarsa da yaklaşık 400 ticaret gemisi hâlâ Basra Körfezi’nden çıkış yapamıyor. Bu gemilerde görev yapan yaklaşık 6 bin denizci, doğrudan askeri hareketliliklerin ve çatışma riskinin odağında belirsiz bekleyişini sürdürüyor.
Genel Sekreter Dominguez, sivil denizcilerin yaşadığı insani krizin yanı sıra Karadeniz, Kızıldeniz ve Aden Körfezi'nin ardından Basra Körfezi'nde de seyrüsefer güvenliğinin aşamalı olarak çökmesinden derin endişe duyduklarını ifade etti.
Küresel Ekonomi İçin Zincirleme Reaksiyon Uyarısı
Deniz trafiğindeki aksamanın yalnızca bölgesel değil, küresel ölçekte ağır bilançoları olacağına dikkat çekiliyor.Hürmüz Boğazı üzerinden sağlanan ham petrol, doğal gaz, gübre ve temel ham madde nakliyatının sekteye uğraması, dünya çapındaki üretim ve dağıtım ağlarını doğrudan tehdit ediyor. IMO yetkilileri, hayati ürünlerin tedarikinde yaşanacak kesintilerin enflasyonist baskıyı ve ürün kıtlığını tetikleyerek küresel toplumlara ağır yükler getireceği uyarısında bulunuyor.
Diplomatik Tıkanıklık Seyir Serbestisini Engelliyor
ABD-İsrail ile İran arasındaki gerilimin merkez üssü haline gelen Hürmüz Boğazı, savaş öncesinde günlük yüzlerce geminin geçiş yaptığı stratejik bir enerji koridoruydu. Ancak altı aydır yürütülen diplomatik temaslardan somut bir sonuç alınamaması, bölgedeki ablukanın ve güvenlik tehdidinin sürmesine neden oluyor.
İran yönetiminin taviz talepleri ile ABD'nin ekonomik ve askeri baskıyı artırma stratejisi arasındaki restleşme, deniz trafiğinin yeniden başlamasını engelliyor.
IMO Konseyi’nden Uluslararası Topluma Çözüm Çağrısı
Gelişmeler üzerine olağanüstü adımlar atan IMO Konseyi, uluslararası boğazlardan serbest transit geçiş hakkının hiçbir gerekçe veya çatışma sebebiyle engellenemeyeceğinin altını çizen bir karar tasarısını gündeme taşıdı. Dominguez, Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer serbestisinin tekrar tesisi için Birleşmiş Milletler (BM) sistemi, üye devletler ve denizcilik sektörünün temsilcilerini kapsayan koordineli ve somut bir diplomasinin şart olduğunu vurguladı.
