TBMM Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonu, enerji arz güvenliğinden sosyal güvenlik prim borçlarının silinmesine, istihdam teşviklerinden vergi düzenlemelerine kadar geniş bir yelpazeyi kapsayan kanun teklifini kabul etti. Torba teklif, milyonlarca vatandaşı ve enerji sektöründeki yatırımcıları doğrudan ilgilendiren maddeler barındırıyor.
Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) komisyonunda kabul edilen "Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi", hem Anayasa Mahkemesinin (AYM) iptal kararları doğrultusunda oluşan yasal boşlukları dolduruyor hem de ekonomik ve sosyal hayata yönelik yeni destek mekanizmalarını devreye alıyor.
2017 Öncesi GSS Borçları Tarihe Karışıyor
Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'na eklenen geçici maddelerle vatandaşların birikmiş sağlık prim borçlarına neşter vuruluyor. Düzenlemeye göre, 1 Ocak 2017 tarihinden önceki dönemlere ait olup henüz ödenmemiş genel sağlık sigortası (GSS) primleri ile bu borçlara işleyen gecikme cezası ve gecikme zammı gibi feri alacakların tamamının tahsilinden vazgeçilecek. Söz konusu dönemler için daha önce ödeme yapmış olanlara ise herhangi bir iade veya mahsup işlemi uygulanmayacak.
Öte yandan, 2026 yılında götürü bedel üzerinden hizmet alım sözleşmesi imzalayan kamu üniversitesi hastanelerinin, yıl sonuna kadar Sosyal Güvenlik Kurumuna (SGK) kestikleri tedavi faturası tutarı sözleşme bedelinin altında kalırsa aradaki fark silinecek. Bu tutar, ilgili bakanlık bütçesinden ayrılacak ödenekle karşılanacak.
İstihdam ve Stajyer Desteklerinde Süre Uzatımı
İşgücü piyasasını canlı tutmayı hedefleyen teklif, işverenlere ve öğrencilere sağlanan mali desteklerin ömrünü uzatıyor. İşsizlik Sigortası Kanunu'nda yapılan değişiklikle; ilave istihdam yaratan ve kadınlar, gençler ile mesleki yeterlilik belgesine sahip işsizleri istihdam eden işverenlere verilen teşvikler 31 Aralık 2028'e kadar sürecek. Cumhurbaşkanı, bu süreyi 31 Aralık 2029'a kadar uzatma yetkisine sahip olacak.
Mesleki Eğitim Kanunu'ndaki düzenlemeyle ise aday çırak, çırak ve işletmelerde mesleki eğitim veya staj gören öğrencilerin ücretlerine verilen devlet katkısında Cumhurbaşkanına tanınan uzatma yetkisi, her defasında bir eğitim-öğretim yılı olmak kaydıyla 15 yıla çıkarılıyor. 14 Eylül 2026'dan itibaren geçerli olacak bu hükümle mesleki eğitimin uzun vadeli desteklenmesi amaçlanıyor.
Yenilenebilir Enerjide Yeni Dönem ve Vergi İndirimi
Enerji sektöründeki yatırımların önünü açmayı amaçlayan düzenlemeler kapsamında, yenilenebilir enerji kaynak alanları (YEKA) ve bağlantı kapasiteleri yarışma usulüyle tahsis edilecek. Yarışmalarda kapalı teklif, açık eksiltme veya açık artırma yöntemleri uygulanabilecek.
10 yıllık süresini dolduran ve kurulu gücü en az 750 kilovat olan lisanssız elektrik üretim tesisleri, talep etmeleri ve belirlenen fiyat farkı ile lisans bedelini YEK Destekleme Mekanizmasına (YEKDEM) ödemeleri şartıyla lisanslı üretime geçebilecek. Rüzgar ve güneş enerjisi santrallerinde yapılacak kapasite artışlarında ise TEİAŞ tarafından megavat başına güncel birim yatırım tutarının yüzde 50'sini aşmayacak şekilde bedel tahsil edilecek.
Komisyon görüşmeleri sırasında AK Parti milletvekillerinin verdiği ve oybirliğiyle kabul edilen önergeyle, elektrik enerjisi üretimi yapan kurumlar da indirimli kurumlar vergisi kapsamına dahil edildi. Buna karşılık kıymetli maden ve petrol rafinerileri ile tütün ve alkollü içki üreticileri 2027 yılından itibaren indirimli oran uygulamasının dışında bırakılacak.
BOTAŞ'a Mahsup Kolaylığı ve Yüzen LNG Düzenlemesi
Doğal Gaz Piyasası Kanunu'nda AYM kararı doğrultusunda yapılan değişiklikle, yüzen sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) terminallerinin belirli süre ve şartlar dahilinde yer değiştirerek farklı bölgelerde hizmet vermesine Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (EPDK) izin verebilecek.
Boru Hatları ile Petrol Taşıma AŞ'nin (BOTAŞ) 31 Aralık 2026 ile 31 Aralık 2027 tarihleri arasında Ticaret Bakanlığına bağlı tahsil dairelerine ödemesi gereken vergi, fon ve paylar ise şirketin Hazineden olan görevlendirme alacaklarıyla aylık olarak mahsup edilecek ve bu işlemler için faiz ya da feri alacak hesaplanmayacak.
Güvenlik Teşkilatları ve Yatırım Fonlarında Hukuki Çerçeve
AYM'nin iptal kararları uyarınca Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu ile Polis Yüksek Öğretim Kanunu'nda değişikliğe gidilerek; subay, astsubay ve polis meslek yüksekokulu adaylarında aranacak şartlar ile sınav esasları doğrudan kanuni güvenceye kavuşturuluyor.
Ayrıca tasfiyesine karar verilen bazı yatırım fonlarının devir ve tasfiye süreçlerini yürüten banka ve görevlilerin, 17 Eylül 2026'dan itibaren görevleri kapsamında aldıkları kararlar nedeniyle hukuki, idari ve mali sorumluluklarının doğmayacağı hükme bağlandı. Konuya ilişkin komisyondaki eleştirileri yanıtlayan Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) Hukuk İşleri Daire Başkanı Hatice Ebru Töremiş, tasfiye süreçlerini hızlandırmayı amaçladıklarını belirterek, "Maddede 'ceza hükümleri saklı kalmak kaydıyla' ifadesi yer alıyor. Kimseye suç teşkil eden veya görevi dışında gerçekleştirdiği bir fiilden dolayı dokunulmazlık tanınmıyor" açıklamasında bulundu.