ABD Başkanı Donald Trump’ın İsrail’e sağlanan yıllık yaklaşık 4 milyar dolarlık askeri yardımın kesileceğini duyurmasının ardından gözlerin çevrildiği Tel Aviv yönetiminden beklenen açıklama geldi. Günler süren sessizliğini bozan İsrail Başbakanlık Ofisi, söz konusu devasa mali ve askeri desteğin sona erdirileceğini ilk kez resmen doğruladı.
"Yardımdan Ortaklığa Geçiş" Savunması
İsrail Başbakanlık Sözcüsü Doron Spielman’ın Amerikan basınına verdiği röportaj, Başbakanlık Ofisinin resmi sosyal medya hesaplarından paylaşılarak kamuoyuna duyuruldu. Tel Aviv adına kesintiyi teyit eden Spielman, İsrail ekonomisinin son derece güçlü ve istikrarlı bir yapıya sahip olduğunu öne sürdü.
Sözcü, alınan kararın ilişkileri zayıflatmadığını iddia ederek, Trump ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu arasındaki diyaloğun "klasik yardım alan ülke" modelinden "eşitler arası ortaklık" zeminine evrildiğini savundu. Spielman ayrıca bugüne kadar alınan askeri desteklerin yalnızca İsrail’in savunması için değil, Batı dünyasının ortak hasımlarına karşı yürütülen mücadelede kullanıldığını ileri sürdü.
Buna karşın, yapılan resmi açıklamada milyarlarca dolarlık kesintinin tam olarak hangi takvim çerçevesinde devreye alınacağına dair net bir tarihe yer verilmedi.
Trump resti çekmişti: "Artık ödeme yapmayacağız"
Krizin fitilini, ABD Başkanı Donald Trump’ın ara seçim sürecinde yaptığı sert çıkış ateşlemişti. Tel Aviv ile aylar öncesinden mutabakata vardıklarını belirten Trump, "İsrail'e her yıl 4 milyar dolar veriyorduk ancak bu yılın sonundan itibaren bu yardımı durduruyoruz. Artık İsrail’e para vermeyeceğiz; çünkü buna ihtiyaçları yok" ifadelerini kullanmıştı. Trump öte yandan İsrail'in parasını ödeyerek Amerikan savunma sanayisinden teçhizat satın alabileceğini de sözlerine eklemişti.
İsrail Güvenlik Bürokrasisinde Şaşkınlık
Her ne kadar Başbakanlık kanadı durumu "planlı bir dönüşüm" gibi yansıtmaya çalışsa da Trump’ın kararı İsrail askeri kanadında soğuk duş etkisi yarattı. İsrail devlet televizyonu KAN, Washington’dan gelen sürpriz kararın İsrail Savunma Bakanlığı ve ordu komuta kademesinde ciddi bir şaşkınlık ve belirsizliğe yol açtığını duyurmuştu.
ABD'nin İsrail Büyükelçisi Mike Huckabee de yardımın kesileceğini kabul etmekle birlikte, uygulama takvimine ilişkin henüz kesinleşmiş ayrıntıların bulunmadığını ifade etmişti. Tel Aviv'in gecikmeli teyidi, iki müttefik arasındaki stratejik ve askeri dengelerin önümüzdeki süreçte nasıl şekilleneceğine dair soru işaretlerini daha da artırdı.
